Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
İtilaf Devletleri'nin Mart tarihinde İstanbul'u resmen işgal etmesi ve Mebusan Meclisi'ni dağıtması üzerine Temsil Heyeti, Anadolu'nun güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitli askeri ve siyasi tedbirler almıştır. Bu kapsamda, işgal güçlerinin İstanbul'dan veya Güney cephesinden Anadolu'nun iç kesimlerine doğru asker sevkiyatı yapmasını fiziksel olarak engellemek amacıyla atılan adım aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Temsil Heyeti, Aralık tarihinde Ankara’ya gelerek burayı bir 'hareket merkezi' olarak belirlemiştir. Bu seçimin yapılmasında Ankara'nın işgal altında olmaması ve ulaşım yollarının üzerinde bulunması gibi lojistik etkenler rol oynamıştır.
Buna göre, Temsil Heyeti'nin Ankara'yı merkez seçmesindeki temel siyasi amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele hazırlık döneminde, tam bağımsızlık ilkesine aykırı olan 'manda ve himaye' fikri ilk kez Erzurum Kongresi'nde reddedilmiştir. Bu düşüncenin bir daha gündeme gelmemek üzere 'kesin olarak' reddedildiği gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Görüşmeleri sırasında Temsil Heyeti ile Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında imzalanan protokollerin en önemli maddelerinden biri Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında, Anadolu'nun güvenli bir yerinde toplanmasıdır. Salih Paşa bu görüşü desteklemiş olsa da İstanbul'daki Ali Rıza Paşa Hükümeti, Meclis-i Vükela'da (Bakanlar Kurulu) bu maddeyi kesin olarak reddetmiş ve meclisin mutlaka İstanbul'da açılması gerektiğini savunmuştur.
İstanbul Hükümeti'nin, meclisin Anadolu'da toplanma talebini reddederken öne sürdüğü temel hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu'daki direnişi organize etmek amacıyla toplanan Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli gibi yerel kongrelerin ortak özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Erzurum Kongresi'nin toplanışına öncülük eden cemiyetlerin bölgesel karakteri ile kongrede alınan kararların vatanın bütünlüğünü hedeflemesi arasındaki ilişki, Milli Mücadele'nin kurumsallaşma süreci üzerinde belirleyici olmuştur.
Buna göre, Erzurum Kongresi'nde oluşturulan Temsil Heyeti ve alınan kararların niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Samsun'daki görevini tamamlayan Mustafa Kemal Paşa, Anadolu'nun içlerine doğru ilerleyerek Mayıs tarihinde mülki ve askeri amirlere bir genelge göndermiştir. Bu genelgede halkın milli heyecanını diri tutması istenirken, gayrimüslim halka yönelik taşkınlık yapılmaması noktasında kesin bir dille uyarıda bulunulmuştur. Havza Genelgesi'nde yer alan bu uyarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Havza Genelgesi, Milli Mücadele sürecinde halkın işgallere karşı ilk kez kitlesel tepki göstermesini sağlayan ve milli bilinci uyandıran temel bir belgedir. Ancak Mustafa Kemal Paşa, bu belgede halktan protesto mitingleri düzenlemesini isterken, azınlıklara karşı herhangi bir taşkınlık yapılmaması ve onlara kötü muamelede bulunulmaması konusunda son derece kesin uyarılarda bulunmuştur.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu tutumuyla aşağıdakilerden hangisini doğrudan amaçladığı savunulabilir?
Havza Genelgesi, halkın işgallere karşı ilk kez kitlesel tepki vermesini sağlayan bir bildiri olmasının yanı sıra, işgalci güçlerin elindeki "asayişsizlik" kozunu da etkisiz hale getirmeyi hedeflemiştir. Genelgede halktan protesto mitingleri düzenlemesi ve telgraflar çekmesi istenirken, Hristiyan ahaliye karşı sükunetin korunması ve herhangi bir düşmanlık yapılmaması özellikle emredilmiştir.
Bu direktifler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Havza Genelgesi'nin stratejik kurgusu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Misak-ı Milli kararlarının kabul edilerek ilan edilmesi, İtilaf Devletleri'nin tepkisini çekmiş ve Mart tarihinde İstanbul resmen işgal edilmiştir.
Bu işgal süreci ve sonrasında yaşanan gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemle ilgili söylenemez?
