Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
Erzurum Kongresi'nde temelleri atılan Millî Mücadele ilkeleri, Sivas Kongresi ile hem siyasi hem de idari açıdan tam bir kurumsallaşmaya ulaşmıştır. Kongrede; "Manda ve himaye kabul olunamaz." kararı kesin olarak yinelenmiş, tüm yerel cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiş ve Temsil Heyeti tarafından Batı Anadolu Genel Kuvayımilliye Komutanlığına Ali Fuat Paşa atanmıştır.
Sivas Kongresi'nde gerçekleştirilen bu değişim ve uygulamalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği söylenemez?
İngiltere'nin, Karadeniz Bölgesi'ndeki karışıklıkları gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması'nın maddesini uygulama tehdidi üzerine; İstanbul Hükümeti tarafından asayişi sağlamak ve Türk direniş gruplarını silahsızlandırmak amacıyla IX. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa'nın, Samsun'a ulaştıktan sonra hazırladığı raporda 'Türk ulusunun yabancı kontrolüne tahammülü yoktur ve Rumlar iddialarından vazgeçmelidir.' şeklinde görüş bildirmesi aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar niteliktedir?
Milli Mücadele'nin hazırlık döneminde Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı direnişi örgütlemek amacıyla Hacim Muhittin Bey önderliğinde toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri, bölgesel kurtuluşu hedefleyen önemli adımlardır.
Bu kongreleri, aynı dönemde toplanan Erzurum ve Sivas Kongrelerinden ayıran en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi’nde Hacim Muhittin Bey’in başkanlığında toplanan Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini; Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar ile karşılaştırdığımızda, bu kongrelerin en belirgin farklılığı aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla Samsun’a ulaştıktan sonra 22 Mayıs 1919 tarihinde İstanbul Hükümeti’ne gönderdiği Samsun Raporu’nda; bölgedeki karışıklıklardan Rum çetelerinin sorumlu olduğunu, Türklerin yabancı mandasına tahammülü olmadığını ve İzmir’in işgalinin haksızlığını açıkça ifade etmiştir.
Bu raporun içeriği ve hazırlandığı dönem dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Sivas Kongresi sonrasında Damat Ferit Paşa hükümetinin istifasıyla kurulan Ali Rıza Paşa hükümetinin, Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı Amasya’ya göndererek Temsil Heyeti ile görüşmesini istemesi Millî Mücadele sürecinde kritik bir aşamadır. Bu görüşmelerin içeriği ve sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Amasya Görüşmeleri’nin Millî Mücadele hareketi açısından sağladığı en önemli siyasi kazanımı ve üzerinde tam uzlaşı sağlanamayan temel uyuşmazlık konusunu bir arada ifade etmektedir?
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışından sonra askeri ve mülki amirlere gönderdiği Havza Genelgesi’nde; İzmir’in işgalinin mitinglerle protesto edilmesi ve büyük devletlerin temsilcilerine telgraflar çekilmesi istenirken, gösteriler sırasında azınlıklara yönelik saldırgan tutumlardan kaçınılması özellikle belirtilmiştir.
Havza Genelgesi'nde yer alan bu uyarının temel stratejik amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele hazırlık döneminde işgallere karşı yerel direnişi örgütlemek amacıyla Anadolu'nun pek çok yerinde bölgesel nitelikli kongreler toplanmıştır. Bu kongrelerden bazıları, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasından sonra bile devam etmiş ve Mustafa Kemal Paşa'nın katılımıyla yerel güçlerin merkezi otoriteye bağlanmasında kritik rol oynamıştır. Buna göre; 5 Ağustos 1920 tarihinde gerçekleşen, Mustafa Kemal Paşa ve Fevzi (Çakmak) Paşa'nın da bizzat katıldığı, Güney Cephesi'ndeki direnişi organize eden son yerel kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nde; manda ve himaye fikri kesin olarak reddedilmiş, ülkedeki tüm cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmiş ve Temsil Heyeti tarafından Batı Anadolu Genel Kuvayımilliye Komutanlığına Ali Fuat Paşa atanmıştır.
Bu uygulamalar arasında yer alan Ali Fuat Paşa'nın atanması kararı, Temsil Heyeti'nin aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirdiğinin doğrudan bir kanıtıdır?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı düzenlenen yerel kongreler, kurtuluş çareleri ararken zaman zaman ulusal kongrelerin ilkeleriyle çelişen kararlar alabilmişlerdir. Hacim Muhittin Bey’in başkanlık ettiği Alaşehir Kongresi’ni, Sivas Kongresi’nde benimsenen "tam bağımsızlık" ve "ulusal egemenlik" ilkelerinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa’nın Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmesindeki resmi amaç; Karadeniz Bölgesi’nde yaşanan asayişsizliği sona erdirmek, Türklerin elindeki silahları toplamak ve direniş örgütlerini dağıtarak İtilaf Devletleri'nin Mondros Ateşkes Antlaşması’nın maddesini uygulama tehdidini ortadan kaldırmaktı. Ancak bölgeye ulaşan Mustafa Kemal Paşa, İstanbul’a gönderdiği ilk resmi belge olan Samsun Raporu'nda beklentilerin aksine tespitlere yer vermiştir.
