Bir coğrafya öğretmeni derste Türkiye'de etkili olan üç farklı yerel rüzgârın temel özelliklerini tahtaya yazmıştır:
I. Dağ yamaçları boyunca alçalan havanın sürtünme etkisiyle her 100 metrede 1°C ısınması sonucu oluşur. Kış mevsiminde Karadeniz kıyılarında ani sıcaklık artışlarına yol açar.
II. Ülkemize kuzeybatı yönünden girer. Genellikle soğuk ve kar getirici bir karaktere sahiptir.
III. Güneydoğu yönünden eserek çöl sıcaklarını taşır ve özellikle yaz aylarında tarım ürünleri üzerinde kurutucu bir etki yaratır.
Buna göre, özellikleri verilen bu yerel rüzgârlar sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- Fön – Karayel – SamyeliAnswer
- BLodos – Poyraz – Kıble
- CKıble – Karayel – Lodos
- DFön – Yıldız – Lodos
- ESamyeli – Poyraz – Fön
Answer
Özellikleri verilen rüzgârlar sırasıyla Fön, Karayel ve Samyeli'dir.
I. öncülde tanımlanan; dağdan alçalan, sürtünmeyle ısınıp kurutucu etki yapan ve Karadeniz'de ani ısınmaya neden olan özel konum rüzgârı Fön'dür. Türkiye'nin matematik konumu gereği kuzeyden esenler sıcaklığı düşürür, güneyden esenler artırır. Bu rüzgârların yönlerini saat yönünde 'KAYIP SAKAL' şifresiyle hatırlayabiliriz. Buna göre, II. öncülde bahsedilen kuzeybatıdan esen soğuk rüzgâr Karayel (K); III. öncülde bahsedilen güneydoğudan esen sıcak ve kurutucu rüzgâr ise Samyeli'dir (S). Dolayısıyla doğru sıralama Fön, Karayel ve Samyeli şeklindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Etkili Olan Yerel Rüzgârlar ve Fön Etkisi
Hints
1
Birinci rüzgâr, dağlık alanlarda havanın sürtünmesiyle ısınan ve enlem kuralına uymayan özel konum kaynaklı bir rüzgârdır.
2
Türkiye'yi etkileyen sürekli yerel rüzgârların yönlerini saat yönünde (kuzeybatıdan başlayarak) 'KAYIP SAKAL' şifresiyle hatırlayabilirsiniz.
3
'K-A-Y-I-P' kısmındaki ilk harf olan 'K' kuzeybatıdan esen soğuk Karayel'i, 'S-A-K-A-L' kısmındaki ilk harf olan 'S' güneydoğudan esen sıcak Samyeli'ni temsil eder. Dağdan inen rüzgâr ise Fön'dür.
Alternative Method
Önce emin olduğunuz yönden başlayabilirsiniz. 'Kuzeybatı' denildiğinde haritada sol üst köşe aklınıza gelmelidir ve buradaki rüzgâr Karayel'dir. Sadece bu bilgiyle bile seçenekleri eleyerek doğru sonuca hızla yaklaşabilirsiniz.