Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'de etkili olan yerel rüzgârlar, estikleri bölgenin sıcaklık ve nem dengesi üzerinde önemli değişimlere yol açarlar. Örneğin, yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde şiddetli buharlaşmaya ve tarımsal verim kaybına neden olan Samyeli ile kış mevsiminde Doğu Karadeniz vadi içlerinde sıcaklığı aniden artırarak kar erimelerine yol açan Fön rüzgârları bu durumun belirgin örnekleridir.

Buna göre, belirtilen bu iki rüzgâr türünün ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sıcaklığı artırıcı ve kurutucu bir etkiye sahip olmalarıAnswer
  2. B
    Oluşumlarının temel nedeninin Türkiye'nin matematik konumu olması
  3. C
    Hızlarının her zaman fırtına boyutunda olması ve deniz ulaşımını aksatmaları
  4. D
    Estikleri bölgenin yıllık yağış miktarını artırmaları
  5. E
    Sadece kış mevsiminde etkili olan yerel hava kütleleri olmaları

Answer

Sözü edilen iki rüzgârın ortak özelliği sıcaklığı artırıcı ve kurutucu bir etkiye sahip olmalarıdır.
Samyeli rüzgârı, kaynağını güneydeki çöl bölgelerinden aldığı için sıcak ve kurudur. Fön rüzgârı ise yer şekillerine bağlı olarak, alçalan hava kütlesinin sürtünmeyle ısınması sonucu sıcak ve kurak bir karakter kazanır. Dolayısıyla her iki rüzgârın da ulaştıkları yerde sıcaklığı artırıp nemi azaltması ortak fiziksel etkileridir.

Step-by-Step Solution

1
Samyeli rüzgârının karakterini analiz et
Samyeli (Keşişleme), güneydoğu yönünden gelen, çöl üzerinden geçtiği için sıcak ve kuru olan bir rüzgârdır.
Enlem etkisi (güneyden gelme) nedeniyle sıcaklığı artırır.
2
Fön rüzgârının karakterini analiz et
Fön, bir dağ yamacı boyunca alçalan havanın sürtünme etkisiyle her 100100 metrede 1C1^{\circ}C ısınması sonucu oluşur.
Adyabatik ısınma mekanizması nedeniyle ulaştığı yerde sıcaklığı artırır ve nemi kurutur.
3
Ortak noktayı belirle
Her iki rüzgâr da farklı nedenlerle oluşsa da (biri enlem, diğeri yer şekilleri), sonuç olarak ulaştıkları bölgeyi ısıtır ve kuruturlar.
Sıcaklık artışı ve nem düşüşü her iki rüzgârın fiziksel sonucudur.

Key Concept

Türkiye'deki yerel rüzgârların (Samyeli, Lodos, Fön vb.) karakteristik etkileri ve oluşum nedenleri.

Hints

1
Rüzgârların Türkiye'ye hangi yönden geldiklerini veya hangi yer şekillerini aştıklarını düşünün.

Practice More

Kayıp Sakal kısaltmasını ve hangi rüzgârın hangi basınç merkeziyle (Basra, Asor vb.) ilişkili olduğunu tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question