Question

Difficulty: HardHukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

19231923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılması sonucunda yabancı devletlerin Türkiye'deki 'konsolosluk mahkemeleri' kapatılmıştır. Bu durum, Türkiye'nin adli egemenliğini tescil etmiş olsa da Batılı devletler, Türk hukuk sisteminin laik ve modern bir yapıya kavuşmadığı sürece kendi vatandaşlarının haklarının güvence altında olmayacağını iddia ederek diplomatik baskılarını sürdürmüşlerdir.

Cumhuriyet Dönemi'nde bu dış baskıları tamamen ortadan kaldırmak, hukukta ikiliği sona erdirmek ve çağdaş bir toplum yapısı inşa etmek amacıyla atılan en köklü adım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Avrupa'nın modern ve laik hukuk sistemlerinden yararlanılarak Medeni Kanun, Ceza Kanunu ve Borçlar Kanunu gibi temel yasaların hızla kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Lozan Antlaşması ile azınlıklara tanınan hukuki ayrıcalıkların anayasa değişikliğiyle genişletilerek uluslararası denetime açılması
  3. C
    Kadınlara yerel ve genel seçimlerde oy kullanma hakkının verilerek siyasi temsil adaletinin Avrupa standartlarının üzerine çıkarılması
  4. D
    Şer'iyye ve Evkaf Vekâletinin korunarak dini mahkemelerin modern hukuk kurallarına göre yeniden yapılandırılması
  5. E
    19211921 Anayasası'nda yer alan 'kuvvetler birliği' ilkesine bağlı kalınarak yargı yetkisinin doğrudan meclis denetimindeki özel ihtisas mahkemelerinde toplanması

Answer

Avrupa'nın modern hukuk sistemlerinden yararlanılarak Medeni Kanun ve diğer temel yasaların kabul edilmesi, hukukta birliği ve laikliği sağlayarak dış müdahalelerin önünü kesen en köklü adımdır.
Doğru seçenek, Türkiye'nin adli bağımsızlığını korumak ve modern dünyaya eklemlenmek için gerçekleştirdiği 'hukuk resepsiyonu' sürecini ifade eder. 19261926 yılında kabul edilen Medeni Kanun ve diğer yasalar, dini esaslı hukuktan laik hukuka geçişi sağlayarak hem hukuk birliğini tesis etmiş hem de Avrupalı devletlerin Türk mahkemelerine yönelik 'yetersizlik' iddialarını temelinden çürütmüştür.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'nın adli egemenlik üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Kapitülasyonların ve konsolosluk mahkemelerinin kalkmasıyla adli egemenlik sağlanmış ancak eski hukuk sisteminin (Mecelle ve şer'i hukuk) modern ihtiyaçlara cevap verememesi bir risk olarak görülmüştür.
Dış devletlerin Türk yargısına güvenmemesi, iç işlerine karışma riskini devam ettirmekteydi.
2
Hukuk sistemindeki ikilik ve laikleşme ihtiyacı analiz edilir.
Şer'i hukuk ve cemaat mahkemelerinin varlığı hukuk birliğini bozmaktaydı.
Modern bir devletin tüm vatandaşlarına eşit ve çağdaş kurallar uygulama zorunluluğu vardır.
3
Çözüm yolu olarak hukuk devriminin kapsamı belirlenir.
19261926 yılında İsviçre'den Medeni Kanun'un, İtalya'dan Ceza Kanunu'nun alınması gibi 'resepsiyon' (hukuk iktibası) süreciyle laik ve milli bir hukuk düzeni kurulmuştur.
Bu adım, dış baskıları sona erdiren ve toplumsal yaşamı akılcı temellere oturtan en etkili çözümdür.

Key Concept

Hukuk Birliği ve Adli Egemenlik

Hints

1
Lozan'da kapitülasyonların kalkmasıyla yabancı mahkemelerin yerini neyin alacağı büyük bir tartışma konusuydu.
2
Türkiye'nin hukuk sistemindeki ikilikleri (şer'i-örfi-azınlık) bitirmeden tam bir bağımsızlık sağlayamayacağını düşünün.
3
19261926 yılında İsviçre ve İtalya gibi ülkelerden yapılan yasa uyarlamalarının temel amacının modern ve laik bir sistem kurmak olduğunu hatırlayın.

Practice More

Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesinin, Lozan Antlaşması'nın 42.42. maddesi üzerindeki etkilerini araştırarak azınlık hukukunun nasıl milli hukuka dahil edildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question