Examkin

Question

Difficulty: EasyAkarsu Şekilleri

Türkiye'nin dağlık ve engebeli arazi yapısı nedeniyle akarsuların yatak eğimleri fazladır. Bu durum, akarsuların bazı kesimlerde yüksekten düşerek şelaleler (çağlayan) oluşturmasına neden olur. Akarsuyun yüksekten döküldüğü bu alanlarda, suyun çarptığı zemini aşındırmasıyla oluşan çukurluk aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dev kazanıAnswer
  2. B
    Delta ovası
  3. C
    Peneplen (Yontukdüz)
  4. D
    Seki (Taraça)
  5. E
    Polye

Answer

Şelalelerin döküldüğü yerlerde oluşan aşınım çukurluğuna 'dev kazanı' adı verilir.
Akarsuların şelale (çağlayan) yaparak döküldükleri yerlerde, suyun düştüğü noktaya uyguladığı şiddetli çarpma ve girdaplar sonucu zeminin oyulmasıyla oluşan dairesel çukurluklara dev kazanı denir. Türkiye'de Tortum, Muradiye ve Düden şelalelerinde bu şeklin belirgin örnekleri görülür.

Step-by-Step Solution

1
Akarsuyun akış özelliğini analiz et.
Soruda akarsuyun yüksekten döküldüğü (şelale oluşturduğu) bir durum tanımlanmıştır.
Yer şeklinin oluşumu için gerekli olan temel dış kuvvet ve mekanizma budur.
2
Aşındırma türünü ve yerini belirle.
Dökülen suyun çarptığı zemin (taban) mekanik olarak aşınmaktadır.
Hızla düşen suyun kinetik enerjisi tabanda oyulmalara yol açar.
3
Oluşan şekli isimlendir.
Şelale altındaki bu geniş aşınım çukuruna coğrafya terminolojisinde 'dev kazanı' denir.
Tanım ve şekil eşleşmesi bu kavramı doğrular.

Key Concept

Akarsu Aşınım Şekilleri

Hints

1
Soruda bahsedilen şekil, suyun yüksekten düştüğü yerlerde (şelalelerde) oluşur.
2
Bu şekil bir 'biriktirme' değil, suyun zemini oymasıyla oluşan bir 'aşındırma' şeklidir.

Practice More

Dev kazanı ile benzer şekilde akarsu aşındırmasıyla oluşan Peri Bacaları ve Kırgıbayır (Badlands) gibi şekilleri de inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Akarsu Şekilleri

More questions from this topic