Hukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Hâkim, önüne gelen bir uyuşmazlığı karara bağlamak amacıyla yaptığı incelemede; uyuşmazlığı doğrudan ya da kıyas yoluyla düzenleyen yazılı bir normun bulunmadığını tespit etmiş, ardından yaptığı derinlemesine araştırmada bu konuda bir örf ve adet hukuku kuralının da mevcut olmadığını saptamıştır.

$4721$ sayılı Türk Medeni Kanunu'nun $1$. maddesi ve ilgili hukuk doktrini esasları dikkate alındığında, bu durumdaki bir hâkimin hukuki nitelendirmesi ve izlemesi gereken yol ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir hakim önüne gelen uyuşmazlıkta, kanunda olaya uygulanabilecek bir hüküm bulmasına rağmen; bu hükmün lafzi (sözsel) kapsamının çok geniş olduğunu, somut olayın özel şartlarının bu hükmün dışında tutulması gerektiğini ve hükmün olduğu gibi uygulanmasının adalete aykırı sonuçlar doğurarak hakkın kötüye kullanılmasına yol açacağını tespit etmiştir. Bu durumda ortaya çıkan boşluk türü ve hakimin bu boşluğu gidermek için başvurması gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlığı çözerken karşılaştığı boşluk türleri ve bu boşlukları doldurma yöntemlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hâkim, önüne gelen bir uyuşmazlıkta uyuşmazlığa uygulanabilecek yazılı bir normun bulunduğunu tespit etmiştir. Ancak söz konusu normun lafzı (sözü) uyuşmazlığı kapsamına alsa da normun amacı (ruhu) dikkate alındığında, uyuşmazlığın bu kapsamda olmaması gerektiği ve kanun koyucunun uyuşmazlığa dair bir istisna öngörmeyerek kuralı gereğinden fazla geniş düzenlediği anlaşılmaktadır. Bu uyuşmazlıkta hâkimin "teleolojik sınırlama" (amaçsal sınırlama) yöntemiyle çözmesi gereken boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Hukuk düzeninde, kanun koyucunun bilerek veya bilmeyerek bıraktığı boşluklar hâkim tarafından belirli yöntemlerle doldurulur. Ancak bazen kanun metni (lafzı) somut uyuşmazlığa uygulanabilir görünmesine rağmen, hükmün kapsamının çok geniş tutulması nedeniyle somut olaya aynen uygulanması adaletsiz sonuçlar doğurabilir ve kanunun amacıyla çelişebilir. Bu durumda, kanun hükmünün 'amaca göre sınırlanması' (teleolojik redüksiyon) yoluyla uyuşmazlığın çözümüne gidilmesi gerekir.

Bu parçada tanımlanan ve kanunun lafzı ile ruhu arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde, hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta somut olaya uygulanacak ne yazılı bir kuralın ne de yazılı olmayan (örf ve âdet hukuku) bir kuralın bulunmaması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde kanun koyucunun, bir konuda kural koymuş olmasına rağmen bu kuralın içeriğini bilerek ve isteyerek tam olarak doldurmayıp somut olayın özelliklerine göre çözümünü hâkimin takdir yetkisine bıraktığı boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türk Medeni Kanunu'nda yer alan 'Hâkim, haklı sebepler varsa evlatlık ilişkisinin kaldırılmasına karar verebilir.' hükmünde olduğu gibi; kanun koyucunun bir hukuki meseleyi bilerek düzenlemediği ve meselenin çözümünü somut olayın özelliklerine göre hâkimin takdirine bıraktığı durumlarda ortaya çıkan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmü bulunmasına rağmen; bu hükmün sözü (lafzı) ile özü (amacı) arasında bir çelişki bulunmaktadır. Hükmün olduğu gibi uygulanması durumunda dürüstlük kuralına aykırı ve adaletsiz bir sonuç ortaya çıkacağı, kanun koyucunun ilgili hükmün kapsamını gereğinden fazla geniş tutarak bu özel durumu istisna tutmayı ihmal ettiği anlaşılmaktadır.