Batı Anadolu’da Yunan işgaline karşı toplanan Balıkesir Kongresi; bölgede seferberlik ilan etmiş, askeri ihtiyaçlar için vergi toplamış ve idari mekanizmalar kurarak adeta bir yürütme organı gibi hareket etmiştir. Kongrenin, merkezi bir otoriteye bağlı olmaksızın bu geniş yetkileri kendi inisiyatifiyle kullanması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Erzurum Kongresi'nde ilk kez reddedilen 'manda ve himaye' fikri, Sivas Kongresi'nde bir daha gündeme gelmemek üzere kesin olarak reddedilmiştir. Sivas Kongresi'nde alınan bu kararın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Ocak tarihinde İstanbul’da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele’nin siyasi programı niteliğindedir. Bu belge, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların birçoğunu hukuki bir metin haline getirse de dönemin siyasi şartları ve meclisin yapısı gereği bazı kararlar kapsam dışında tutulmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Erzurum ve Sivas Kongrelerinde temel ilke olarak benimsenmesine rağmen Misak-ı Millî kararları içerisinde yer almamıştır?
Sivas Kongresi sonrasında Anadolu’daki hareketin siyasi gücünü kabul etmek zorunda kalan İstanbul’daki Ali Rıza Paşa kabinesi, Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı görevlendirerek Amasya’da Temsil Heyeti ile bir araya getirmiştir. Bu süreçte Salih Paşa ile Mustafa Kemal Paşa arasında imzalanan protokollerin çok az bir kısmı İstanbul’daki Vekiller Heyeti (Meclis-i Vükela) tarafından onaylanmış, özellikle meclisin toplanma yeri gibi stratejik maddeler reddedilmiştir.
Protokollerin büyük oranda hükümet tarafından reddedilmesine rağmen, Amasya Görüşmeleri'nin Milli Mücadele’nin başarıya ulaşma sürecindeki en temel siyasi kazanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Görüşmeleri'nde (- Ekim ), Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa arasında imzalanan protokollerde "Meclis-i Mebusan’ın İstanbul dışında, Anadolu'nun güvenli bir yerinde toplanması" kararlaştırılmıştır. Ancak Ali Rıza Paşa Hükümeti, bu kararı "hukuki imkânsızlık" gerekçesiyle reddetmiştir.
İstanbul Hükümeti'nin bu tutumuna dayanak teşkil eden temel hukuki engel aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi’nde alınan;
- Tüm millî cemiyetlerin "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmesi,
- Manda ve himaye fikrinin bir daha gündeme gelmemek üzere kesin olarak reddedilmesi,
- Kararları halka duyurmak için "İrade-i Milliye" gazetesinin çıkarılması
kararları birlikte değerlendirildiğinde, bu kongre hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
İtilaf Devletleri, Mart tarihinde İstanbul’u resmen işgal ettikten sonra yayımladıkları bildiride; işgalin geçici olduğunu, amacın saltanat makamını zayıflatmak değil aksine nüfuzunu güçlendirmek olduğunu ve Anadolu’daki direniş devam ederse İstanbul’un Türklerden alınabileceğini ilan etmişlerdir.
Bu bildiriyle İtilaf Devletleri'nin halkı pasifize etmeye çalışmasına rağmen, İstanbul'un resmen işgal edilmesinin Milli Mücadele’nin kurumsallaşma süreci üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin sadece gerekçesini ve amacını belirlemekle kalmamış; aynı zamanda mücadelenin şahsi bir hareket olmaktan çıkarılarak kurumsal bir yapıya kavuşturulması gerektiğini de vurgulamıştır. Bu doğrultuda, Amasya Genelgesi'nde yer alan aşağıdaki kararlardan hangisi, halkın iradesini temsil edecek bir mekanizmanın (Temsil Heyeti) kurulmasına yönelik atılan ilk somut siyasi adım olarak kabul edilir?
Millî Mücadele’nin hazırlık sürecinde yer alan Erzurum ve Sivas Kongreleri ile Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî kararları arasındaki içerik, üslup ve terminoloji farklılıkları dikkate alındığında; Misak-ı Millî belgesinin hukuki niteliği ve siyasi stratejisi hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
Millî Mücadele’nin ihtilal beyannamesi olarak kabul edilen Amasya Genelgesi’nin ( Haziran ) hazırlık sürecinde Mustafa Kemal Paşa; metnin sadece kendi imzasını taşıması yerine Rauf (Orbay) Bey, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ve Refet (Bele) Bey gibi önemli komutanların da ıslak imzalarını almış; ayrıca Erzurum’da bulunan Kazım Karabekir Paşa ile Konya’daki Cemal Paşa’nın telgrafla onayını istemiştir.
Mustafa Kemal Paşa’nın bu tutumu, Millî Mücadele’nin yürütülüş stratejisi açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan göstergesidir?