Question

Difficulty: Very hardSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası’nda düzenlenen soyut norm denetimi (iptal davası) usulünde; dava açmaya yetkili süjeler, denetime konu olan normlar ve hak düşürücü süreler arasındaki hukuki rejim dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davasında, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubunun dava açma yetkisi bulunmamaktadır.Answer
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil bozukluğu gerekçesiyle denetlenebilmesi için, Resmi Gazete’de yayımlandıkları tarihten itibaren en geç 1010 gün içerisinde dava açılması zorunludur.
  3. C
    Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından iptali istemiyle yapılacak başvurularda, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun imzası aranmaktadır.
  4. D
    TBMM İçtüzüğü’nün hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya uygunluk denetimi, kanunlarda olduğu gibi Resmi Gazete’de yayımdan itibaren 1010 günlük süreye tabidir.
  5. E
    Kanunların esas (içerik) bakımından Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla açılacak davalarda, yetkili siyasi parti grupları için öngörülen hak düşürücü süre 1010 gündür.

Answer

Kanunların şekil bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davasında, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubunun dava açma yetkisi bulunmamaktadır.
1982 Anayasası'nın 148. maddesinin 4. fıkrasına göre, 'Şekil bakımından denetleme, Cumhurbaşkanınca veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir.' Bu hüküm uyarınca, kanunların sadece şekil yönünden iptali için TBMM'deki en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubunun (iktidar ve ana muhalefet gruplarının) doğrudan dava açma yetkisi yoktur. Bu gruplar ancak esas (içerik) bakımından dava açabilirler.

Step-by-Step Solution

1
Norm türlerini ve denetim alanlarını (şekil/esas) kategorize etme
Kanunlar hem şekil hem esas; Anayasa değişiklikleri sadece şekil; CB Kararnameleri ve İçtüzük hem şekil hem esas bakımından denetlenebilir.
Her norm türü için farklı denetim sınırları ve süreler öngörülmüştür.
2
Dava açma sürelerini karşılaştırma
Kanunların ve Anayasa değişikliklerinin şekil denetimi için 1010 gün; diğer tüm durumlar (esas denetimi ve CBK/İçtüzük şekil denetimi) için 6060 gün belirlenmiştir.
Anayasa koyucu, kanunların şekil yönünden kesinleşmesini hızlandırmak istemiştir.
3
Dava açmaya yetkili süjeleri (kişileri/grupları) analiz etme
Genel yetki: Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve üye tamsayısının 15\frac{1}{5}'i (120120 milletvekili). Özel kısıtlama: Kanunların ve Anayasa değişikliklerinin şekil denetiminde siyasi parti grupları yetkili değildir.
1982 Anayasası madde 148/4148/4 gereği şekil denetimi başvurusu sadece Cumhurbaşkanı veya beşte bir milletvekili ile sınırlandırılmıştır.

Key Concept

İptal Davasında Şekil Denetimi Sınırlamaları

Practice More

Anayasa değişikliklerinin sadece şekil bakımından denetlenebildiği ve bu denetimin kapsamının (teklif çoğunluğu, oylama çoğunluğu ve ivedilikle görüşülememe şartı) neler olduğunu tekrar ediniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question