Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda en geniş etki alanına sahip olan dış kuvvet akarsulardır. Akarsular, eğim ve debi gibi faktörlere bağlı olarak yeryüzünü aşındırarak veya taşıdıkları alüvyonları biriktirerek çeşitli yer şekilleri meydana getirirler.

Aşağıdaki tabloda bazı akarsu yer şekilleri ve bu şekillerin temel oluşum süreçleri eşleştirilmiştir:

NoYer ŞekliTemel Oluşum Süreci
IBoğaz VadiAkarsu Aşındırması
IIPeri BacalarıAkarsu Biriktirmesi
IIIMenderesHem Aşındırma hem Biriktirme
IVDelta OvasıAkarsu Biriktirmesi
VPeneplenAkarsu Aşındırması

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I
  2. IIAnswer
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Answer

Peri bacalarının 'akarsu biriktirmesi' olarak eşleştirildiği II numaralı seçenek yanlıştır.
Tabloda II numara ile gösterilen Peri bacaları eşleştirmesi yanlıştır. Peri bacaları, sel sularının ve akarsuların tüflü arazileri aşındırması sonucu oluşan, volkanizmanın dolaylı etkisinin de bulunduğu özgün bir 'aşındırma' şeklidir. Biriktirme süreçleri sonucunda meydana gelmezler.

Step-by-Step Solution

1
Akarsu yer şekillerini oluşum mekanizmalarına (aşındırma, biriktirme veya her ikisi) göre gruplandırın.
Boğaz vadi ve Peneplen 'aşındırma', Delta ovası 'biriktirme', Menderes 'karma' süreçlerle oluşur.
Tablodaki her bir maddenin bilimsel sınıflandırmasını doğrulamak gerekir.
2
Peri bacalarının oluşum sürecini analiz edin.
Peri bacaları, sel sularının ve akarsuların volkanik tüfleri aşındırması, üstteki dirençli bazaltların ise bu süreci yavaşlatmasıyla oluşur.
Peri bacaları bir biriktirme süreci değil, aktif bir aşındırma süreci sonucunda ortaya çıkar.
3
Tablodaki hatalı eşleştirmeyi saptayın.
II numaralı satırda 'biriktirme' ifadesi kullanıldığı için bu eşleştirme hatalıdır.
Soru kökü hatalı/yanlış olan eşleştirmeyi sormaktadır.

Key Concept

Akarsu yer şekillerinin aşındırma ve biriktirme olarak sınıflandırılması; Peri bacalarının akarsu aşındırma şekli olduğu gerçeği.

Hints

1
Akarsu şekillerini; sadece aşındırma, sadece biriktirme ve hem aşındırma hem biriktirme olarak üç grupta inceleyebiliriz.
2
Peri bacalarının oluşumunda sel sularının volkanik tüfleri süpürmesi ve dirençli bazalt kayaların koruyucu bir şapka gibi üstte kalması etkilidir.
3
Peri bacaları bir biriktirme şekli değil, akarsu ve sel suları tarafından oluşturulan özgün bir dış kuvvet aşındırma şeklidir.

Practice More

Akarsuların hem aşındırma hem biriktirme yaptığı diğer bir şekil olan 'Seki (Taraça)' oluşumunu ve nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question