Question

Difficulty: MediumI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti'nin kuruluş sürecinde Bumin Kağan'ın Avar (Juan-Juan) hakanına yaptığı evlilik teklifinin 'Siz benim demirci kölelerimsiniz, bu cüreti nereden buluyorsunuz?' şeklinde sertçe reddedilmesi, Göktürklerin bağımsızlık mücadelesini tetiklemiştir. 552552 yılında kurulan bu devlet, Türk adını ilk kez resmi bir siyasi kimlik olarak kullanmış; İstemi Yabgu döneminde ise İpek Yolu ticaretine egemen olmak amacıyla Sasanilerle ittifak kurarak Ak Hun Devleti'ne son vermiştir.

Bu bilgiler ve I.I. Göktürk Devleti'nin genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Kurucu boyun başlangıçta maden işleme zanaatıyla uğraştığına
  2. Maniheizm inancının benimsenmesiyle yerleşik hayata geçildiğineAnswer
  3. C
    Dış politikanın belirlenmesinde ekonomik kaynakların korunmasının esas alındığına
  4. D
    Türk devlet geleneğindeki 'ikili teşkilat' sisteminin uygulandığına
  5. E
    'Türk' isminin bir devlet ismi olarak kullanılarak ulusal bir bilincin yansıtıldığına

Answer

Maniheizm inancının benimsenmesiyle yerleşik hayata geçildiğine yargısına ulaşılamaz; çünkü bu durum Uygur Devleti'ne ait bir özelliktir.
Doğru cevap olan 'Maniheizm ve yerleşik hayat' seçeneği, kronolojik ve kültürel olarak I. Göktürk Devleti'ne ait bir özellik değildir. I. Göktürkler, Gök Tanrı inancını benimsemiş ve göçebe (atlı-göçebe) yaşam tarzını korumuşlardır. Maniheizm ise Uygur hakanı Bögü Kağan döneminde kabul edilmiş ve bu inancın etkisiyle Türkler ilk kez yerleşik hayata geçerek kalıcı şehirler kurmuşlardır.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki bilgileri analiz etme
Göktürklerin Avarlara bağlı bir 'demirci' topluluğu olduğu, Bumin Kağan tarafından kurulduğu ve İstemi Yabgu döneminde stratejik ittifaklar kurulduğu anlaşılmaktadır.
Sorunun kökenindeki tarihi verilerin hangi devlet özelliklerine karşılık geldiğini belirlemek gerekir.
2
Göktürk ve Uygur özelliklerini karşılaştırma
I. Göktürk Devleti'nin Bozkır kültürüne bağlı olduğu, Maniheizm ve yerleşik yaşamın ise Uygurlarla (Bögü Kağan dönemi) başladığı tespit edilir.
KPSS Tarih sorularında en sık yapılan hata olan Göktürk ve Uygur dönemi özelliklerini karıştırma (anakronizm) hatasını ayıklamak için gereklidir.

Key Concept

İslamiyet Öncesi Türk Devletleri Arasındaki Karakteristik Farklar

Hints

1
Türklerin din değiştirerek yerleşik hayata geçmesi hangi hükümdar ve devlet döneminde gerçekleşmişti?

Practice More

İstemi Yabgu'nun Sasaniler ve Bizans ile kurduğu bu üçlü diplomatik dengeyi (Ak Hunları yıkma ve Sasanileri dengeleme) bir diyagram üzerinden inceleyiniz.
Estimated Time:55s
Rate this question