Buna göre, Samsun Raporu’nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi Mustafa Kemal Paşa’nın kendisine verilen resmi talimatların dışına çıkarak "milli bağımsızlık" mücadelesinin ilk diplomatik ve siyasi işaretini verdiğinin en güçlü kanıtıdır?
Sivas Kongresi sonrasında Milli Mücadele'nin yürütme organı olan Temsil Heyeti, Amasya Görüşmeleri'nde alınan kararlar doğrultusunda İstanbul'da toplanması planlanan Mebusan Meclisi'nin çalışmalarını yakından takip etmek amacıyla Aralık 'da Ankara'ya gelmiştir. Temsil Heyeti'nin Ankara'yı merkez olarak belirlemesinde etkili olan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, özellikle İstanbul ile olan siyasi ve idari trafiği yönetme ihtiyacıyla doğrudan ilgilidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisinde Misak-ı Milli kararlarının kabul edilmesi üzerine İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmiş ve bir bildiri yayımlamışlardır.
İtilaf Devletleri tarafından yayımlanan bu bildiride yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, Türk halkının işgale karşı göstereceği tepkiyi azaltmaya ve işgali haklı göstermeye yönelik bir propaganda niteliği taşımaktadır?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde 28 Ocak 1920'de kabul edilen Misak-ı Milli kararları, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan bağımsızlık kararlarının meclis onayıyla resmileşmiş halidir. Bu kararların ilan edilmesi üzerine İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal ederek meclisi dağıtmıştır.
Misak-ı Milli metninin içeriği ve meclisin siyasi yapısı dikkate alındığında, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisinin bu metne dahil edilmediği görülür?
Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar, Milli Mücadele'nin temel ilkelerini belirlemiş ve kongrenin bölgesel bir toplanışın ötesine geçerek ulusal bir meclis gibi hareket etmesini sağlamıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Erzurum Kongresi'nin aldığı kararlar bakımından ulusal (milli) bir nitelik taşıdığına kanıt olarak gösterilemez?
İtilaf Devletleri'nin 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmesi karşısında Salih Paşa Hükümeti'nin etkisiz kalması ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılarak birçok milletvekilinin tutuklanması, Milli Mücadele süreci açısından aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlamıştır?
Amasya Genelgesi’nde yer alan "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi, Millî Mücadele’nin hem yöntemini belirlemiş hem de gelecekteki yönetim anlayışının ipuçlarını vermiştir.
Bu maddedeki "milletin kararı" ifadesinin Türk siyasi tarihi açısından taşıdığı temel anlam aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde sivil ve askeri yetkililere gönderdiği Havza Genelgesi'nde; işgallere karşı yurdun her yerinde mitingler düzenlenmesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine protesto telgrafları çekilmesini istemiş, ancak bu gösteriler sırasında azınlıklara yönelik herhangi bir saldırı veya kötü muamelede bulunulmamasını özellikle vurgulamıştır.
Mustafa Kemal'in bu genelge ile aşağıdakilerden hangisini doğrudan amaçladığı savunulabilir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî kararlarında; "Millî ve iktisadi gelişmemizi mümkün kılmak amacıyla siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen sınırlamalar kaldırılmalıdır." hükmü yer almaktadır.
Bu hükümle doğrudan aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği savunulabilir?
İtilaf Devletleri'nin, Karadeniz Bölgesi'nde Rumlar ile Türkler arasında yaşanan çatışmaları gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması'nın maddesini uygulamaya koyma tehdidinde bulunması üzerine; İstanbul Hükümeti, bölgede asayişi sağlaması için Mustafa Kemal Paşa'yı geniş yetkilerle 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıktıktan sonra hazırladığı ve İstanbul Hükümeti'ne gönderdiği ilk resmî belge olan Samsun Raporu'nda yer alan "Bölgedeki asayişsizliğin sorumlusu Türkler değil, Rumlardır. Rumlar bu siyasi emellerinden vazgeçerse huzur kendiliğinden sağlanacaktır." şeklindeki tespiti ile aşağıdakilerden hangisini doğrudan hedeflediği savunulabilir?