Farklı aşınım direncine sahip kayaçların üst üste bulunduğu, özellikle tüf ve bazalt gibi volkanik malzemelerin yaygın olduğu eğimli yamaçlarda; sel suları ve akarsuların aşındırması sonucunda sütun görünümlü yeryüzü şekilleri ortaya çıkar. Bu şekillerin üst kısmında genellikle aşınmaya daha dirençli olan sert kayaçlar (şapka) yer almaktadır.
Türkiye'nin iç kesimlerinde sıklıkla rastlanan ve oluşumunda akarsu aşındırmasının doğrudan, volkanizmanın ise dolaylı etkiye sahip olduğu bu yeryüzü şekli aşağıdakilerden hangisidir?
- Peri bacasıAnswer
- BDelta ovası
- CObruk
- DMasif arazi
- EFalez (Yalıyar)
Answer
Doğru cevap, oluşumunda tüf, bazalt ve sel sularının etkili olduğu peri bacasıdır.
Soruda özellikleri verilen yeryüzü şekli peri bacasıdır. Peri bacaları, volkanik faaliyetler sonucu oluşan kalın tüf tabakalarının ve onların üzerinde yer alan sert bazalt kayalarının, eğimli arazilerde sel suları tarafından aşındırılmasıyla meydana gelir. Alttaki kolay aşınan tüf oyulurken, üstteki sert bazalt aşınmaya direnerek bir 'şapka' oluşturur ve alttaki yapıyı koruyarak sütun görünümünü ortaya çıkarır. Türkiye'de Kapadokya (Nevşehir) yöresinde en güzel örnekleri görülür.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Akarsu Aşınım Şekilleri ve Peri Bacalarının Oluşumu
Hints
1
Soruda bahsedilen şekil, Kapadokya yöresiyle özdeşleşmiş sütun görünümlü doğal oluşumlardır.
2
Oluşumunda hem iç kuvvetlerin (volkanizma) hem de dış kuvvetlerin (akarsu/sel suları) birlikte etkili olduğu bu şekillerin tepesinde koruyucu bir 'şapka' bulunur.
3
İç Anadolu'da turistlerin sıkça ziyaret ettiği, sıcak hava balon turlarının yapıldığı alandaki bu yapıların adı 'peri' kelimesiyle başlar.
Practice More
Akarsu aşındırma şekillerinden dev kazanı ve çentik vadinin özelliklerini de gözden geçirin.
Estimated Time:45s