Examkin

Question

Difficulty: HardI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti'nde İstemi Yabgu, Batı kanadının yöneticisi olarak Bizans ve Sasaniler ile doğrudan diplomatik temaslar kurmuş, savaş ve barış kararları almıştır. Bu durum İstemi Yabgu'nun geniş bir özerkliğe sahip olduğunu gösterse de, devletin federal yapısı gereği Doğu'daki büyük kağana olan bağlılığı her zaman ön planda tutulmuştur.

Bu bilgiler doğrultusunda, İstemi Yabgu'nun aşağıda belirtilen tutumlarından hangisi, onun merkeze (O¨tu¨kenÖtüken) olan hukuki bağlılığının ve devletin bölünmezliğinin kesin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir?

  1. A
    Batı sınırlarını korumak amacıyla Sasaniler ile Akhun Devleti'ne karşı askeri ittifak kurması
  2. B
    Bizans İmparatorluğu'na kendi adına bağımsız bir elçilik heyeti göndererek diplomatik ilişkileri başlatması
  3. C
    Bölgedeki Türk ve yabancı boyları kendi idaresi altında toplayarak güçlü bir askeri yapı oluşturması
  4. Siyasi ve askeri gücüne rağmen "Kağan" unvanını kullanmaktan kaçınarak, geleneksel veraset hukukuna uygun olan "Yabgu" unvanını muhafaza etmesiAnswer
  5. E
    İpek Yolu güzergahı üzerinde ticari denetimi sağlamak amacıyla yeni gümrük ve vergi düzenlemeleri yapması

Answer

İstemi Yabgu'nun, devletin asıl egemenlik sembolü olan 'Kağan' unvanı yerine merkeze bağlılığı temsil eden 'Yabgu' unvanını kullanmaya devam etmesi, merkeze olan hukuki bağlılığını gösterir.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde 'İkili Teşkilat' sistemine göre, devletin asıl hükümdarı 'Kağan' unvanıyla Doğu'da (kutsal merkez Ötüken) oturur. Batı kanadını yöneten hanedan üyesi ise ona bağlı olarak 'Yabgu' unvanını taşır. İstemi Yabgu'nun Bizans ve Sasaniler ile kurduğu geniş çaplı diplomatik ağa ve sahip olduğu büyük askeri güce rağmen 'Kağan' unvanını almayıp 'Yabgu' unvanını sürdürmesi, Ötüken'deki büyük kağanın üstünlüğünü ve devletin siyasi birliğini tanıdığının en somut hukuki kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
I.I. Göktürk Devleti'ndeki 'İkili Teşkilat' yapısını analiz etmek.
Devletin Doğu (merkez) ve Batı (özerk) olarak ikiye ayrıldığı, asıl otoritenin Doğu'daki büyük kağanda olduğu belirlenir.
Türk devletlerinde federatif yapı, hanedan üyeleri arasında yönetimin paylaşılmasını sağlar.
2
Unvanların hiyerarşik anlamlarını değerlendirmek.
'Kağan' veya 'Han' unvanının mutlak egemenliği, 'Yabgu' unvanının ise merkeze bağlı özerk yönetimi ifade ettiği sonucuna varılır.
Siyasi terminoloji, devlet içindeki meşruiyetin ve hiyerarşinin en temel göstergesidir.
3
İstemi Yabgu'nun diplomatik gücü ile unvan tercihi arasındaki ilişkiyi kurmak.
Dış dünyada bir imparator gibi hareket etmesine rağmen 'Yabgu' unvanında kalması, devletin bölünmezliğini ve merkezi otoriteyi tanıdığını kanıtlar.
Kendi adına kağanlık ilan etmemesi, geleneksel veraset hukukuna ve devlet birliğine sadakatini gösterir.

Key Concept

İkili Teşkilat ve Yabgu unvanının hukuki statüsü

Hints

1
İkili teşkilat yapısında Doğu ve Batı yöneticilerinin taşıdığı unvanların hiyerarşik farkını düşünün.
2
İstemi Yabgu'nun dış politikadaki geniş yetkileri 'özerklik' iken, kullandığı unvan 'hukuki statüsünü' belirler.

Practice More

İstemi Yabgu'nun Bizans ile kurduğu ittifakın Orta Asya siyasi tarihindeki dengeleri nasıl değiştirdiğini ve Sasaniler üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

I. Göktürk Devleti

More questions from this topic