Question

Difficulty: MediumHukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

Osmanlı Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş sürecinde hukuk sisteminde köklü bir değişim yaşanmıştır. Aşağıdaki tabloda Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi hukuk sistemlerine ait bazı özellikler eşleştirilmiştir:

DönemHukuki Özellik
I. Osmanlı DevletiHukuk sisteminde dini kuralların (Şer'i hukuk) belirleyici olması
II. Osmanlı DevletiTanzimat sonrası hukuk sisteminde ikili (şer'i-modern) bir yapının oluşması
III. Cumhuriyet DönemiAzınlık temsilciliklerinin (Patrikhanelerin) dünyevi konulardaki yargı yetkisinin devam ettirilmesi
IV. Cumhuriyet DönemiTürk Medeni Kanunu ile hukuk birliğinin sağlanması
V. Cumhuriyet DönemiMahkemelerin birleştirilmesiyle yargı birliğine geçilmesi

Tablodaki bu bilgilerden hangisi, Atatürk döneminde gerçekleştirilen hukuk inkılaplarının temel amaçları ve sonuçları ile çelişmektedir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIIAnswer
  4. D
    IV
  5. E
    V

Answer

III numaralı bilgi (Patrikhanelerin yargı yetkisinin devam ettirilmesi), Cumhuriyet dönemi hukuk inkılaplarının 'Hukuk Birliği' ve 'Laiklik' hedefleriyle çelişmektedir.
Cumhuriyet Dönemi hukuk inkılaplarının temel amacı, imtiyazlı sınıf ve grupların bulunmadığı, herkesin aynı kanuna tabi olduğu 'Hukuk Birliği'ni sağlamaktır. 17 Şubat 1926'da kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile azınlıkların (Patrikhanelerin) evlenme, boşanma ve miras gibi dünyevi konulardaki yargı yetkisi kesin olarak sona erdirilmiştir. Bu nedenle III. öncüldeki bilginin 'devam ettirilmesi' ifadesi yapılan inkılaplarla çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Osmanlı hukuk sisteminin yapısını değerlendir.
I ve II numaralı bilgiler doğrudur; Osmanlı'da dini kurallar esastı ve Tanzimat sonrası ikili yapı oluşmuştu.
Sorunun 'çelişen' bilgiyi bulma amacına yönelik temel verileri ayıklamak.
2
Cumhuriyet dönemi hukuk reformlarının temel ilkelerini (Hukuk Birliği, Laiklik) hatırla.
IV ve V numaralı bilgiler bu ilkelerle örtüşmektedir; Medeni Kanun ve mahkemelerin birleşmesi birliği sağlar.
Doğru olan reform sonuçlarını eleyerek yanlış olanı tespit etmek.
3
Azınlıkların hukuki statüsünü ve Patrikhanelerin durumunu analiz et.
1926 Türk Medeni Kanunu ile dini cemaatlerin aile hukukuna dair özel yargı yetkileri kaldırılmış, tüm vatandaşlar tek bir laik kanuna tabi kılınmıştır.
III numaralı öncüldeki 'yargı yetkisinin devam ettirilmesi' ifadesinin laik hukuk devleti anlayışıyla çeliştiğini doğrulamak.

Key Concept

Hukuk Birliği ve Laik Hukuk Sistemi

Hints

1
Cumhuriyet dönemi hukuk reformları 'imtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitle' oluşturma (Halkçılık) ve laikleşme hedeflerini taşır.

Practice More

Lozan Antlaşması'nın 42. maddesi ile azınlıkların kendi hukuklarını uygulama haklarından Türk Medeni Kanunu lehine feragat etmeleri konusunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question