Question

Difficulty: HardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk hukuk sisteminde hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlığı çözerken karşılaştığı boşluk türleri ve bu boşlukları doldurma yöntemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Kural içi boşluk durumunda hâkim 'hukuk yaratma' yetkisini kullanırken; açık boşluk durumunda kanun koyucunun kendisine tanıdığı 'takdir yetkisi' çerçevesinde hareket eder.Answer
  2. B
    Gerçek (açık) kanun boşluğunun varlığından söz edebilmek için uyuşmazlığa uygulanacak ne yazılı bir kuralın ne de yazılı olmayan bir örf ve adet kuralının bulunması gerekir.
  3. C
    Hâkimin hukuk yaratarak ulaştığı çözüm, bir kanun hükmü gibi genel ve soyut olmayıp kural olarak sadece davanın taraflarını bağlayan bir yargısal karar niteliğindedir.
  4. D
    Kanun koyucunun uyuşmazlığı bilinçli olarak düzenlemediği ve çözümün adalete ve hakkaniyete göre belirlenmesini hâkime bıraktığı durumlarda kural içi boşluk söz konusudur.
  5. E
    Hâkim, hukuk yaratırken kendisini kanun koyucunun yerine koyarak, toplumun ihtiyaçlarına ve adalet duygusuna en uygun genel kuralı ihdas etmekle yükümlüdür.

Answer

Kural içi boşlukta takdir yetkisinin, açık boşlukta ise hukuk yaratma yetkisinin kullanıldığını belirten ifade yanlıştır çünkü bu yetkiler tam tersi durumlar için geçerlidir.
Türk hukukunda hâkim, kanun koyucunun bilerek boş bıraktığı 'kural içi boşluk' durumlarında kendisine tanınan 'takdir yetkisini' kullanır. Buna karşılık, hem kanunda hem de örf ve adet hukukunda bir kuralın bulunmadığı 'açık boşluk' (gerçek boşluk) durumunda ise kendisini kanun koyucu yerine koyarak 'hukuk yaratır'. Yanlış olan ifadede bu iki yetki ve boşluk türü birbiriyle karıştırılarak verilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Boşluk türlerini ve hâkimin yetkilerini tanımla.
Kural içi boşluk: Kanun koyucunun bilerek bıraktığı boşluktur, çözümü için 'takdir yetkisi' kullanılır. Kural dışı (açık) boşluk: Kanun koyucunun bilmeyerek bıraktığı boşluktur, çözümü için 'hukuk yaratma' kullanılır.
Kavramsal ayrımı netleştirmek hatayı tespit etmeyi sağlar.
2
Seçenekteki eşleştirmeyi kontrol et.
İlgili seçenekte kural içi boşluk ile hukuk yaratma, açık boşluk ile takdir yetkisi eşleştirilmiştir.
Kavramların yanlış eşleştirilmesi hukuki uygulama sırasına ve mantığına aykırıdır.
3
Hâkimin hukuk yaratma sırasını analiz et.
Hâkim önce yazılı kaynağa, sonra örf ve adet hukukuna bakar; ikisinde de kural yoksa hukuk yaratır.
Hukuk yaratmanın şartlarını doğrulamak diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Key Concept

Hâkimin Boşluk Doldurma Yöntemleri ve Yetki Sınırları

Hints

1
Kural içi boşlukta kanun vardır ama esnektir; açık boşlukta ise uygulanacak hiçbir kural yoktur.
2
Hâkimin 'hukuk yaratması' için örf ve adet hukukuna da bakmış olması gerektiğini unutmayın.
3
Takdir yetkisi kanunun çizdiği sınırlar içinde kullanılır, hukuk yaratma ise kanunun bittiği yerde başlar.

Practice More

Hâkimin hukuk yaratırken uyması gereken sınırlamaları ve ceza hukukunda kıyas yasağını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question