Question

Difficulty: HardSevr Barış Antlaşması

Sevr Antlaşması; Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü parçalamanın yanı sıra uluslararası komisyonlar, adli denetim mekanizmaları ve mali vesayet organları aracılığıyla devletin hükümranlık haklarını bütünüyle sınırlandırmıştır.

Bu antlaşmanın maddeleri ve getirdiği düzenlemelere ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir bilgi değildir?

  1. A
    Adli alanda; kapitülasyonlar müttefik tüm devletleri kapsayacak şekilde genişletilmiş ve Osmanlı yargı teşkilatını ıslah edip denetlemek üzere yabancı üyelerden oluşan bir Adli Reform Komisyonu kurulması kararlaştırılmıştır.
  2. B
    İzmir ve çevresinin idaresi beş yıllık bir süre için Yunanistan'a bırakılmış, Osmanlı Devleti'nin buradaki hükümranlığının yalnızca şehir surlarında dalgalanacak bir bayrakla sembolik olarak sürmesi kabul edilmiştir.
  3. Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun alacağı idari ve askeri kararlarda Osmanlı Devleti'ne veto yetkisi tanınmış ve komisyon başkanlığının daimî olarak tarafsız bir Osmanlı temsilcisi tarafından yürütülmesi karara bağlanmıştır.Answer
  4. D
    Fırat Nehri'nin doğusunda yerel özerkliğe sahip bir yönetim kurulması ve bu bölgedeki halkın bir yıl sonra Milletler Cemiyeti Konseyi'ne başvurarak tam bağımsızlık talep edebilmesi öngörülmüştür.
  5. E
    Osmanlı maliyesinin kontrolü; bütçeyi hazırlama, harcamaları onaylama ve vergi gelirlerini doğrudan toplama yetkilerine sahip İngiliz, Fransız ve İtalyan temsilcilerden oluşan bir Maliye Komisyonu'na devredilmiştir.

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kararlarında Osmanlı Devleti'ne veto yetkisi tanındığı ve komisyon başkanlığının daimî olarak bir Osmanlı temsilcisine bırakıldığı yönündeki ifade yanlıştır.
Sevr Barış Antlaşması'na göre Boğazlar; savaşta ve barışta tüm devletlerin ticaret ve savaş gemilerine açık tutulacak, yönetimi ise kendine ait özel bir bayrağı, bütçesi ve zabıtası olan Uluslararası Boğazlar Komisyonu'na devredilecektir. Bu komisyonda Osmanlı Devleti'ne herhangi bir veto yetkisi tanınmadığı gibi komisyon başkanlığı da İtilaf temsilcilerine bırakılmıştır. Komisyon başkanlığının bir Türk temsilci tarafından yürütülmesi kararı ancak 1923 Lozan Barış Antlaşması ile kabul edilmiştir. Bu sebeple Osmanlı'ya veto yetkisi ve daimî başkanlık verildiğini ileri süren ifade Sevr hükümleriyle doğrudan çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Sevr Barış Antlaşması'nın uluslararası komisyonlar ve egemenlik kısıtlamalarına ilişkin maddelerini analiz etmek
Antlaşmanın Osmanlı Devleti'nin hükümranlık haklarını yok sayarak idari, mali, adli ve bölgesel alanlarda çok uluslu İtilaf vesayeti kurduğunu saptamak
Sevr Antlaşması'nın genel ruhunun bağımsızlığı tamamen ortadan kaldırmaya yönelik olduğunu belirlemek
2
Boğazlar statüsüne ilişkin Sevr düzenlemelerini incelemek ve Lozan Antlaşması ile farkını ayırt etmek
Sevr'de Boğazlar Komisyonu'nun ayrı bayrağı, bütçesi ve zabıtası olan bağımsız bir uluslararası organ olduğunu, Osmanlı'ya hiçbir veto veya başkanlık hakkı tanınmadığını belirlemek
Boğazlar Komisyonu başkanlığının Türk temsilciye devredilmesinin Sevr'de değil, 1923 Lozan Barış Antlaşması'nda yer aldığını tespit etmek
3
Seçeneklerdeki adli, mali ve bölgesel (İzmir, Fırat'ın doğusu) düzenlemeleri Sevr metni ile doğrulamak
Adli reform komisyonu, maliye komisyonu yetkileri, İzmir'deki sembolik bayrak/beş yıllık Yunan idaresi ve Fırat'ın doğusuna özerklik tanınması maddelerinin Sevr'de aynen yer aldığını doğrulamak
Çeldiricilerin doğruluğunu kanıtlayarak hatalı bilginin yalnızca Boğazlar yönetimine dair hükümde yer aldığını teyit etmek

Key Concept

Sevr Barış Antlaşması'nın Hükümleri ve Egemenlik Kısıtlamaları

Hints

1
İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması ile Osmanlı egemenliğini tamamen ortadan kaldırmayı amaçladığını ve Osmanlı Devleti lehine hiçbir alanda veto veya imtiyaz yetkisi tanımadığını göz önünde bulundurunuz.
2
Boğazlar Komisyonu'nun yapısını değerlendirirken, komisyon başkanlığının Türk temsilciye ait olması ve egemenlik haklarının kısmen geri kazanılması durumunun hangi antlaşmayla gerçekleştiğini hatırlayınız.
3
Boğazlar Komisyonu başkanlığının bir Türk heyetine verilmesi 1923 Lozan Antlaşması'nın bir sonucudur; Sevr Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'ne ne veto yetkisi ne de başkanlık hakkı verilmiştir.

Practice More

Sevr Antlaşması'nda öngörülen Uluslararası Boğazlar Komisyonu ile Lozan Barış Antlaşması'nda kurulan Boğazlar Komisyonu'nun yapısal ve egemenlik yetkileri açısından farklarını karşılaştırınız.

Alternative Method

Sevr Antlaşması'nın temel karakteri tam bağımlılık ve Osmanlı egemenlik haklarının yok sayılmasıdır. Seçeneklerde Osmanlı Devleti'ne uluslararası bir organda veto yetkisi, daimî başkanlık veya karar engelleme hakkı tanıyan bir ifade görüldüğünde, bu durumun Sevr'in dayatma mantığına aykırı olduğu doğrudan tespit edilebilir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question