Examkin

Question

Difficulty: HardSevr Barış Antlaşması

Sevr Antlaşması'nın adli ve hukuki düzenlemeler içeren maddelerinde;

I. Kapitülasyonların, savaş öncesinde bu haktan yararlanan devletlerin yanı sıra tüm Müttefik devletler ile onların uygun göreceği diğer ülkeleri de kapsayacak biçimde genişletilmesi,
II. Osmanlı adli teşkilatını, ceza infaz kurumlarını ve yargılama usullerini yeniden yapılandırıp denetlemek üzere İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya temsilcilerinden oluşan bir "Adli Reform Komisyonu" kurulması,
III. Müttefik devlet vatandaşlarının Osmanlı mahkemelerinin yetki alanından çıkarılarak yabancıların dahil olduğu uyuşmazlıklarda yalnızca yabancı yargıçların görev yapacağı özel mahkemelerin yetkili kılınması

hükümlerine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti üzerindeki temel hedefinin aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?

  1. Osmanlı yargı yetkisini ve egemenlik haklarını felç ederek adli mekanizma üzerinde doğrudan uluslararası vesayet tesis etmekAnswer
  2. B
    Gayrimüslim Osmanlı cemaatlerinin kendi aralarındaki hukuki uyuşmazlıklarını Şeriye mahkemelerinin mutlak yetki alanına dahil etmek
  3. C
    Osmanlı Devleti'nin İslam dünyasındaki halifelik makamından kaynaklanan geleneksel kaza yetkisini sona erdirmek
  4. D
    Meclis-i Mebusanın yasama faaliyetlerini doğrudan Tanzimat Dönemi yüksek yargı organı olan Divan-ı Ahkâm-ı Adliyenin onayına bağlamak
  5. E
    Osmanlı dış borçlarının tasfiyesini hızlandırmak amacıyla mahkeme ve noter harçlarını Düyun-ı Umumiye İdaresine devretmek

Answer

Osmanlı yargı yetkisini ve egemenlik haklarını felç ederek adli mekanizma üzerinde doğrudan uluslararası vesayet tesis etmek
Sevr Antlaşması'nın adli hükümleri incelendiğinde; kapitülasyonların tüm Müttefik devletlere teşmil edilmesi, yabancı hukukçulardan oluşan bir Adli Reform Komisyonunun kurulması ve yabancıların dahil olduğu davalarda yalnızca yabancı yargıçların görev yapacak olması, Osmanlı Devleti'nin en temel egemenlik unsurlarından biri olan 'yargı bağımsızlığı ve kaza yetkisini' fiilen ve hukuken ortadan kaldırmıştır. Bu durum, Osmanlı adalet sistemi üzerinde doğrudan uluslararası bir vesayet kurulduğunun açık göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Sevr Antlaşması'nın adli hükümlerinin kapsamını ve niteliğini tespit etme
Antlaşmada kapitülasyonların tüm Müttefik devletlere yayılması, yabancı hukukçulardan oluşan Adli Reform Komisyonunun kurulması ve yabancıların sadece yabancı yargıçlarca yargılanması öngörülmüştür.
Bu maddeler klasik bir barış antlaşmasının sınırlarını aşarak doğrudan devletin iç hukuk egemenliğine müdahale etmektedir.
2
Uluslararası vesayet ve egemenlik kavramlarıyla ilişkisini kurma
Bir devletin kendi topraklarında yaşayan yabancıları veya vatandaşları kendi mahkemelerinde yargılama hakkının (kaza yetkisinin) elinden alınması, egemenliğin ve yargı bağımsızlığının yok edildiğini gösterir.
İtilaf Devletleri bu yolla Osmanlı adliyesini bağımsız bir organ olmaktan çıkarıp doğrudan kendi denetimlerine bağlamayı amaçlamıştır.
3
Seçenekleri analiz ederek doğrudan amaca ulaşma
Yargı mekanizmasının uluslararası vesayet altına alınması, maddelerin ortak ve nihai hedefidir.
Seçeneklerde yer alan maliye, halifelik veya Tanzimat kurumlarına ilişkin çeldiriciler Sevr'in adli vesayet hedefiyle örtüşmemektedir.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın Adli Hükümleri ve Yargı Bağımsızlığının Yok Edilmesi

Hints

1
Bir devletin kendi sınırları içinde bağımsız mahkemeler kuramaması ve yabancı komisyonlarca denetlenmesi egemenlik haklarını nasıl etkiler?
2
Maddelerde geçen 'Adli Reform Komisyonu', 'kapitülasyonların genişletilmesi' ve 'yabancı yargıçlar' ifadeleri devletin hangi temel erkinin vesayet altına alındığını gösterir?
3
Bu düzenlemeler Osmanlı'nın bağımsız yargı yetkisini ve hükümranlık haklarını tamamen uluslararası güçlerin denetimine bırakmaktadır.

Practice More

Sevr Antlaşması'nın Maliye Komisyonu ve Boğazlar Komisyonu gibi diğer uluslararası vesayet organlarının egemenlik hakları üzerindeki etkilerini inceleyiniz.

Alternative Method

Sevr Antlaşması'nın kısıtlamalarını alanlarına göre tasnif ediniz: Siyasi, askeri, mali ve adli. Soru kökündeki maddeler doğrudan adli teşkilat ve kapitülasyonlarla ilgili olduğundan, seçeneklerde adli bağımsızlık ve yargı vesayetini içeren ifade aranmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Sevr Barış Antlaşması

More questions from this topic