Lozan Barış Antlaşması'nda yabancı okulların statüsü hakkında 'Türk kanun ve yönetmeliklerine tabi olma' hükmü getirilmiş olmasına karşın; Fransa ve Papalık, - yıllarındaki yeni düzenlemelerden sonra bu okulların idari süreçlerinin diplomatik yollarla veya ikili sözleşmelerle belirlenmesini talep etmiştir. Türkiye ise bu talepleri kesin bir dille reddederek konuyu bir 'diplomatik müzakere' konusu dahi yapmamıştır.
Türkiye’nin bu tutumuyla, yabancı okulları hangi tarihsel-hukuksal mirasın dışına çıkarma kararlılığını gösterdiği ve bu süreçte uyguladığı temel dış politika stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Kapitülasyonların eğitim alanındaki uzantısı olan 'hukuki bağışıklık' ve imtiyazlardan arındırma; sorunu bir 'iç egemenlik' meselesi sayarak yabancı devletlerin muhataplık iddiasını reddetme.Answer
- BMütekabiliyet (karşılıklılık) ilkesine dayanan 'eşitlik' statüsünden arındırma; sorunu Milletler Cemiyeti'nin hakemliğine sunarak uluslararası hukuk çerçevesinde meşruiyet arama.
- CAzınlık hakları kapsamında tanınan 'cemaat özerkliği'nden arındırma; Fransa ile ortak bir müfredat komisyonu kurarak eğitimdeki gerginliği diplomatik yolla yumuşatma.
- DDüyun-ı Umumiye benzeri 'uluslararası denetim' mekanizmasından arındırma; Balkan Antantı üyesi devletlerle ortak bir eğitim paktı oluşturarak bölgesel destek sağlama.
- ETanzimat ve Islahat fermanları ile verilen 'geçici izin' statüsünden arındırma; Fransa'ya Hatay meselesinde tavizler vererek eğitimdeki tam bağımsızlığı tescil ettirme.
Answer
Kapitülasyonların eğitim alanındaki uzantısı olan 'hukuki bağışıklık' ve imtiyazlardan arındırma; sorunu bir 'iç egemenlik' meselesi sayarak yabancı devletlerin muhataplık iddiasını reddetme.
Türkiye, Lozan Antlaşması ile kapitülasyonları hukuken kaldırmıştır. Ancak Fransa gibi devletler, eğitim kurumları üzerindeki eski alışkanlıklarını devam ettirmek isteyerek Türkiye'yi diplomasi masasına çekmeye çalışmışlardır. Türkiye'nin 'bu konu bizim iç meselemizdir, hiçbir yabancı devletle eğitim sistemimizi müzakere etmeyiz' şeklindeki sert duruşu, kapitülasyonların eğitimdeki son izlerini silmeye yönelik kesin bir egemenlik hamlesidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yabancı Okullar Sorunu'nun 'İç Mesele' Niteliği ve Egemenlik Hakları
Hints
1
Lozan'da kapitülasyonlar kalktıysa, yabancı devletlerin Türkiye'deki okullar üzerinde söz hakkı kalmış olabilir mi?
Practice More
Yabancı Okullar Sorunu'nun çözümünden sonra Fransa ile yaşanan 'Dış Borçlar Sorunu'nun benzer bir egemenlik ve iç hukuk anlayışıyla nasıl çözüldüğünü inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s