Question

Difficulty: MediumI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti’nin kurucusu Bumin Kağan, 552552 yılında Avar hakimiyetine son vererek bağımsızlığını ilan etmiş ve devleti kurduktan sonra "İl Kağan" unvanını almıştır. Devletin merkezini "Türklerin kutsal şehri" olarak kabul edilen Ötüken olarak belirleyen Bumin Kağan, ülkenin batı kanadının yönetimini ise "Yabgu" unvanıyla kardeşi İstemi'ye bırakmıştır.

Bu bilgiler ışığında I.I. Göktürk Devleti'nin kuruluş süreci ve yönetim anlayışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

  1. Ülke sınırlarının genişlemesiyle birlikte idari yapının federal bir karakter kazandığınaAnswer
  2. B
    Manihaizm inancının etkisiyle savaşçı özelliklerin terk edilerek yerleşik hayata geçildiğine
  3. C
    Taht kavgalarını önlemek adına 'Ekber ve Erşed' sisteminin ilk kez bu dönemde uygulandığına
  4. D
    Devletin batı kanadının dış işlerinde Doğu'dan tamamen bağımsız bir imparatorluk olduğuna
  5. E
    Hükümdarın yetkilerini kısıtlayan ilk yazılı hukuk kurallarının bu dönemde hazırlandığına

Answer

Ülke sınırlarının genişlemesiyle birlikte idari yapının federal bir karakter kazandığına ulaşılabilir.
İkili Teşkilat sistemi, devletin yönetilmesini kolaylaştırmak amacıyla ülkeyi doğu ve batı olarak iki idari birime ayırır. Doğu kanadı asıl merkezdir ve Kağan burada bulunur; Batı kanadı ise merkeze bağlı olan 'Yabgu' tarafından yönetilir. Bu durum, günümüzdeki federal devlet yapılarına benzer bir idari bölünmeyi ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Kuruluş sürecini analiz etme
Bumin Kağan'ın Avarları yenerek bağımsızlığı sağladığı ve 'İl Kağan' (devlet kuran) unvanını aldığı görülür.
Soruda verilen kuruluş hikayesi, bağımsızlık mücadelesinin sonucunu açıklamaktadır.
2
İkili teşkilatı değerlendirme
Doğu'da kağan (Bumin), batıda ise yabgu (İstemi) unvanlı bir yöneticinin bulunması, yetki paylaşımına dayalı federal bir yapıyı kanıtlar.
Geniş toprakların tek merkezden yönetilmesinin zorluğu, Türkleri bu idari bölünmeye sevk etmiştir.
3
Sonuca ulaşma
İkili yönetim, devletin bölünerek değil, yönetimin kolaylaştırılması amacıyla federal bir yapıda teşkilatlandığını gösterir.
Seçenekler arasından Göktürklerin yönetim anlayışını en doğru tanımlayan çıkarım budur.

Key Concept

İkili Teşkilat ve Türk Devlet Yapısı

Hints

1
İkili teşkilat sisteminin neden uygulandığını (mesafeler, yönetim zorluğu) düşünün.
2
Bumin Kağan'ın kardeşiyle yetki paylaşımı yapması, devletin tek elden mi yoksa bölümlere ayrılarak mı yönetildiğini gösterir?
3
İkili yönetim, merkezi otoritenin yanında bölgesel bir özerklik tanır; bu kavram KPSS'de 'federal yapı' olarak karşılık bulur.

Practice More

İstemi Yabgu'nun Bizans ile kurduğu diplomatik ilişkilerin İpek Yolu hakimiyeti üzerindeki etkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question