Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Türkiye'de bazı akarsuların, özellikle Ege Bölgesi'nde olduğu gibi yatak eğiminin azaldığı alanlarda menderesler (büklümler) çizerek aktığı görülmektedir. Buna göre, yatağında menderesler oluşan bir akarsu ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Akarsuyun gerçek boyu ile kuş uçuşu uzaklığı arasındaki fark artmıştır.
  2. B
    Akarsuyun akış hızı ve taşıma kapasitesi azalmıştır.
  3. C
    Akarsu yatağında hem aşındırma hem de biriktirme faaliyetleri bir arada görülür.
  4. Akarsuyun yatağını derine doğru aşındırma gücü artmış ve hidroelektrik potansiyeli yükselmiştir.Answer
  5. E
    Akarsu yatağının sık sık yer değiştirdiği gözlemlenir.

Answer

Menderesler çizen bir akarsuyla ilgili yanlış olan bilgi, akarsuyun derine aşındırma gücünün artması ve hidroelektrik potansiyelinin yükselmesidir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü menderesler yatak eğiminin bittiği veya çok azaldığı yerlerde görülür. Bu durum akarsuyun hızını düşürür, derine aşındırma yerine yana aşındırmayı başlatır ve akış hızı ile eğim düştüğü için hidroelektrik potansiyeli azalır.

Step-by-Step Solution

1
Menderes oluşum şartlarını hatırla
Menderesler, yatak eğiminin azaldığı ve akış hızının düştüğü yerlerde oluşur.
Eğimin azalması akarsuyun gücünü düşürerek yana doğru aşındırma yapmasına neden olur.
2
Akarsu boyu ve hızı arasındaki ilişkiyi kur
Akarsu büklümler çizdikçe gerçek boyu uzar ancak hızı ve taşıma gücü azalır.
Menderesler akarsuyun yolunu uzatan bir faktördür.
3
Aşındırma tipini belirle
Bu tip akarsularda derine aşındırma durma noktasına gelirken yana aşındırma (çarpak oluşumu) artar.
Eğim azlığı dikey yönlü kazma işlemini engeller.
4
Enerji potansiyelini değerlendir
Yatak eğimi az olan bir akarsuyun hidroelektrik enerji potansiyeli de düşüktür.
Hidroelektrik potansiyel, akış hızı ve debi ile doğrudan orantılıdır.

Key Concept

Menderes çizen bir akarsuyun temel özellikleri (yavaş akış, yana aşındırma, boy uzaması, düşük enerji potansiyeli).

Hints

1
Menderes çizen bir akarsuyun yatak eğiminin az mı yoksa fazla mı olduğunu düşünün.
2
Akarsuyun hızı düştüğünde derine doğru mu yoksa yanlara doğru mu daha çok güç uygular?
3
Hidroelektrik potansiyelin artması için suyun yüksekten hızla düşmesi gerekir; menderesler ise düzlüklerde görülür.

Practice More

Mendereslerle benzer şekilde karma yapılı olan 'taraça (seki)' oluşum mekanizmasını incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.
Estimated Time:50s
Rate this question