Question

Difficulty: Very hardİdarenin Sorumluluğu

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu tayin ederken, ortaya çıkan zarar ile idari faaliyet arasındaki neden-sonuç ilişkisini ifade eden 'illiyet bağı' kurucu bir unsurdur. Bazı dışsal ve olağanüstü faktörler bu bağı kopararak idarenin tazminat yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırırken; bazı durumlar ise idarenin herhangi bir kusuru olmasa dahi 'kusursuz sorumluluk' esasınca tazminat ödeme yükümlülüğünü devam ettirir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idarenin faaliyetleri dışında gerçekleşen, öngörülemez ve karşı konulamaz niteliğiyle illiyet bağını keserek idarenin mali sorumluluğunu tamamen ortadan kaldıran bir durumdur?

  1. A
    Kamu hizmetinde kullanılan bir toplu taşıma aracının, tüm periyodik bakımları eksiksiz yapılmış olmasına rağmen seyir halindeyken rotunun çıkması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası
  2. B
    Bir devlet hastanesinde gerçekleştirilen cerrahi müdahale sırasında, tıbbın tüm gerekleri yerine getirilmesine rağmen hastanın bünyesel bir hassasiyeti nedeniyle ortaya çıkan ve önlenemeyen komplikasyonlar
  3. Bölgenin bilinen iklim koşulları ve tarihi kayıtlarıyla kıyaslanamayacak ölçüde, 'bin yılda bir görülebilecek' şiddetteki bir doğal afetin baraj yapılarını yıkarak yerleşim yerlerine zarar vermesiAnswer
  4. D
    Terör örgütleri tarafından gerçekleştirilen bombalı bir saldırı neticesinde, idarenin olayda herhangi bir önleme kusuru bulunmamasına rağmen vatandaşların şahsi mallarının zarar görmesi
  5. E
    Belediyenin usulüne uygun olarak yürüttüğü köprülü kavşak çalışması nedeniyle, bölgedeki bir dükkanın girişinin kapanması sonucu dükkan sahibinin uğradığı özel ve olağan dışı ticari kayıp

Answer

Bölgenin tarihi kayıtlarında görülmemiş şiddetteki bir doğal afetin (mücbir sebep) yol açtığı zarar durumunda illiyet bağı kesilir.
İdarenin mali sorumluluğunun ortadan kalkması için ortaya çıkan zararın idarenin faaliyet alanı dışından gelen (dışsallık), önceden kestirilemeyen (öngörülemezlik) ve tüm önlemlere rağmen engellenemeyen (karşı konulamazlık) bir nedenden kaynaklanması gerekir. Bu şartları taşıyan durumlara 'mücbir sebep' denir. Olağanüstü şiddetteki bir doğal afet, illiyet bağını kestiği için idare tazminat ödemekle yükümlü tutulamaz.

Step-by-Step Solution

1
İlliyet bağını kesen nedenlerin özelliklerini hatırla
Mücbir sebep, zarar görenin kusuru ve üçüncü kişinin kusuru illiyet bağını kesen dışsal nedenlerdir.
İdarenin sorumlu tutulabilmesi için zararın idari bir faaliyetten kaynaklanması gerekir; bağ koparsa sorumluluk biter.
2
Mücbir sebep ile beklenmeyen hal (kaza) arasındaki farkı analiz et
Mücbir sebep dışsaldır (deprem, sel); beklenmeyen hal içseldir (lastik patlaması, makine arızası).
Kusursuz sorumlulukta içsel nedenler (beklenmeyen haller) sorumluluğu kaldırmazken, dışsal nedenler (mücbir sebep) kaldırır.
3
Seçeneklerdeki olayların hukuki niteliğini belirle
Doğal afetin 'bin yılda bir görülecek' şiddette olması onun mücbir sebep olduğunu kanıtlar.
Mücbir sebep için olayın mutlak surette öngörülemez ve karşı konulamaz olması şarttır.
4
Diğer kusursuz sorumluluk ilkelerini ele
Sosyal risk, tehlike ilkesi ve fedakarlığın denkleştirilmesi durumlarında idare kusursuz olsa da sorumludur.
Bu ilkeler, adaleti sağlamak adına illiyet bağının esnetildiği veya farklı temellere oturtulduğu özel durumlardır.

Key Concept

Mücbir Sebep ve İlliyet Bağının Kesilmesi

Practice More

İdarenin sorumluluğunu azaltan veya kaldıran diğer iki neden olan 'zarar görenin kusuru' ve 'üçüncü kişinin kusuru' durumlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question