Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’daki faaliyetlerinin ilk resmi ürünü olan Samsun Raporu, doğrudan İstanbul Hükümeti’ne sunulmuş ve bu yönüyle daha sonra yayımlanan Havza veya Amasya Genelgeleri gibi geniş kitlelere hitap eden bir çağrı niteliği taşımamıştır. Samsun Raporu’nun halka bir duyuru yapmak yerine sadece hükümet nezdinde bir girişim olması, Milli Mücadele’nin bu ilk evresi hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlamaktadır?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde yayımladığı Havza Genelgesi'nde halktan işgallere karşı protesto mitingleri düzenlemesini ve İtilaf Devletleri ile İstanbul Hükümeti'ne protesto telgrafları çekilmesini istemiştir. Bununla birlikte genelgede, gösteriler sırasında azınlıklara yönelik herhangi bir taşkınlık yapılmaması ve onlara kötü muamelede bulunulmaması konusunda da kesin bir uyarı yapılmıştır.
Mustafa Kemal Paşa'nın azınlıklara yönelik bu uyarıyı yapmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi, Milli Mücadele’nin yönetim merkezi olan Temsil Heyeti’nin hukuki statüsünün ve yetki alanının kesinleştiği bir platformdur. Bu kongreyle birlikte Temsil Heyeti, sadece bir kurul olmaktan çıkmış, adeta yeni Türk devletinin geçici hükümeti gibi hareket etmeye başlamıştır. Buna göre, Sivas Kongresi’nde gerçekleştirilen aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, Temsil Heyeti’nin 'yürütme yetkisini' bir hükümet gibi kullandığının doğrudan kanıtıdır?
Mart tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi üzerine yayımlanan resmî beyannamede; "İşgalin geçici olduğu, İtilaf Devletleri'nin niyetinin saltanat makamının nüfuzunu kırmak değil, aksine Osmanlı idaresinde kalacak yerlerde bu nüfuzu kuvvetlendirmek olduğu" belirtilmiştir.
İtilaf Devletleri'nin yayımladıkları bu beyannamede kullandıkları yatıştırıcı dilin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi'nde kabul edilen "Hristiyan azınlıklara, siyasi hâkimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak imtiyazlar verilemez." kararı ile doğrudan aşağıdakilerden hangisinin korunması amaçlanmıştır?
Sivas Kongresi’nde vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığını sağlamak amacıyla tüm bölgesel cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiş ve Temsil Heyeti'nin yetkileri tüm vatanı kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Kongre sonrasında Temsil Heyeti, Ali Fuat Paşa’yı Batı Anadolu Umum Kuvayımilliye Komutanlığına atamıştır.
Temsil Heyeti'nin gerçekleştirdiği bu atama işlemi, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
İtilaf Devletleri, 16 Mart 1920’de İstanbul’u resmen işgal ederek Mebusan Meclisi’ni dağıtmış ve milletvekillerinin bir kısmını Malta’ya sürgüne göndermiştir. Bu gelişmenin ardından Mustafa Kemal Paşa, yayımladığı bir bildiriyle Ankara’da olağanüstü yetkilere sahip bir meclisin toplanacağını duyurmuştur.
Bu bilgilere dayanarak İstanbul'un resmen işgalinin Milli Mücadele sürecine sağladığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa’ya Ordu Müfettişliği görevi verilirken; İngilizlerin Mondros Ateşkesi’nin maddesini uygulama tehdidine karşı bölgedeki asayişi sağlama ve halkın elindeki silahları toplama talimatı verilmiştir. Ancak Mustafa Kemal, Mayıs ’da İstanbul’a gönderdiği Samsun Raporu ile bu teknik ve askeri görev tanımının dışına çıkan siyasi bir duruş sergilemiştir.
Buna göre, Samsun Raporu’nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi, Mustafa Kemal’in resmi görev sınırlarını aşarak milli mücadelenin temel dayanağını ilk kez merkezi otoriteye bildirdiğinin kanıtıdır?
Amasya Görüşmeleri (- Ekim ) sırasında Temsil Heyeti ile Salih Paşa arasında üzerinde uzlaşılan konulardan biri de Mebusan Meclisi'nin toplanmasıdır. Ancak görüşmelerde karara bağlanan "meclisin güvenlik gerekçesiyle İstanbul dışında toplanması" maddesi, Ali Rıza Paşa Hükûmeti tarafından uygun görülmeyerek reddedilmiştir.
