Examkin

Question

Difficulty: Very hardYabancı Okullar Sorunu

Lozan Barış Antlaşması’nın sağladığı egemenlik hakları doğrultusunda Türkiye; 19241924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve 19251925 yılındaki eğitim düzenlemeleriyle yabancı okulları tamamen Türk denetimine almıştır. Fransa'nın bu süreci uluslararasılaştırma ve diplomatik bir pazarlık konusu yapma girişimlerini 'iç mesele' (milli egemenlik) prensibiyle kesin olarak reddeden ve hiçbir yabancı devleti bu konuda muhatap kabul etmeyen Ankara hükümetinin bu yaklaşımı; aşağıdaki dış politika gelişmelerinden hangisinde meselenin milli bir iç mesele olarak kalmayıp uluslararası hakemlik ve çok taraflı diplomasi sürecine dahil edilmesi zorunluluğuyla en temel farklılığı gösterir?

  1. A
    Musul Sorunu
  2. B
    Boğazlar Sorunu
  3. C
    Nüfus Mübadelesi
  4. D
    Dış Borçlar Sorunu
  5. Hatay MeselesiAnswer

Answer

Hatay Meselesi, Türkiye'nin egemenlik haklarını koruma adına uluslararası hakemlik ve çok taraflı diplomasi yoluna gitmek zorunda kaldığı bir süreç olduğu için, 'iç mesele' sayılarak müzakere dahi edilmeyen Yabancı Okullar Sorunu ile yöntem bakımından en keskin farklılığı gösterir.
Hatay Meselesi'nde Türkiye, Fransa ile doğrudan çatışmak yerine konuyu Milletler Cemiyeti gibi uluslararası bir platforma taşımış ve hakemlik sürecini kabul etmiştir. Oysa Yabancı Okullar Sorunu'nda Türkiye, Fransa'nın tüm diplomatik girişimlerini 'bu bir iç meseledir, egemenliğimiz tartışılamaz' diyerek reddetmiş ve masaya dahi oturmamıştır. Bu iki durum, Türk dış politikasında konunun karakterine göre izlenen yöntem farkını en iyi şekilde yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Yabancı Okullar Sorunu'nun hukuki karakterini analiz etme
Lozan Antlaşması'ndaki 'Türk kanunlarına tabi olma' maddesi uyarınca bu konu Türkiye'nin bir 'iç meselesi' olarak tanımlanmış ve Fransa'nın diplomatik görüşme talepleri reddedilmiştir.
Türkiye'nin tam bağımsızlık anlayışını ve eğitimdeki egemenliğini (Tevhid-i Tedrisat) korumak için izlediği tek taraflı yöntem belirlenmelidir.
2
Seçeneklerdeki diğer dış politika meselelerinin çözüm yöntemlerini karşılaştırma
Musul, Boğazlar, Mübadele ve Hatay konularında Türkiye; ikili müzakereler, uluslararası komisyonlar veya Milletler Cemiyeti hakemliği gibi dışsal/diplomatik araçları kullanmak durumunda kalmıştır.
Yabancı Okullar Sorunu'nu diğerlerinden ayıran temel farkın 'uluslararası bir muhatap kabul edip etmeme' durumu olduğu tespit edilmelidir.
3
En belirgin zıtlığı (Hatay) belirleme
Fransa ile yaşanan Hatay Meselesi'nde Türkiye, konuyu Milletler Cemiyeti'ne taşımış ve uluslararası bir rapor (Sandler Raporu) ışığında çözüm aramıştır. Bu, Fransa'nın elinin tersiyle itildiği okullar meselesiyle zıt bir diplomatik pratiktir.
Aynı devletle (Fransa) yaşanan iki farklı krizde izlenen taban tabana zıt diplomatik stratejilerin (iç mesele vs. uluslararası hakemlik) farkı ortaya konulmalıdır.

Key Concept

İç Mesele (Milli Egemenlik) Prensibi

Hints

1
Yabancı Okullar Sorunu'nda Türkiye'nin kullandığı anahtar kavram 'Bu bir iç meseledir' (Internal Matter) ifadesidir.
2
Türkiye'nin aynı dönemde Fransa ile yaşadığı başka bir sorunda (Hatay gibi), konuyu Milletler Cemiyeti'ne taşıyıp taşımadığını düşünün.
3
Yabancı Okullar'da hiçbir devlet muhatap alınmamış, sadece okul müdürleri ile temas kurulmuştur. Diğer seçeneklerde ise devletler ve cemiyetler muhataptır.

Practice More

Türkiye'nin Yabancı Okullar konusunda sadece Fransa'yı değil, Papalık makamını da neden reddettiğini (Laiklik ve Egemenlik) araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yöntemsel Analiz: Soruyu 'Müzakere Edilenler' vs 'Müzakere Edilmeyenler' olarak ikiye ayırırsanız, Yabancı Okullar tek başına 'Müzakere Edilmeyen/İç Hukukla Çözülen' tarafında kalacaktır. Seçenekler arasında uluslararası hakemlik sürecinin en yoğun yaşandığı konuyu bulmak cevaba götürür.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yabancı Okullar Sorunu

More questions from this topic