Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Türkiye'nin iç bölgelerinde, özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da bitki örtüsünün cılız olduğu, killi ve tüflü yamaçlarda sel sularının ve yüzeysel akışın etkisiyle arazi derince parçalanır. Bu süreç sonunda ortaya çıkan, tarımsal açıdan verimsiz ve üzerinde yürünmesi oldukça zor olan pürüzlü yer şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kırgıbayır (Badlands)Answer
  2. B
    Delta Ovası
  3. C
    Lapya
  4. D
    Peneplen (Yontukdüz)
  5. E
    Menderes

Answer

Bitki örtüsünden yoksun yamaçların sel suları tarafından parçalanmasıyla oluşan pürüzlü yer şekli Kırgıbayır'dır.
Kırgıbayır, kurak ve yarı kurak bölgelerde sel sularının ve yüzeysel akışın bitki örtüsü olmayan eğimli yamaçları aşındırıp derin yarıklar açmasıyla oluşan yer şeklidir. Türkiye'de özellikle İç Anadolu'daki tüflü arazilerde yaygın olarak görülür.

Step-by-Step Solution

1
Arazinin özelliklerini analiz et.
Bitki örtüsü cılız, killi/tüflü (yumuşak) ve eğimli bir yamaç yapısı belirlendi.
Dış kuvvetlerin etkisini belirlemek için arazi yapısı ve bitki örtüsü kritik öneme sahiptir.
2
Dış kuvvetin etkisini ve sürecini belirle.
Sel suları ve yüzeysel akışın yamaçları fiziksel olarak parçaladığı (aşındırdığı) görüldü.
Soruda belirtilen 'sel sularının yamaçları parçalaması' ifadesi akarsu aşındırma sürecine işaret eder.
3
Oluşan şekli tanımla.
Parçalanmış, pürüzlü ve verimsiz arazi yapısı olan Kırgıbayır sonucuna ulaşıldı.
Kırgıbayır (Badlands), bu tür kurak ve yarı kurak bölgelerin tipik akarsu aşınım şeklidir.

Key Concept

Akarsu Aşınım Şekilleri

Hints

1
Bu yer şekli genellikle 'kötü arazi' anlamına gelen İngilizce 'Badlands' terimiyle de bilinir.
2
Şeklin oluşumu için arazinin killi, tüflü gibi yumuşak yapıda olması ve bitki örtüsünün yokluğu şarttır.
3
İç Anadolu'da Nevşehir (Ürgüp-Göreme) çevresinde peribacaları ile birlikte bu yarılmış yamaçları sıkça görebilirsiniz.

Practice More

Akarsuların hem aşındırma hem biriktirme yaptığı Seki (Taraça) ve Menderes gibi yer şekillerini de inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question