Türkiye'de etkili olan yerel rüzgarların karakteri üzerinde hem mutlak (enlem) hem de özel konum (yer şekilleri, denizellik) şartları belirleyicidir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Türkiye'nin özel konumu ile açıklanabilen bir durumdur?
- ABalkanlar üzerinden gelen Karayel rüzgarının ulaştığı bölgelerde sıcaklığı düşürücü etki yapması
- BGüneydoğu Anadolu üzerinden esen Samyeli'nin (Keşişleme) sıcak ve kurutucu karakterde olması
- CDeniz ulaşımını ve baca gazı zehirlenmelerini etkileyen Lodos'un sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerine çıkarması
- DSibirya kökenli Poyraz rüzgarının kuzeydoğu yönünden gelerek ulaştığı yerlerde dondurucu etki yapması
- Dağ yamaçlarını aşarak aşağıya doğru esen hava kütlelerinin sürtünme etkisiyle her 100 metrede yaklaşık ısınmasıAnswer
Answer
Dağ yamaçlarını aşarak aşağıya doğru esen hava kütlelerinin sürtünme etkisiyle ısınması (fön etkisi) durumu Türkiye'nin özel konumuyla ilgilidir.
Hava kütlelerinin bir dağ yamacı boyunca alçalarak sürtünme yoluyla ısınması (fön etkisi), bölgenin yer şekillerine bağlı olarak gelişen bir olaydır. Bu durum, Türkiye'nin matematiksel konumundan (enleminden) bağımsız olarak, dağların uzanış ve yükselti özellikleriyle, yani özel konumuyla ilgilidir. Kuzeyden gelen bir rüzgar normalde soğutucu etki yapması gerekirken, fön etkisi nedeniyle ulaştığı kıyıda sıcaklığı artırabilir (örneğin Karadeniz kıyılarında).
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yerel rüzgarların karakteristik özelliklerinin mutlak (enlem) ve özel (yer şekilleri) konum faktörleriyle ayrımı.
Estimated Time:1m 15s