Medeni Kanun doktrinine göre, hakimin bu durumda tespit edeceği boşluk türü ve izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi çerçevesinde hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlığı çözerken izlemesi gereken yöntemler, boşluk türleri ve hukuk yaratma yetkisi düşünüldüğünde; aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?

Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, somut olaya uygulanabilecek bir kanun hükmünün bulunmasına karşın; bu hükmün 'lafzı' (sözü) ile 'ruhu' (özü ve amacı) arasında bir uyumsuzluk olması, hükmün kapsamının hakkaniyete aykırı düşecek derecede geniş tutulmuş olması ve dürüstlük kuralı ($TMK$ $madde$ $2$) uyarınca bu kapsamın daraltılmasının gerekmesi durumunda ortaya çıkan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde uyuşmazlıkların çözümünde izlenecek yol ve yöntemler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bu kapsamda, hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta karşılaşabileceği boşluk türleri ve bu boşlukların doldurulmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, kanunda uygulanabilir bir hüküm bulunmasına rağmen; bu hükmün lafzının (sözünün) gereğinden geniş tutulması, somut olayın özellikleriyle bağdaşmaması ve uygulanması durumunda hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurması halinde ortaya çıkan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir uyuşmazlığın çözümünde somut olaya uygulanacak yazılı bir hukuk kuralı (kanun hükmü) bulunmasına rağmen; bu kuralın lafzına (sözüne) sıkı sıkıya bağlı kalınarak uygulanmasının kuralın konuluş amacına açıkça aykırı düşmesi, dürüstlük kuralını ihlal etmesi ve adaletsiz sonuçlar doğurması durumunda ortaya çıkan boşluk türü ve hâkimin bu boşluğu gidermek için izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Somut bir olaya uygulanacak kanun hükmünün bulunmasına rağmen; kanun koyucunun düzenlemeyi gereğinden fazla geniş tutması veya özel bir durumu gözden kaçırması nedeniyle, mevcut hükmün lafzının olaya aynen uygulanmasının hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu ve hükmün amacına (telos) aykırı düştüğü durumlarda ortaya çıkan boşluk türü ile bu boşluğun giderilmesinde hakimin başvurması gereken yöntem aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Hukukta uyuşmazlığa uygulanacak yazılı bir hüküm bulunmasına rağmen; bu hükmün kapsamının olması gerekenden çok geniş tutulmuş olması nedeniyle, kuralın lafzi (sözüyle) uygulanmasının hakkaniyete ve dürüstlük kuralına aykırı sonuçlar doğurması durumunda ortaya çıkan, yargıcın "teleolojik indirgeme" (amaca yönelik sınırlama) yöntemiyle istisnai durumları kuralın dışına çıkararak çözdüğü boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Türk hukuk sisteminde hukuk kurallarının uygulanması, boşluk türlerinin tespiti ve hâkimin bu uyuşmazlıkları çözme yöntemleri dikkate alındığında; 'boşluk' kavramı ve hâkimin müdahale yetkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türk hukuk sisteminde bir davanın çözümü için başvurulan temel kaynakların hiçbirinde; yani ne yazılı hukuk kurallarında ne de yazısız (örf ve âdet) hukuk kurallarında somut olaya uygulanacak bir hükmün bulunmaması durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Türk hukuk sisteminde hâkim, önüne gelen bir uyuşmazlığı karara bağlarken sırasıyla yazılı kaynakları ve yazısız kaynakları (örf ve adet hukuku) inceler. Yapılan bu inceleme sonucunda uyuşmazlığın çözümüne yönelik hiçbir bağlayıcı hukuk kuralına rastlanmaması durumu ve bu durumda hâkimin izlemesi gereken hukuki yöntem aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

Bir uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak yazılı hukuk kaynaklarında hiçbir hüküm bulunmamasına rağmen, söz konusu meseleyi düzenleyen ve toplumca genel kabul görmüş bağlayıcı bir örf ve adet kuralının bulunduğu saptanmıştır.

Buna göre, Türk Medeni Kanunu'nun 'Hukukun Uygulanması' başlıklı 1. maddesi uyarınca bu durumun hukuki niteliği ve hâkimin izlemesi gereken yol aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?