Türkiye'de yerel rüzgarların sıcaklık karakteri üzerinde; rüzgarın kaynağını aldığı enlem (matematik konum) ile izlediği güzergahtaki yer şekilleri (özel konum) sürekli etkileşim halindedir. Normal şartlarda 'KAYIP SAKAL' şifrelemesinde de belirtildiği üzere kuzey sektörlü rüzgarların sıcaklığı düşürmesi beklenirken, bazı topoğrafik koşullar bu rüzgarların 'fön' karakteri kazanarak ulaştıkları yerlerde sıcaklığı belirgin şekilde artırmasına neden olur.
- AKarayel'in Marmara Denizi'ni geçerek Bursa ve çevresinde hissedilen sıcaklığı düşürmesi
- Poyraz'ın Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Çoruh Vadisi'nde sıcaklığı artırıp mikroklima etkisi yaratmasıAnswer
- CYıldız rüzgarının Karadeniz kıyı kuşağında yamaç yağışlarına ve belirgin serinlemeye yol açması
- DSamyeli'nin (Keşişleme) İç Anadolu'nun güney kesimlerinde kış ılıklığı sağlayarak don olaylarını azaltması
- ELodos'un Toros Dağları'nın kuzey yamaçlarında fön etkisiyle kar erimelerini hızlandırması
Answer
Poyraz'ın Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Çoruh Vadisi'nde sıcaklığı artırması seçeneği doğru cevaptır.
Doğru cevap olan seçenekte belirtildiği üzere, Poyraz kuzey sektörlü bir rüzgar olmasına rağmen, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşıp güneydeki vadilere (Çoruh, Kelkit) indiğinde fön karakteri kazanır. Bu durum, rüzgarın normalde soğutması gerekirken tam tersine sıcaklığı artırmasına yol açan özel bir topoğrafik istisnadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yerel Rüzgarlarda Enlem ve Yer Şekilleri (Fön) Etkileşimi
Hints
1
'KAYIP SAKAL' şifresini hatırlayın: Kuzeyden esen rüzgarlar hangileriydi ve normalde sıcaklığı nasıl etkilerlerdi?
2
Bir rüzgarın 'enlem etkisinin aksine' ısınma yapması için bir dağı aşarak aşağı doğru 'fön' yapması gerekir.
3
Poyraz normalde Sibirya'dan soğuk getirir. Ancak Karadeniz dağlarını aşıp güneydeki vadi içlerine inerse ne olur?
Practice More
Rize'de kışın turunçgil yetişmesini sağlayan benzer 'fön' mekanizmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s