Question

Difficulty: HardYabancı Okullar Sorunu

19251925 yılında Fransız hükümetinin, Türkiye’deki Fransız okullarının statüsü ve denetimi konusunda Ankara’ya diplomatik notalar vererek konuyu ikili görüşmelerle veya uluslararası bir platformda çözme girişimine karşılık; Türkiye Cumhuriyeti bu talepleri kesin bir dille reddetmiştir. Türkiye'nin bu tavizsiz tutumunu dayandırdığı ve konuyu bir dış politika sorunu olmaktan çıkarıp tamamen bir iç hukuk meselesine dönüştüren temel dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Lozan Barış Antlaşması’nın yabancı okulları Türk yasalarına tabi kılan hükümleri ile Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun sağladığı eğitim birliği ilkesiAnswer
  2. B
    Milletler Cemiyeti’nin yabancı okullar konusundaki taraflı raporları ve Türkiye’nin bu dönemde henüz cemiyete üye olmaması
  3. C
    Musul Sorunu nedeniyle İngiltere ile yaşanan gerginlikten dolayı Fransa’nın desteğini kaybetmeme stratejisi
  4. D
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile elde edilen tam bağımsızlık haklarının eğitim kurumlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi
  5. E
    Hatay’ın ana vatana katılması sürecinde Fransa’ya karşı uygulanacak olan 'mütekabiliyet' esasına göre bir koz oluşturma isteği

Answer

Lozan Barış Antlaşması’nın yabancı okulları Türk yasalarına tabi kılan hükümleri ile Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun sağladığı eğitim birliği ilkesi
Türkiye Cumhuriyeti, Lozan Barış Antlaşması ile yabancı okulların Türk hukukuna tabi olacağını uluslararası topluma kabul ettirmiştir. Ardından 19241924’te çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile de tüm okulları Milli Eğitim Bakanlığı denetimine alarak bu egemenlik hakkını kullanmıştır. Fransa’nın görüşme taleplerini 'bu bizim bir iç meselemizdir' diyerek reddetmesinin temelinde bu hukuki meşruiyet yatmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Antlaşması'ndaki ilgili hükmü hatırla.
Lozan'da yabancı okulların diğer okullar gibi Türk kanunlarına, tüzüklerine ve yönetmeliklerine uyması kararlaştırılmıştır.
Uluslararası alanda Türkiye'nin bu okullar üzerindeki denetim yetkisinin tanınması.
2
İç hukuk düzenlemesini (Tevhid-i Tedrisat) analiz et.
33 Mart 19241924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile Türkiye'deki tüm eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanmıştır.
Eğitimde birliğin sağlanması ve yabancı okulların ayrıcalıklı statüsünün sonlandırılması.
3
Dış politikadaki 'İç Mesele' duruşunu bu iki veriye göre değerlendir.
Türkiye, Lozan'daki haklarına dayanarak kendi iç yasalarını (Tevhid-i Tedrisat) uygulamış ve Fransa'nın müdahalesini egemenlik hakkı ihlali saymıştır.
Yabancı devletlerle eğitim konularında pazarlık masasına oturmanın milli egemenliğe aykırı bulunması.

Key Concept

Milli Egemenlik ve Eğitim Birliği

Hints

1
Türkiye'nin bu meseleyi bir 'dış mesele' değil, bir 'iç mesele' olarak gördüğünü düşünün.
2
Lozan Antlaşması'nın yabancı kurumların statüsü hakkındaki genel hükümlerini ve eğitim alanındaki devrimleri hatırlayın.
3
Türkiye'nin eğitimde tek bir merkezden (MEB) denetim sağladığı kanun ile Lozan'daki egemenlik haklarının birleşimini arayın.

Practice More

Yabancı okulların müfredatına Türkçe, Tarih ve Coğrafya derslerinin eklenmesi ve Türk öğretmenler tarafından okutulması zorunluluğunun hangi ilke ile ilgili olduğunu araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question