Question

Difficulty: HardYabancı Okullar Sorunu

19241924 yılında yürürlüğe giren Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve sonrasındaki düzenlemelerle, Türkiye'deki yabancı okulların dini sembollerden arındırılması ve müfredatlarının Türk milli eğitim sistemine uyumlu hale getirilmesi istenmiştir. Fransa ve Vatikan'ın bu durumu 'Lozan hükümlerine aykırılık' iddiasıyla uluslararası bir uyuşmazlığa dönüştürme girişimlerine karşı Türkiye; konuyu bir dış politika sorunu olarak değil, doğrudan 'egemenlik hakkının kullanımı' olarak tanımlamıştır.

Bu bilgilere göre, Türkiye'nin Yabancı Okullar Sorunu'ndaki tutumuyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

  1. A
    Eğitim sisteminde birliği ve laikliği esas alan bir politika izlemiştir.
  2. B
    Sorunu bir 'iç mesele' olarak görerek dış müdahalelere kapatmıştır.
  3. Konunun çözümü için Milletler Cemiyeti gibi uluslararası kuruluşların hakemliğini kabul etmiştir.Answer
  4. D
    Yabancı okulları Türk yasalarına ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetimine tabi kılmıştır.
  5. E
    Fransa ile yaşanan gerginliği, Kapitülasyonların sınırlı da olsa devamı karşılığında çözüme kavuşturmuştur.

Answer

Türkiye'nin bu sorunda Milletler Cemiyeti'nin hakemliğini kabul ettiği çıkarımı yapılamaz; çünkü Türkiye konuyu bir 'iç mesele' sayarak uluslararası müdahaleyi reddetmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti, Yabancı Okullar Sorunu'nu bir dış politika uyuşmazlığı olarak değil, doğrudan iç hukuku ve egemenlik haklarıyla ilgili bir 'iç mesele' olarak tanımlamıştır. Bu nedenle Fransa ve Vatikan'ın görüşme talepleri reddedilmiş, konu Milletler Cemiyeti gibi uluslararası platformlara taşınmamıştır. Dolayısıyla bu kurumların hakemliğinin kabul edildiği ifadesi tarihsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun etkisini analiz et
Eğitimde birlik sağlanmış ve yabancı okullar Türk yasalarına tabi olmuştur.
Ulusal egemenliğin eğitim alanında tam olarak tesis edilmesi gerekmektedir.
2
Fransa ve Vatikan'ın taleplerini değerlendir
Bu devletler konuyu Lozan üzerinden uluslararası bir sorun haline getirmeye çalışmıştır.
Eski ayrıcalıklarını korumak ve Türkiye'nin iç işlerine müdahale etmek istemişlerdir.
3
Türkiye'nin diplomasi yöntemini belirle
Türkiye konuyu bir 'iç mesele' ilan ederek müzakere masasına oturmayı reddetmiştir.
Bağımsızlık ve egemenlik anlayışı gereği, bir devletin kendi topraklarındaki okulları denetlemesi başka bir devletle tartışılacak bir konu değildir.

Key Concept

İç Mesele (Domestic Jurisdiction) ve Ulusal Egemenlik

Hints

1
Türkiye'nin bu sorundaki temel anahtar kelimesi 'İç Mesele'dir.
2
Lozan Antlaşması'ndan sonra Türkiye, kendi topraklarındaki okulların müfredatını belirlemeyi bir egemenlik hakkı olarak görmüştür.
3
Milletler Cemiyeti'ne gidilen diğer dış politika konuları (Musul, Boğazlar vb.) ile Yabancı Okullar konusunun 'çözüm yöntemi' arasındaki farkı hatırlayın.

Practice More

Yabancı Okullar Sorunu ile benzerlik gösteren 'Nüfus Mübadelesi' ve 'Dış Borçlar' konularındaki diplomatik tutumları karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question