Question

Difficulty: MediumSevr Barış Antlaşması

Sevr Barış Antlaşması'nın mali hükümlerine göre; Osmanlı Devleti'nin bütçesi, vergi oranları, para basımı ve dış borçlanma yetkileri İngiltere, Fransa ve İtalya temsilcilerinden oluşan bir 'Maliye Komisyonu'nun denetimine bırakılmış, ayrıca kapitülasyonların tüm İtilaf Devletleri'ni kapsayacak şekilde genişletilerek yeniden yürürlüğe konulması kararlaştırılmıştır.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Dış borç ödemelerinin tamamen durdurularak savaş tazminatından muaf tutulduğu
  2. B
    Düyun-ı Umumiye İdaresinin lağvedilerek bütçe yapma yetkisinin yerel meclislere devredildiği
  3. Ekonomik bağımsızlığının ve mali egemenlik haklarının fiilen ortadan kaldırıldığıAnswer
  4. D
    Gümrük gelirleri üzerindeki yabancı denetimin kaldırılarak yerli üreticinin korunduğu
  5. E
    Klasik dönem iltizam ve mukataa usullerinin uluslararası güvenceye bağlandığı

Answer

Ekonomik bağımsızlığının ve mali egemenlik haklarının fiilen ortadan kaldırıldığı
Bir devletin bütçe oluşturma, vergi toplama, para basma ve borçlanma hakları bağımsızlığın ve mali egemenliğin temel şartlarıdır. Sevr Barış Antlaşması ile bu yetkilerin İtilaf Devletleri temsilcilerinden oluşan bir Maliye Komisyonuna bırakılması ve kapitülasyonların genişletilmesi, Osmanlı Devleti'nin mali egemenlik haklarının ve ekonomik bağımsızlığının fiilen sona erdiğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmada geçen Maliye Komisyonu ve kapitülasyon hükümlerinin kapsamını analiz etmek
Bütçe yapma, para basma, vergi koyma ve borçlanma gibi temel egemenlik unsurlarının yabancı temsilcilere devredildiği belirlenir.
Bir devletin egemenliğinin en temel göstergelerinden biri kendi bütçesini ve mali politikasını serbestçe belirleyebilmesidir.
2
Bu mali kısıtlamaların devletin egemenlik ve bağımsızlık statüsüne etkisini değerlendirmek
Osmanlı Devleti'nin mali ve ekonomik alanda tam bir sömürge/manda statüsüne indirgendiği ve egemenlik haklarını kaybettiği sonucuna ulaşılır.
Maliyesi tamamen yabancı kontrolünde olan ve kapitülasyonlarla dışa bağımlı kılınan bir yapıda ekonomik bağımsızlıktan söz edilemez.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nın mali hükümleri, Maliye Komisyonu'nun yetkileri ve ekonomik bağımsızlığın yok edilmesi

Hints

1
Bir devletin bütçe yapma ve vergi koyma yetkisinin başka devletlerin temsilcilerine verilmesinin egemenlik açısından ne anlama geldiğini düşününüz.
2
Maliye Komisyonu ve genişletilmiş kapitülasyonlar, devletin ekonomik kararlarını kendi iradesiyle almasını imkânsız hale getirir.
3
Para basımı, vergi ve borçlanmanın yabancı kontrolünde olması 'mali egemenliğin' ve 'ekonomik bağımsızlığın' tamamen yitirildiğini gösterir.

Practice More

Sevr Antlaşması'ndaki Boğazlar Komisyonu ve Adli Islahat Komisyonu gibi diğer egemenliği kısıtlayıcı kurulların siyasi ve hukuki bağımsızlığa etkilerini inceleyiniz.

Alternative Method

Kavram analizi yöntemi: Soruda verilen 'bütçe hazırlama', 'vergi belirleme', 'para basma' ve 'kapitülasyon' kavramları doğrudan 'mali egemenlik' teriminin alt başlıklarıdır. Bu yetkilerin devri mali egemenliğin kaybı demektir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question