İdari işlemin oluşum sürecinde rol oynayan 'sebep' ve 'gerekçe' (sebep gösterme) kavramları, idari yargı denetiminde farklı hukuki kurallara bağlanmıştır. Sebep; idareyi işlem tesis etmeye sevk eden hukuki veya fiili durumdur. Gerekçe ise bu durumun işlemin metninde açıklanmasıdır.
Buna göre, idari işlemin unsurları ve bu unsurlardaki sakatlıklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İdari işlemlerde sebep unsurunun bulunması her zaman zorunluyken; bu sebebin işlemin metninde gösterilmesi (gerekçe), kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça bir geçerlilik şartı değildir.Answer
- Bİdari işlemin gerekçesinin hiç gösterilmemiş olması, işlemin 'sebep' unsuru yönünden sakatlanmasına ve işlemin doğrudan yokluk yaptırımıyla karşılaşmasına neden olur.
- CKanunun gerekçe gösterilmesini zorunlu kıldığı durumlarda gerekçesiz işlem tesis edilmesi, işlemin 'konu' unsurundaki bir hukuki imkansızlık olarak kabul edilir.
- DYargılama aşamasında işlemin sebebinin hukuka aykırı olduğu ortaya çıkarsa, idare 'sebep ikamesi' yoluyla mahkemeye yeni bir sebep sunarak sakat olan işlemi baştan itibaren hukuka uygun hale getirebilir.
- Eİdarenin takdir yetkisinin bulunduğu idari işlemlerde 'sebep' unsuru aranmaz; bu tür işlemler sadece 'maksat' unsuru üzerinden kamu yararı denetimine tabidir.
Answer
İdari işlemlerde sebep unsurunun varlığı zorunludur ancak gerekçenin işlemde belirtilmesi kural olarak bir geçerlilik şartı değildir.
İdare hukukunda her idari işlemin bir 'sebep' unsuruna dayanması (fiili veya hukuki bir dayanağının olması) zorunlu bir unsurdur. Ancak bu sebebin işlemin metninde açıkça yazılması (gerekçe gösterilmesi), Anayasa ve yasalarımızda tüm işlemler için genel bir zorunluluk olarak öngörülmemiştir. Sadece ilgili özel kanunda (örneğin 657 sayılı Kanun'da disiplin cezaları için) 'gerekçe gösterilmesi' emredilmişse, bu durum bir 'şekil' şartı haline gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdari İşlemlerde Sebep ve Şekil (Gerekçe) Ayrımı
Hints
1
Sebep işlemin 'neden' yapıldığıdır; gerekçe ise bu 'neden'in kağıda dökülmüş halidir. Her ikisi de aynı unsura mı aittir?
2
Bir valinin atama kararında 'ihtiyaç görüldüğünden' yazmaması (gerekçe eksikliği), atamanın gerçekten bir 'ihtiyaç' (sebep) olmadığı anlamına gelir mi?
3
Gerekçe, işlemin 'dış görünüşü' (şekil) ile ilgilidir. Sebep ise işlemin 'içeriği/özü' ile ilgilidir. Genel kural, sebebin varlığının zorunlu, açıklanmasının ise kanun emretmedikçe ihtiyarî olmasıdır.
Practice More
İdari işlemlerin 'şekil' ve 'usul' unsurları arasındaki farkları ve bu unsurlardaki sakatlıkların 'sağlıklaştırma' (işlemi sonradan düzeltme) yoluyla giderilip giderilemeyeceğini araştırın.
Estimated Time:1m 30s