Question

Difficulty: MediumII. Göktürk (Kutluk) Devleti

Çin esaretinde geçen yaklaşık elli yıllık bir fetret döneminin ardından, 682 yılında Kutluk Kağan liderliğinde bağımsızlıklarını kazanan Türkler, II. Göktürk (Kutluk) Devleti'ni kurmuşlardır. Bu devlet, askeri başarılarının yanı sıra kültürel ve edebi anlamda da Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul edilir.

Buna göre, II. Göktürk Devleti'nin Türk tarihine kazandırdığı ve kendisinden önceki Türk devletlerinden ayrılmasını sağlayan en temel kültürel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Türk adını siyasi bir isim olarak ilk kez kullanmaları
  2. B
    Ülkeyi 'ikili teşkilat' sistemine göre yönetmeleri
  3. C
    Maniheizm dinini kabul ederek yerleşik hayata geçmeleri
  4. Kendine has bir alfabe geliştirerek Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini oluşturmalarıAnswer
  5. E
    Orta Asya'da Türk siyasi birliğini ilk kez sağlamaları

Answer

Kendine has bir alfabe geliştirerek Türk tarihinin ilk yazılı belgelerini (Orhun Abideleri) oluşturmaları.
II. Göktürk (Kutluk) Devleti'ni diğerlerinden ayıran en temel özellik, milli bilincin bir yansıması olarak 38 harfli Orhun Alfabesi'ni geliştirmeleri ve bu alfabe ile Türk tarihinin ilk nutuk/anı özelliği taşıyan 'Orhun Yazıtları'nı bırakmış olmalarıdır. Bu durum, Türk tarihinin 'tarih çağlarına' girmesini ve dilin gelişmişliğinin kanıtlanmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda istenen 'ayırıcı kültürel özellik' kavramını analiz etme
Önceki Türk devletlerinde (Asya Hun, I. Göktürk) bulunmayan ancak II. Göktürklerde görülen bir özellik aranmalıdır.
Sorunun kökünde 'kendisinden önceki Türk devletlerinden ayrılması' vurgusu yapılmaktadır.
2
Seçenekleri kronolojik ve karakteristik açıdan değerlendirme
Türk adını kullanma ve siyasi birliği sağlama gibi özelliklerin Hunlar veya I. Göktürklerde zaten mevcut olduğu tespit edilir.
Bilgi yanlışlığını eleyerek özgün olanı bulmak gerekir.
3
Edebi ve kültürel mirası belirleme
II. Göktürk Devleti döneminde Bilge Kağan, Kültigin ve Tonyukuk adına dikilen Orhun Yazıtları'nın, Türk dilinin ve tarihinin ilk yazılı belgeleri olduğu sonucuna varılır.
Orhun Abideleri, Türkçenin gelişmiş bir yazı dili olduğunu kanıtlayan ve II. Göktürklerin en büyük kültürel mirasıdır.

Key Concept

II. Göktürk Devleti'nin Milli Kimliği ve Orhun Yazıtları

Hints

1
Bu devletin bıraktığı en büyük miras, Moğolistan sınırları içinde yer alan taş kitabelerdir.
2
Türk adını taşıyan alfabe ve yazı sisteminin ilk kez ne zaman sistemli kullanıldığını düşünün.

Practice More

Vezir Tonyukuk'un 'Türklerin Bismarck'ı' olarak anılmasının nedenlerini ve Orhun Yazıtları'ndaki siyasi nasihatleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question