Examkin

Question

Difficulty: HardI. Göktürk Devleti

552552 yılında Bumin Kağan liderliğinde Avar hakimiyetine son vererek kurulan I.I. Göktürk Devleti, Türk tarihinde 'milli bir adla' kurulan ilk devlet olma özelliğini taşır. Kuruluş sürecinde Avar Hakanı'nın Bumin Kağan'ın evlilik talebine karşılık verdiği 'Siz benim demirci kölelerimsiniz' şeklindeki aşağılayıcı tutumu, büyük bir bağımsızlık savaşına ve sonucunda Ötüken merkezli yeni bir siyasi yapının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Bu süreçte Bumin Kağan'ın 'İl Kağan' unvanını alarak devleti teşkilatlandırması, Türk siyasi geleneği açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Boylar birliği yapısından çıkarak bağımsız bir 'devlet' (İl) organizasyonuna geçildiğininAnswer
  2. B
    Göktürklerin yerleşik hayata geçerek Avar kültüründen tamamen koptuğunun
  3. C
    Kut anlayışının ilk kez bu dönemde dini bir karakterden siyasi bir karaktere dönüştüğünün
  4. D
    Türk veraset sistemindeki belirsizliğin 'İl Kağan' unvanıyla kesin olarak sona erdirildiğinin
  5. E
    Avarların merkeziyetçi yönetim modelinin Türk devlet yapısına aynen uyarlandığının

Answer

Bumin Kağan'ın 'İl Kağan' unvanını alması, Türklerin bağımsız bir devlet (İl) kurarak siyasi teşkilatlanmalarını en üst düzeye çıkardıklarını gösteren bir ifadedir.
Türk siyasi kültüründe 'İl' (El) kelimesi doğrudan 'devlet' ve 'imparatorluk' organizasyonunu ifade eder. Bumin Kağan'ın Avarlara karşı kazandığı zaferden sonra aldığı 'İl Kağan' unvanı, Türklerin artık bir boylar konfederasyonu olmaktan çıkıp, kendi egemenlikleri altında kurumsal bir devlet yapısı oluşturduklarının resmi beyanıdır.

Step-by-Step Solution

1
Avar-Göktürk ilişkisini analiz et.
Göktürklerin başlangıçta Avarlara bağlı (vassal) bir topluluk olduğu ve demircilikle uğraştıkları tespit edilir.
Soruda geçen 'demirci köle' ifadesi, bağımsızlık öncesi siyasi bağımlılığı anlamak için temel veridir.
2
'İl' kavramının terminolojik anlamını değerlendir.
Eski Türkçede 'İl' veya 'El' kelimesinin 'devlet' anlamına geldiği belirlenir.
Bumin Kağan'ın aldığı unvanın siyasi ağırlığını belirlemek için bu kavram bilgisi gereklidir.
3
Bağımsızlık mücadelesinin sonucunu yorumla.
Avarların yıkılması ve Ötüken merkezli yeni devletin kurulması, boy yapısından devlet yapısına geçişi simgeler.
Siyasi bir unvanın (İl Kağan) alınması, sadece askeri bir başarı değil, hukuki ve kurumsal bir statü değişikliğidir.

Key Concept

İl (Devlet) Kavramı ve Siyasi Teşkilatlanma

Hints

1
Eski Türkçede 'İl' kelimesinin 'barış' ve 'devlet' gibi anlamları olduğunu hatırlayın.
2
Avar Hakanı'nın 'köle' nitelemesi siyasi bir tabiyeti ifade eder; bu durumdan kurtulmak yeni bir siyasi statü gerektirir.
3
Bumin Kağan'ın aldığı unvan, onun artık bir boy beyi değil, bir devletin kurucusu (İl Kağan) olduğunu tescil eder.

Practice More

İstemi Yabgu'nun Batı kanadındaki faaliyetlerini ve İpek Yolu diplomasisini inceleyerek devletin imparatorluk vizyonunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

I. Göktürk Devleti

More questions from this topic