Question

Difficulty: HardI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti'nde İstemi Yabgu döneminde Sasanilerle ittifak kurularak Akhun Devleti'nin ortadan kaldırılması ve ardından Sasanilere karşı Bizans (Doğu Roma) ile diplomatik temasların başlatılması, Türk dış politikasının önemli dönüm noktalarından biridir. Bizans kaynaklarına göre, 568568 yılında İstemi Yabgu tarafından gönderilen Maniakh başkanlığındaki heyet İstanbul'a ulaşmış; buna karşılık Bizans İmparatoru II.II. Justinos da Zemarkhos'u elçi olarak Göktürk sarayına göndermiştir.

Bu bilgiler ve dönemin siyasi koşulları dikkate alındığında, I.I. Göktürk Devleti'nin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Siyasi ittifakların belirlenmesinde ekonomik çıkar ve İpek Yolu hâkimiyeti gibi unsurların öncelendiği
  2. B
    Göktürklerin, Batı dünyası ve yerleşik devletlerle kurumsal düzeyde diplomatik münasebet kurabilecek devlet kapasitesine sahip olduğu
  3. Bizans ile kurulan bu ilk resmi temasın, Anadolu'nun kalıcı bir Türk yurdu haline getirilmesi amacıyla başlatılan sistemli bir fetih harekâtının parçası olduğuAnswer
  4. D
    Orta Asya merkezli siyasi otoritenin, Yakın Doğu ve Avrupa'yı etkileyen güç dengelerinde aktif bir aktör haline geldiği
  5. E
    Dış politikada pragmatik bir yol izlenerek, ortak çıkarlar doğrultusunda farklı inanç grubundaki devletlerle iş birliği yapılabildiği

Answer

Bizans ile kurulan elçilik ilişkilerinin Anadolu'nun fethi veya kalıcı yurt edinilmesi amacıyla yapıldığı söylenemez; bu ilişkiler İpek Yolu ticareti ve Sasani baskısını kırma amaçlı stratejik ortaklıklardır.
Doğru seçenek olan 'Bizans ile kurulan bu temasın Anadolu'nun fethi amacı taşıdığı' ifadesi yanlıştır. Çünkü 568568 yılında gerçekleşen Maniakh heyetinin İstanbul ziyareti, tamamen İpek Yolu ticaretinde Sasanilerin koyduğu engelleri aşmak ve Sasanilere karşı askeri-siyasi bir cephe oluşturmak içindir. Anadolu'nun sistemli bir şekilde fethedilmesi ve yurt edinilmesi, yaklaşık 500500 yıl sonra Selçuklular döneminde gündeme gelecektir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki diplomatik trafiği analiz etme
İstemi Yabgu'nun Sasanilere karşı Bizans ile ilk resmi diplomatik teması başlattığı görülür.
Dış politikanın yönünü ve muhataplarını belirlemek için gereklidir.
2
Maniakh heyetinin ve Bizans elçiliğinin amacını belirleme
Amacın İpek Yolu ticaretinde Sasanilerin aracı rolünü kırmak ve siyasi bir ittifak kurmak olduğu saptanır.
İttifakın temel motivasyonunu anlamak için kritiktir.
3
Zaman ve mekan karşılaştırması yapma
6.6. yüzyıldaki bu temasların Anadolu'nun fethi (Malazgirt sonrası süreç) ile ilgisi olmadığı sonucuna varılır.
Farklı dönemlere ait tarihi olayların (Göktürk dönemi vs. Selçuklu dönemi) birbirine karıştırılmasını önlemek için gereklidir.

Key Concept

İpek Yolu Diplomasisi ve Bizans-Göktürk İttifakı

Hints

1
Metindeki elçilik trafiğinin yapıldığı tarihe (568568) dikkat edin.
2
Türklerin Anadolu'yu fethetme süreci hangi dönemde başlamıştır? Göktürkler bu dönemde mi yaşamıştır?
3
İstemi Yabgu'nun amacı İpek Yolu'nu kontrol etmekti. Anadolu'nun fethi ise Malazgirt Savaşı sonrası bir hedeftir.

Practice More

İstemi Yabgu'nun Bizans ile yaptığı bu ittifakın Sasaniler üzerindeki uzun vadeli etkilerini ve bu durumun Türk-İslam tarihine giden yoldaki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question