Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Türkiye'deki akarsuların rejimleri genellikle düzensizdir. Bu durum, yıl içinde akarsuyun taşıdığı su miktarında ve buna bağlı olarak aşındırma-biriktirme faaliyetlerinde belirgin değişikliklere neden olur. Özellikle yatak eğiminin azaldığı geniş tabanlı vadilerde, yaz kuraklığına bağlı olarak debinin düştüğü dönemlerde akarsuyun taşıdığı materyaller yatak içerisinde birikmeye başlar.

Buna göre, akım şiddetinin arttığı dönemlerde yer değiştirebilen veya tamamen ortadan kalkabilen bu geçici akarsu birikim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Irmak adasıAnswer
  2. B
    Delta ovası
  3. C
    Birikinti yelpazesi
  4. D
    Seki (Taraça)
  5. E
    Peneplen

Answer

Doğru seçenek, akarsu yatağının genişlediği ve debinin düştüğü alanlarda geçici olarak oluşan 'Irmak adası' (kum adası) şeklidir.
Doğru seçenek, akarsuyun taşıma gücünün azaldığı geniş vadi tabanlarında, doğrudan yatağın ortasında oluşan ve akım değişikliklerinden etkilenen ırmak adasıdır. Bu şekiller debinin düştüğü yaz aylarında belirginleşirken, taşkın dönemlerinde su altında kalabilir veya akıntıyla tamamen sürüklenebilir.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki anahtar kavramları belirlemek.
'yatak içerisinde birikme', 'debinin düştüğü dönemler', 'yer değiştirebilen veya ortadan kalkabilen geçici şekil' kavramları tespit edildi.
Aranan akarsu şeklinin nerede oluştuğunu (vadi içi, kıyı, dağ eteği vb.) ve kalıcılık durumunu saptamak için.
2
Tespit edilen özellikleri coğrafi terimlerle eşleştirmek.
Yatak içinde oluşan ve akım rejimine bağlı olarak varlığı değişebilen birikim şeklinin ırmak adası olduğu sonucuna varıldı.
Diğer birikim şekillerinin (delta, birikinti konisi) oluşum yerleri farklıdır ve seki gibi şekiller kalıcıdır.

Key Concept

Akarsu Birikim Şekilleri ve Akım Rejimi İlişkisi

Hints

1
Bu şekil, akarsuyun aşındırma değil biriktirme faaliyeti sonucunda meydana gelir ve doğrudan nehir yatağının içinde yer alır.
2
Delta ovaları deniz kıyısında, birikinti konileri dağ eteklerinde oluşurken; aradığımız bu şekil nehrin akış gösterdiği kanalın tam ortasında adacıklar şeklinde belirir.
3
Yaz aylarında suların çekilmesiyle ortaya çıkan, kış ve ilkbahar taşkınlarında ise suların altında kalarak kaybolabilen bu kum yığınları 'ada' kelimesiyle adlandırılır.

Practice More

Akarsu birikim şekillerinden olan 'delta ovası'nın oluşabilmesi için kıyıda bulunması gereken özel şartları (kıta sahanlığı, akıntı durumu) tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question