Osmanlı Devleti’nde - yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından hazırlanan Mecelle, imparatorluğun fıkıh temelli ilk medeni kanun denemesi olarak kabul edilse de yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile tamamen ilga edilmiştir. Bu değişimde laiklik ilkesinin benimsenmesi temel motivasyon olsa da Mecelle’nin "kapsam" olarak modern bir devletin ve toplumun ihtiyaçlarını teknik olarak karşılayamaması da iktibas (kanun alımı) sürecini hızlandırmıştır.
Buna göre, Mecelle'nin içerik bakımından Türk Medeni Kanunu’ndan en temel farkı ve teknik açıdan yetersiz görülerek bütünüyle değiştirilme gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Esas olarak borçlar, eşya ve yargılama hukukuna odaklanıp; aile, şahıs ve miras hukuku gibi toplumsal yaşamın en temel alanlarını düzenleme dışında bırakmasıAnswer
- BSadece ceza hukuku alanında düzenlemeler içermesi nedeniyle kişiler arasındaki mülkiyet ve ticaret ilişkilerinde yetersiz kalması
- CKadınlara milletvekili seçme ve seçilme gibi siyasi temsil haklarını tanımaması nedeniyle demokratikleşme sürecini engellemesi
- DYabancı devletlerle olan ticari uyuşmazlıklarda kapitülasyonları tek geçerli hukuk kaynağı olarak kabul etmesi
- EYalnızca İstanbul ve çevresinde (merkez teşkilatında) uygulanması nedeniyle ülke genelinde hukuk birliğini sağlayamaması
Answer
Mecelle'nin aile, şahıs ve miras hukuku gibi temel alanları içermemesi, onun modern bir medeni kanun olarak teknik yetersizliğinin temel sebebidir.
Doğru cevap olan seçenek, Mecelle'nin teknik bir eksikliğine işaret etmektedir. Mecelle, bir 'Medeni Kanun' olarak isimlendirilse de aslında sadece Borçlar ve Eşya hukukuna dair hükümler içeren bir derlemeydi. Aile yapısını, mirası ve kişilerin hukuki statüsünü (şahıs hukuku) kapsamadığı için modern bir toplumun ihtiyaçlarını karşılayamıyordu. İsviçre'den alınan Medeni Kanun ise bu eksiklikleri gidererek toplumun tüm kesimlerine uygulanacak tam bir hukuk birliği sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuk Birliği ve Mecelle'nin Teknik Yetersizliği
Hints
1
Mecelle'nin sadece 'Borçlar' ve 'Eşya' gibi ekonomik tabanlı konuları düzenlediğini, ancak 'Aile' gibi sosyal konuları boş bıraktığını düşünün.
2
Osmanlı'da aile hukukunun neden kanunlaştırılmadığını (dini otorite) ve Mecelle'nin neden bir 'eksik parça' olduğunu hatırlayın.
3
Modern bir medeni kanun; doğumdan ölüme (şahıs), evlilikten boşanmaya (aile) ve mirasa kadar her şeyi kapsar. Mecelle'de bu alanlar yoktur.
Practice More
İsviçre Medeni Kanunu'nun tercih edilme nedenleri (modernlik, demokratiklik, hakimin takdir yetkisi) konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s