Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Rüzgarlar

Kış mevsiminde Türkiye'de yayımlanan hava tahmin raporlarında; 'Güneybatı yönlü rüzgârların hızını artırarak fırtınaya dönüşeceği, Marmara ve Ege'de deniz ulaşımında aksamalar yaşanabileceği ve soba zehirlenmesi riskine karşı vatandaşların tedbirli olması gerektiği' uyarısı yapılmıştır.

Buna göre, özellikleri belirtilen bu rüzgârın sıcaklığı artırıcı bir etki yapmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bir dağ yamacı boyunca alçalarak sürtünme ve sıkışma yoluyla ısınması
  2. Türkiye'nin matematik konumu gereği rüzgârın Ekvator yönünden gelmesiAnswer
  3. C
    Kara ve denizlerin gün içindeki ısınma farklarına bağlı olarak oluşması
  4. D
    Kuzey Afrika ve Suriye çöllerinden gelen sıcak ve kuru hava kütlelerini taşıması
  5. E
    Basra Alçak Basınç merkezinin etkisiyle Güneydoğu Anadolu üzerinden yurda girmesi

Answer

Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması nedeniyle güney sektörlü rüzgârların (Lodos, Kıble, Samyeli) sıcaklığı artırması matematik konumun bir sonucudur.
Soruda tarif edilen rüzgâr, kışın Marmara ve Ege'de etkili olan, deniz ulaşımını etkileyen ve ters esme özelliği nedeniyle soba zehirlenmelerine yol açan Lodos'tur. Lodos'un sıcaklığı artırması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması sonucu güneyden (Ekvator yönünden) sıcak hava taşımasıyla ilgilidir. Bu durum tamamen enlem etkisi yani matematik (mutlak) konum ile açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgârın yönünü ve özelliklerini tanımla
Güneybatıdan esen, deniz ulaşımını aksatan ve soba zehirlenmesine yol açan rüzgâr Lodos'tur.
Lodos, Türkiye'de 'gözü yaşlı' rüzgâr olarak bilinen, kışın ılık ve nemli hava getiren rüzgârdır.
2
Sıcaklık artışının nedenini analiz et
Rüzgâr güneyden (Ekvator yönünden) geldiği için sıcaklığı artırmaktadır.
Kuzey Yarım Küre'de bulunan Türkiye'ye güneyden gelen hava kütleleri daha düşük enlemlerden geldiği için sıcaktır.
3
Konum türünü belirle
Enlem etkisiyle gerçekleşen bu durum matematik (mutlak) konumdur.
Bir yerin Ekvator'a veya kutuplara göre konumuyla açıklanan özellikler mutlak konum kapsamındadır.

Key Concept

Türkiye'de yerel rüzgârların sıcaklık üzerindeki etkisi (Kayıp Sakal)

Hints

1
Soruda bahsedilen 'soba zehirlenmesi' ve 'deniz ulaşımı' anahtar kelimeleri Türkiye'de hangi rüzgârı simgeler?
2
Lodos rüzgârı 'Kayıp Sakal' şifresinde hangi yönden eser ve bu yönün sıcaklıkla ilişkisi nedir?
3
Güneyden esen bir rüzgârın sıcaklığı artırması, rüzgârın geldiği enlemle (Ekvator) ilgilidir; bu da matematik konumun bir parçasıdır.

Practice More

Rüzgârların yönlerine göre sıcaklık grafiklerini inceleyebilir ve 'Fön rüzgârı' ile 'Enlem etkisiyle ısınan rüzgârlar' arasındaki temel farkları tablo haline getirebilirsiniz.

Alternative Method

Kayıp Sakal (Karayel, Yıldız, Poyraz / Samyeli, Kıble, Lodos) mnemonic cihazını kullanarak yönleri hatırla. L rüzgârı (Lodos) güneybatıdadır. Türkiye'nin kuzeyinde olduğu için güneyden gelen her şey sıcaklığı artırır (Matematik Konum).
Estimated Time:50s
Rate this question