Question

Difficulty: HardTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'de kış mevsiminde etkili olan gezici alçak basınç sistemleri (Akdeniz siklonları), rüzgârın karakterinde ve yönünde ani değişimlere neden olur. Batıdan yaklaşarak ülkemiz üzerinden geçen bir alçak basınç merkezinin ön kısmında rüzgâr önce sıcaklığı artıran ve nem taşıyan güneybatı yönlü Lodos (SWSW) olarak eser. Alçak basınç merkezi doğuya doğru hareket ettikçe, merkezin arka kısmında kalan soğuk hava kütlesi devreye girer ve rüzgârın yönü aniden kuzeybatıdan esen Karayel (NWNW) rüzgârına döner.

Bu atmosferik süreç ve rüzgârların Türkiye üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Lodos'un hâkim olduğu süreçte, özellikle Marmara Denizi'nde fırtına ve su seviyesi yükselmelerine bağlı olarak kıyı baskınları yaşanabilir.
  2. B
    Rüzgârın kuzeybatıya dönmesi, bölgeye soğuk bir hava kütlesinin girdiğini ve dikey hava hareketlerine bağlı olarak cephesel yağışların şiddetlenebileceğini gösterir.
  3. C
    Lodos rüzgârı, Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarına indiği bölgelerde Föhn etkisi oluşturarak karların erken erimesine ve heyelan riskinin artmasına yol açabilir.
  4. Rüzgâr yönündeki bu değişim, kış mevsiminde Basra Termik Alçak Basıncı'nın şiddetini artırması ve Türkiye'yi kuzeyden baskılaması sonucunda gerçekleşir.Answer
  5. E
    Karayel'in Marmara ve Batı Karadeniz üzerinden geçmesi, deniz üzerinden aldığı nemi soğuk kıyılara bırakarak yoğun kar yağışlarına zemin hazırlar.

Answer

Rüzgâr yönündeki bu değişimin Basra Termik Alçak Basıncı ile ilişkilendirilmesi yanlıştır; çünkü Basra merkezi sadece yaz mevsiminde etkilidir.
Basra Termik Alçak Basıncı, metinde belirtildiği gibi kışın değil, yalnızca yaz mevsiminde etkilidir. Ayrıca kuzeyden esen Karayel gibi rüzgârlar, Basra (Güneydoğu) gibi güney kökenli bir basınç merkezi tarafından değil, kuzeydeki yüksek basınçlar veya dinamik alçak basınçların arka yüzü tarafından yönetilir.

Step-by-Step Solution

1
Sistem Analizi
Sözü edilen sistem bir Akdeniz siklonudur (Gezici Alçak Basınç).
Metinde kış mevsiminde etkili olan ve batıdan doğuya hareket eden alçak basınç merkezinden bahsedilmektedir.
2
Rüzgâr Karakterlerini İnceleme
Lodos (Güneybatı) sıcak ve nemli, Karayel (Kuzeybatı) ise soğuk ve yağışlıdır.
Alçak basıncın ön tarafında güneyden sıcak hava taşınırken, arka tarafında kuzeyden soğuk hava girişi olur.
3
Basınç Merkezlerini Eşleştirme
Basra Termik Alçak Basıncı bu sistemde yer alamaz.
Basra merkezi termik kökenlidir ve yalnızca yazın aşırı ısınma sonucu Basra Körfezi çevresinde oluşarak Türkiye'yi etkiler.

Key Concept

Türkiye'yi Etkileyen Gezici Alçak Basınçlar ve Rüzgâr Karakter Değişimi

Hints

1
Türkiye'yi etkileyen basınç merkezlerinin hangi mevsimde aktif olduğuna odaklanın.
2
Güneydoğu yönünden gelerek yaz sıcaklarını artıran Basra Alçak Basıncı kışın etkili olabilir mi?
3
Kışın Marmara ve Karadeniz'deki rüzgâr döngüleri genellikle İzlanda Dinamik Alçak Basıncı ve Akdeniz üzerinden gelen siklonlar (gezici alçak basınçlar) tarafından kontrol edilir.

Practice More

Fön rüzgârlarının Doğu Karadeniz ve İç Anadolu (Iğdır Ovası gibi) üzerindeki farklı etkilerini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question