Examkin

Question

Difficulty: Very hardSevr Barış Antlaşması

10 Ağustos 1920 tarihinde Osmanlı Hükûmeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Barış Antlaşması'nda Boğazlar bölgesi; savaşta ve barışta bütün devletlerin ticaret ve savaş gemilerine açık tutulacak ve yönetimi geniş yetkilere sahip uluslararası bir komisyona bırakılacaktır.

Sevr Antlaşması'nda öngörülen bu "Boğazlar Komisyonu"nun teşkilat yapısı ve hukuki yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Komisyon başkanlığı daimi olarak bir Osmanlı temsilcisine verilmiş, ancak bağlayıcı kararların yürürlüğe girmesi İtilaf Devletleri murahhaslarının oy birliğine bırakılmıştır.
  2. B
    Boğazlar Komisyonunun güvenliğini sağlamakla görevlendirilecek askeri birliğin iaşe ve idari giderleri, Osmanlı genel bütçesinden ayrılacak zorunlu ödenekle karşılanacaktır.
  3. Kendine ait müstakil bir bütçesi, özel sancağı ve polis gücü bulunan komisyonda Osmanlı Devleti'nin başlangıçta hiçbir temsilcisi ve oy hakkı yer almayacaktır.Answer
  4. D
    Komisyonun yetki ve idari sorumluluk alanı yalnızca Çanakkale Boğazı ile sınırlandırılmış, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi bütünüyle Osmanlı mülki idaresine bırakılmıştır.
  5. E
    Boğazlar Komisyonu yalnızca barış zamanında idari denetim yapacak, savaş ihtimali belirdiğinde tüm askeri ve savunma yetkileri doğrudan Osmanlı Harbiye Nezaretine devredilecektir.

Answer

Kendine ait müstakil bir bütçesi, özel sancağı ve polis gücü bulunan komisyonda Osmanlı Devleti'nin başlangıçta hiçbir temsilcisi ve oy hakkı yer almayacaktır.
Sevr Antlaşması'nın 37 ila 61. maddeleri arasında düzenlenen Boğazlar statüsüne göre; Boğazlar bölgesi uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek, bu komisyonun Osmanlı Devleti'nden tamamen bağımsız bir bütçesi, özel sancağı ve polis gücü bulunacaktır. Komisyonda büyük İtilaf Devletleri çifte oy hakkına sahipken, Osmanlı Devleti Milletler Cemiyeti üyesi olmadığı için başlangıçta komisyonda hiçbir temsilci bulunduramayacaktır. Bu durum Osmanlı egemenlik haklarının tamamen tasfiye edildiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Sevr Antlaşması'nın Boğazlar ile ilgili maddelerinin (Madde 37-61) hukuki niteliğini analiz etmek
Antlaşmanın, Osmanlı Devleti'nin Boğazlar üzerindeki mülkiyet ve egemenlik haklarını fiilen ve hukuken tamamen ortadan kaldırdığı tespit edilir.
İtilaf Devletleri, Osmanlı başkentini ve Boğazlar su yolunu doğrudan kendi kontrollerine alacak bir uluslararası rejim hedeflemiştir.
2
Sevr'deki Boğazlar Komisyonu'nun teşkilat yapısı ve yetkilerini incelemek
Komisyonun kendine ait özel bir bayrağı (sancağı), bağımsız bütçesi ve yerel otoriteden bağımsız bir zabıta (polis) kuvveti olduğu belirlenir.
Bu unsurlar komisyona devlet benzeri bağımsız bir ulusüstü tüzel kişilik kazandırmaktadır.
3
Osmanlı Devleti'nin bu komisyondaki temsil durumunu değerlendirmek
İngiltere, Fransa, İtalya ve Japonya'nın ikişer oya sahip olduğu; Osmanlı Devleti'nin ise ancak Milletler Cemiyeti'ne üye olması şartıyla tek bir oya sahip olabileceği, dolayısıyla antlaşmanın yürürlüğe girdiği aşamada temsilcisinin bulunmadığı görülür.
Lozan Barış Antlaşması'nda başkanlığı bir Türk murahhasına verilen komisyon ile Sevr'deki komisyon arasındaki en kritik kurumsal fark budur.
4
Seçenekleri karşılaştırarak doğru hükmü doğrulamak
Müstakil bütçe, özel sancak, polis gücü ve Osmanlı'nın başlangıçta temsil hakkından yoksun bırakılması bilgisini içeren seçeneğin doğru olduğu sonucuna ulaşılır.
Diğer seçeneklerde verilen ifadeler Lozan hükümleri veya antlaşma metniyle bağdaşmayan yanıltıcı kurgulardır.

Key Concept

Sevr Antlaşması'nda Boğazlar Komisyonu'nun egemenliği yok sayan ulusüstü bağımsız yapısı ve Lozan düzenlemesiyle farkları

Hints

1
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı egemenliğini hiçe sayarak Boğazlar için devlet içinde müstakil bir devlet gibi çalışan ulusüstü bir yapı kurduğunu ve Lozan'daki Türk başkanlığı kazanımı ile Sevr arasındaki farkı düşününüz.
2
Komisyonun bağımsızlık sembolleri olan özel sancak, ayrı bütçe ve zabıta gücüne sahip olduğunu, Osmanlı Devleti'nin ise karar mekanizmasından dışlandığını hatırlayınız.
3
Lozan'da başkanlığı Türkiye'ye verilen Boğazlar Komisyonu'nun aksine, Sevr'de Osmanlı Devleti'ne başlangıçta üyelik dahi verilmemiştir; komisyon kendi bayrağı ve bütçesi olan özerk bir organ olarak kurgulanmıştır.

Practice More

Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin komisyon yapısı, askeri tahkimat ve geçiş rejimleri açısından karşılaştırıldığı soruları çözünüz.

Alternative Method

Tarihsel karşılaştırma yöntemi: Sevr (Osmanlı temsilcisi yok, ayrı bayrak ve polis var) → Lozan (Başkan Türk, ayrı bayrak ve polis yok, gayriaskerî statü) → Montrö (Komisyon tamamen kaldırıldı, egemenlik tam olarak Türkiye'ye geçti) kronolojik evrimini kullanarak Sevr'in en ağır şartlarını tespit edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 20s
Rate this question

Topics

Sevr Barış Antlaşması

More questions from this topic