Question

Difficulty: HardTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'nin batı kıylarında yaz mevsiminde etkili olan rüzgârlar farklı karakteristik özellikler sergilemektedir. Bu dönemde Ege Denizi üzerinden esen ve bölgeyi serinleten genel sirkülasyon rüzgârlarına "Etezyen" denilirken, özellikle İzmir ve çevresinde öğleden sonraları denizden karaya doğru esen yerel rüzgârlara ise "İmbat" adı verilmektedir.

Bu iki rüzgâr türü karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi Etezyen rüzgârlarını İmbat rüzgârlarından ayıran temel özelliktir?

  1. Oluşumunun günlük sıcaklık farklarından ziyade geniş ölçekli basınç sistemleri arasındaki farka dayanmasıAnswer
  2. B
    Sadece gündüz saatlerinde etkili olarak kıyı şeridinde hissedilen sıcaklığı düşürmesi
  3. C
    Ulaştığı kıyılarda bağıl nem oranını artırarak bol miktarda yamaç yağışına neden olması
  4. D
    Matematik konumun bir sonucu olarak yıl boyunca aynı yönden ve aynı şiddetle esmesi
  5. E
    Dağların kıyıya dik uzanması nedeniyle iç kesimlere kadar sokularak iklimi karasallaştırması

Answer

Etezyen rüzgârlarını İmbat'tan ayıran temel fark, oluşumunun günlük sıcaklık değişimlerinden değil, kıtasal ölçekteki geniş basınç merkezlerinin (Azor ve Basra) etkileşiminden kaynaklanmasıdır.
Doğru seçenek rüzgârların oluşum ölçeğine odaklanmaktadır. İmbat rüzgârı, İzmir ve çevresindeki günlük sıcaklık farklarına bağlı olarak oluşan küçük ölçekli bir deniz meltemidir. Etezyen ise Doğu Akdeniz havzasını etkileyen, Azor ve Basra basınç merkezleri arasındaki büyük ölçekli bir sirkülasyonun parçasıdır. Bu durum Etezyen'i yerel bir meltem olmaktan çıkarıp genel sirkülasyon rüzgârı kategorisine sokar.

Step-by-Step Solution

1
Etezyen ve İmbat rüzgârlarının tanımlarının yapılması
Etezyen genel bir sirkülasyon rüzgârıdır; İmbat ise bir meltem (yerel) rüzgârıdır.
Rüzgârların hangi ölçekte ve hangi mekanizmayla oluştuğunu anlamak farkı belirlemek için gereklidir.
2
İmbat rüzgârının oluşum mekanizmasının analiz edilmesi
İmbat, gündüz karaların denizlerden daha fazla ısınmasıyla oluşan alçak basınç alanına denizden gelen havadır (günlük periyot).
Meltem rüzgârlarının yerel ve kısa süreli doğasını teyit etmek için.
3
Etezyen rüzgârının oluşum mekanizmasının analiz edilmesi
Etezyen, yazın Balkanlar/Azor Yüksek Basıncı ile Basra Alçak Basıncı arasındaki hava akımıdır (mevsimlik periyot).
Genel sirkülasyon rüzgârlarının geniş alanlı basınç merkezlerine dayandığını saptamak için.
4
İki rüzgârın karşılaştırılması ve temel farkın belirlenmesi
Aralarındaki temel fark; etki alanı, süresi ve oluşumuna neden olan basınç farkının ölçeğidir.
Soruda istenen 'temel ayırıcı özellik' bu yapısal farktır.

Key Concept

Türkiye'de rüzgârların oluşum mekanizmaları (Yerel Meltem vs. Genel Sirkülasyon)

Hints

1
Etezyen rüzgârı Balkanlar üzerinden gelirken, İmbat sadece deniz-kara kıyısı arasında oluşur.
2
Bir rüzgârın 'meltem' olması için günlük sıcaklık farkı, 'genel sirkülasyon' olması için kıtasal basınç merkezleri gerekir.

Practice More

Meltem rüzgârları ile Muson rüzgârlarının oluşum süreleri ve etki alanları arasındaki benzerlik/farklılıkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 45s
Rate this question