Question

Difficulty: HardTürkiye'de Rüzgarlar

Kış aylarında Türkiye'yi etkileyen bir basınç merkezine bağlı olarak; Marmara Denizi'nde güneybatı yönlü şiddetli rüzgârlar nedeniyle ulaşımın aksadığı, aynı günlerde Doğu Karadeniz kıyı kuşağında ise sıcaklığın mevsim normallerinin yaklaşık 10C10^\circ C üzerine çıktığı ve bağıl nemin hızla azaldığı gözlemlenmiştir.

Buna göre, belirtilen bölgelerde etkili olan hava olayları ve rüzgârlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Marmara ve Ege'de fırtınaya neden olan Lodos rüzgârı, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Karadeniz kıyılarında fön karakteri kazanmıştır.Answer
  2. B
    Balkanlar üzerinden gelen Karayel rüzgârı, geçtiği bölgelerde hava sıcaklığını düşürürken Karadeniz kıyılarına bol yağış bırakmıştır.
  3. C
    Akdeniz üzerinden gelen nemli hava kütleleri, Türkiye'nin matematik konumu gereği sadece güney kıyılarında sıcaklık artışına neden olmuştur.
  4. D
    Marmara'da etkili olan Kıble rüzgârı, ulaştığı her bölgede bağıl nem oranını artırarak yağış oluşumunu tetiklemiştir.
  5. E
    İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın etkisiyle Karadeniz üzerinden gelen Poyraz rüzgârı, Doğu Karadeniz'de karların hızla erimesini sağlamıştır.

Answer

Marmara ve Ege'de etkili olan Lodos rüzgârı, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Karadeniz kıyılarında fön karakteri kazanmıştır.
Güneybatıdan esen Lodos rüzgârı Marmara Denizi'nde fırtınalara yol açarken, Kuzey Anadolu Dağları'nı güneyden aşarak kuzey yamaçlara (Karadeniz kıyılarına) indiğinde 'fön' karakteri kazanır. Bu durum, havanın her 100100 metrede 1C1^\circ C ısınmasına, bağıl nemin düşmesine ve karların hızla erimesine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Yön ve Rüzgâr Eşleştirmesi
Lodos rüzgârı belirlendi.
Marmara'da etkili olan 'güneybatı' yönlü rüzgâr Türkiye yerel rüzgâr sisteminde Lodos'tur.
2
Bölgesel Etki Analizi
Karadeniz'deki ısınmanın nedeni fön etkisidir.
Lodos sıcak ve nemli bir rüzgârdır ancak Doğu Karadeniz kıyılarında sıcaklığın artması ve nemin düşmesi, rüzgârın dağ yamacı boyunca alçaldığını (fönleştiğini) gösterir.
3
Sentez ve Karar
Lodos-Fön ilişkisi kuruldu.
Lodos, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Karadeniz'in kuzey yamaçlarına indiğinde adyabatik ısınma (her 100100 metrede 1C1^\circ C) nedeniyle fön karakteri kazanır.

Key Concept

Yerel rüzgârların (Lodos) yer şekilleriyle etkileşimi sonucu fön karakteri kazanması.

Hints

1
Marmara'da ulaşımı aksatan 'güneybatı' yönlü yerel rüzgârın ismini düşünün.
2
Bir rüzgârın dağ yamacı boyunca alçalırken havayı ısıtıp kurutması olayına ne ad verilir?

Practice More

Lodos rüzgârının özellikle Marmara Bölgesi'nde kışın neden olduğu 'soba zehirlenmesi' riskinin meteorolojik nedenlerini araştırınız.

Alternative Method

Rüzgârların yönlerini 'Kayıp Sakal' (Karayel, Yıldız, Poyraz - Samyeli, Kıble, Lodos) şifresiyle hatırlayarak güneybatının Lodos olduğunu ve Lodos'un dağları aştığında fön oluşturabileceğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question