Question

Difficulty: Very hardYabancı Okullar Sorunu

Yeni Türk Devleti, Lozan Antlaşması sonrasında yabancı okulların müfredat ve denetimini Türk kanunlarına bağladığında Fransa, konuyu "uluslararası bir mesele" statüsüne taşıyarak bir konferans toplanmasını teklif etmiştir. Türkiye ise bu süreçte sadece Fransa’nın değil, aynı zamanda okullar üzerinde hak iddia eden Vatikan’ın da diplomatik girişimlerini "Türkiye’de dini kurumların siyasi temsil yetkisi yoktur" gerekçesiyle kesin bir dille reddetmiştir. Türkiye’nin yabancı devletleri veya dini otoriteleri bu konuda hiçbir şekilde "diplomatik muhatap" kabul etmemesi, öncelikle aşağıdakilerden hangisini koruma amacına yöneliktir?

  1. Bağımsız devlet kimliği ve iç hukuk hükümranlığınıAnswer
  2. B
    Laik eğitim modelinin evrensel standartlara uyarlanmasını
  3. C
    Devletlerarası ilişkilerde mütekabiliyet (karşılıklılık) ilkesini
  4. D
    Azınlık okullarının Lozan'da belirlenen özerk statüsünü
  5. E
    Türk-Fransız dostluk antlaşmasının askeri maddelerini

Answer

Türkiye'nin yabancı devletlerin veya dini otoritelerin görüşme taleplerini reddetmesi, bağımsız devlet kimliğini ve iç hukuk hükümranlığını koruma amacını taşımaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti, Lozan Antlaşması'ndan sonra yabancı okulları bir dış uyuşmazlık konusu değil, bir iç hukuk meselesi olarak görmüştür. Fransa veya Vatikan gibi dış unsurları diplomatik muhatap olarak kabul etmemek, bu kurumların Türk kanunlarına kayıtsız şartsız tabi olduğunu ve Türkiye'nin iç işlerine hiçbir dış gücün müdahale edemeyeceğini (hukuk hükümranlığını) göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sorudaki diplomatik tavrı analiz et.
Türkiye, Fransa ve Vatikan'ın görüşme taleplerini reddederek konuyu bir "iç mesele" olarak tanımlamıştır.
Eğer bir devlet başka bir devletle kendi topraklarındaki bir okulu tartışırsa, o kurumun uluslararası bir statüsü olduğunu kabul etmiş olur.
2
Tevhid-i Tedrisat ve Lozan arasındaki bağlantıyı kur.
Lozan'da yabancı okulların Türk kanunlarına uyması kararlaştırılmış, 19241924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile bu durum somutlaştırılmıştır.
Milli egemenlik, ülke sınırı içindeki her kurumun sadece o ülkenin kanunlarına tabi olmasını gerektirir.
3
Sonuca ulaş.
Türkiye'nin "muhataplık" reddi, tam bağımsızlık ve hukuk birliği ilkesinin bir sonucudur.
Vatikan'ın dini otorite olarak siyasi muhatap kabul edilmemesi ise laik devlet yapısının dış politikadaki yansımasıdır.

Key Concept

İç Mesele Doktrini ve Ulusal Egemenlik

Hints

1
Türkiye bu sorunu bir dış politika uyuşmazlığı olarak değil, bir 'iç mesele' olarak tanımlamıştır.
2
Bir devletin kendi topraklarındaki bir kurum hakkında başka bir devletle müzakere masasına oturmayı reddetmesi, hangi temel hakkını kullandığını gösterir?
3
Vatikan veya Fransa'nın muhatap alınması, Türkiye'nin kendi yasalarının bu okullar üzerinde tek otorite olmadığını kabul etmesi anlamına gelirdi.

Practice More

Yabancı okullar sorununun çözümünde etkili olan Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu maddelerini incelemek bu konudaki hukuki temeli güçlendirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question