Question

Difficulty: HardSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Türk anayasa yargısı düzeninde, normların Anayasa'ya uygunluğunun doğrudan doğruya bir iptal davası ile denetlenmesi olarak tanımlanan "soyut norm denetimi" süreciyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken hatalıdır?

  1. A
    Kanunların esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Cumhurbaşkanı, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya üye tamsayısının en az beşte biri iptal davası açabilir.
  2. B
    Anayasa değişikliklerinin denetimi sadece şekil bakımından yapılabilir ve bu davanın açılabilmesi için tanınan süre Resmi Gazete’de yayımdan itibaren 1010 gündür.
  3. C
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hem şekil hem de esas bakımından iptali için Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 6060 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulmalıdır.
  4. Anayasa değişikliklerinin veya kanunların şekil bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından iptal davası açılması mümkündür.Answer
  5. E
    TBMM İçtüzüğü’nün hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açma yetkisi Cumhurbaşkanı'na, iki siyasi parti grubuna ve üye tamsayısının beşte birine aittir.

Answer

Anayasa değişikliklerinin veya kanunların şekil bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından iptal davası açılması mümkün değildir.
Anayasa'nın 148148. maddesine göre; kanunların ve Anayasa değişikliklerinin şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin beşte biri (120120 üye) tarafından istenebilir. Siyasi parti grupları, kanunların esas bakımından denetimi için dava açabilseler de, kanunların şekil denetimi veya Anayasa değişikliklerinin (ki sadece şekil denetimine tabidir) denetimi için dava açma yetkisine sahip değildirler.

Step-by-Step Solution

1
Soyut norm denetiminde yetkili süjeleri (dava açabilecekleri) belirleyin.
Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının beşte biri (120120 milletvekili).
İptal davası açma yetkisi Anayasa'da sınırlı sayıda kişiye/gruba tanınmıştır.
2
Denetimin türüne (Şekil vs. Esas) göre yetki kısıtlamalarını kontrol edin.
Şekil (biçim) denetimi, kanunlar ve Anayasa değişiklikleri için sadece Cumhurbaşkanı ve 1/51/5 milletvekili tarafından istenebilir.
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi uyarınca siyasi parti grupları şekil denetimi talep edemezler.
3
Seçenekleri bu kurala göre değerlendirin.
Anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlendiği için siyasi parti gruplarının Anayasa değişikliklerine karşı iptal davası açma yetkisi hiç yoktur.
Hukuki hata, siyasi parti gruplarına şekil denetimi yetkisi tanınmasından kaynaklanmaktadır.

Key Concept

İptal davasında 'şekil denetimi' ve 'esas denetimi' arasındaki yetkili süje farkı.

Hints

1
İptal davası açmaya yetkili olanları hatırlayın: Cumhurbaşkanı, iki büyük parti grubu ve 120120 milletvekili.
2
Bu yetkililerden hangilerinin 'şekil' denetimi talep edemediğine dikkat edin. Şekil denetimi daha kısıtlı bir yetki grubuna verilmiştir.
3
Anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlenebilir. Eğer bir grup şekil denetimi isteyemiyorsa, Anayasa değişikliği için de dava açamaz.

Practice More

Somut norm denetimi (itiraz yolu) ile soyut norm denetimi arasındaki süre ve süje farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question