Examkin

Question

Difficulty: HardI. Göktürk Devleti

I. Göktürk Devleti'nde 'ikili teşkilat' yapısı gereği devletin Batı kanadını yöneten İstemi Yabgu, İpek Yolu ticaretini denetim altına almak amacıyla dönemine göre oldukça ileri düzeyde bir 'konjonktürel diplomasi' izlemiştir. Bu doğrultuda, Sâsânîlerin Türk tüccarlara yönelik kısıtlamalarını aşmak için Bizans İmparatorluğu'na elçi heyeti göndererek tarihteki ilk Türk-Bizans ittifakının temellerini atmıştır.

Bu diplomatik hamlenin nedenleri ve tarihsel süreçteki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ittifakın bir sonucu veya özelliği olarak söylenemez?

  1. A
    Sâsânîlerin hem doğudan hem de batıdan gelen siyasi ve askeri baskı arasında kalması
  2. Ak Hun (Eftalit) Devleti'nin siyasi varlığına son verilmesi amacıyla ilk askeri iş birliğinin yapılmasıAnswer
  3. C
    Türk tarihinde Orta Asya'dan Bizans'a gönderilen ilk resmi elçilik heyetinin (Maniakh başkanlığında) teşkil edilmesi
  4. D
    Bizans elçisi Zemarkhos'un iade-i ziyaret amacıyla Batı Göktürk sarayına gelerek diplomatik ilişkileri kurumsallaştırması
  5. E
    Orta Asya Türk siyasi iradesinin, bölgesel ekonomik çıkarlar doğrultusunda dış politikasında esneklik göstermesi

Answer

Ak Hun (Eftalit) Devleti'nin siyasi varlığına son verilmesi amacıyla ilk askeri iş birliğinin yapılması seçeneği söylenemez, çünkü bu iş birliği Sâsânîler ile yapılmıştır.
I. Göktürk Devleti'nin dış politikası iki ana aşamadan oluşur. Birinci aşamada Ak Hun Devleti'ni yıkmak için Sâsânîler ile iş birliği yapılmıştır. İkinci aşamada ise, Ak Hunların mirasına konan Sâsânîlerin İpek Yolu ticaretini tekeline alması üzerine bu kez Sâsânîlere karşı Bizans ile ittifak kurulmuştur. Bu nedenle Bizans ile yapılan ilk askeri/diplomatik temasın amacı Ak Hunları yıkmak değil, Sâsânîleri dengelemektir.

Step-by-Step Solution

1
Göktürklerin İpek Yolu üzerindeki ilk engelini belirlemek.
Ak Hun (Eftalit) Devleti'nin İpek Yolu'nu kontrol etmesi.
Göktürklerin batıya açılmak için önce bu devleti devre dışı bırakması gerekiyordu.
2
Ak Hunlara karşı kurulan ittifakı analiz etmek.
Göktürk + Sâsânî ittifakı kuruldu (yaklaşık 557).
Sâsânîler de Ak Hun tehlikesinden kurtulmak istediği için çıkarlar uyuşmuştur.
3
Bizans ile kurulan ittifakın zamanlamasını ve amacını incelemek.
Ak Hunlar yıkıldıktan sonra Sâsânîler ticareti engelleyince Bizans ile ittifak kuruldu (568).
Sâsânîlerin bölgede tek güç olmasını engellemek ve doğrudan ticaret yapmak.
4
Seçeneklerdeki ifadeleri kronolojik ve siyasi açıdan karşılaştırmak.
Bizans ittifakının Ak Hunlar'a değil, Sâsânîler'e karşı olduğu saptandı.
Ak Hunlar, Bizans ittifakı kurulmadan çok önce Sâsânî-Göktürk iş birliğiyle yıkılmıştı.

Key Concept

Konjonktürel Diplomasi ve İpek Yolu Mücadelesi

Hints

1
İstemi Yabgu'nun izlediği dış politikada müttefiklerin zaman içinde değiştiğine dikkat edin.
2
Ak Hunlar (Eftalitler) tarihten silinirken Göktürkler kiminle el sıkışmıştı? Sâsânîler mi, Bizans mı?
3
İpek Yolu'ndaki Ak Hun engeli yaklaşık 557'de kalktı, Bizans ile ilk elçilik ilişkileri ise 568'de başladı. Aradaki zaman farkı ittifakın amacını ele veriyor.

Practice More

İkinci Göktürk Devleti'nin (Kutluk) Çin ile olan ilişkilerini ve Kapgan Kağan dönemindeki fetihleri bu diplomatik süreçle kıyaslayarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

I. Göktürk Devleti

More questions from this topic