İstanbul Hükûmeti'nin bu kararı reddederken öne sürdüğü temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi'nde yer alan "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi, Millî Mücadele'nin hem amacını hem de yöntemini belirleyen en temel hüküm olarak kabul edilmektedir. Bu hükmün, Osmanlı Devleti'nin mevcut siyasi yapısı ve yönetim anlayışı dikkate alındığında taşıdığı "ihtilalci" (devrimci) nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinin giriş kısmında; "Osmanlı Devleti'nin adil ve kalıcı bir barışa kavuşması için asgari şartlar" ifadesine yer verilmiştir. Metnin içeriğinde ise özellikle Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada işgal edilmemiş bölgelerin ayrılmaz bir bütün olduğu vurgulanmıştır.
Misak-ı Millî'de kullanılan bu diplomatik dil ve dayanak noktaları dikkate alındığında, hazırlanan bu programın temel stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıktıktan sonra askeri ve sivil birimlere gönderdiği Havza Genelgesi'nde; İzmir'in işgalinin her yerde mitinglerle protesto edilmesini, büyük devletlerin temsilciliklerine ve İstanbul Hükümetine uyarı telgrafları çekilmesini istemiştir. Paşa, bu faaliyetler sırasında Hristiyan halka ve azınlıklara yönelik herhangi bir düşmanca eylemde bulunulmaması gerektiğini de özellikle belirtmiştir.
Havza Genelgesi'nde yer alan "azınlıklara yönelik taşkınlık yapılmaması" uyarısıyla doğrudan aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde yayımladığı Havza Genelgesi ile askeri ve mülki amirlerden; haksız işgallerin mitinglerle protesto edilmesini, İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletleri temsilciliklerine kınama telgrafları çekilmesini, orduların dağıtılmamasını ve silahların teslim edilmemesini istemiştir. Havza Genelgesi'nin bu içeriği ve kapsamı dikkate alındığında, Milli Mücadele'nin bu safhasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Milli Mücadele'nin 'ihtilal belgesi' olarak kabul edilen Amasya Genelgesi'nde yer alan; "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." hükmü, Türk siyasi tarihinde radikal bir değişikliğin habercisidir. Bu hükmün, aşağıdakilerden hangisinin hayata geçirilmesi yönünde atılmış "ilk siyasi adım" olduğu savunulabilir?
Sivas Kongresi sonrasında yaşanan siyasi gelişmeler üzerine istifa eden Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin yerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Anadolu’daki Milli Mücadele hareketi ile uzlaşma yollarını aramıştır. Bu amaçla Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Temsil Heyeti üyeleri Ekim tarihleri arasında Amasya'da bir araya gelerek görüşmeler yapmışlardır. Bu görüşmelerin gerçekleşmiş olmasının Milli Mücadele'nin siyasi ve kurumsal gelişimi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Anadolu’da haksız işgallere karşı uyanmaya başlayan milli tepkiyi organize etmek amacıyla hazırlanan Havza Genelgesi’nde; halkın mitingler yapması ve işgalleri telgraflarla protesto etmesi istenirken, gösteriler sırasında azınlıklara yönelik herhangi bir saldırı veya taşkınlıkta bulunulmaması konusunda da sert uyarılarda bulunulmuştur.
Havza Genelgesi'nde yer alan bu azınlıklar konusundaki uyarının temel stratejik amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi hazırlanırken Mustafa Kemal'in; Rauf Bey, Refet Bey ve Ali Fuat Paşa gibi önemli komutanların imzalarını alması, ayrıca Erzurum’da bulunan Kazım Karabekir ve Konya’da bulunan Cemal Paşa’nın da onayını telgrafla istemesi, aşağıdakilerden hangisine yönelik bir adım olarak değerlendirilebilir?
İtilaf Devletleri, 16 Mart 1920’de İstanbul’u resmen işgal ettiklerinde yayımladıkları bildiride işgalin amacının padişahın otoritesini korumak olduğunu iddia etmiş; ancak hemen ardından Meclis-i Mebusan’ı dağıtarak milletvekillerini tutuklamışlardır. Bu baskılar karşısında direnemeyen Salih Paşa Hükümeti de görevinden istifa etmiştir. İstanbul’un resmen işgalinin ve Meclis-i Mebusan’ın kapatılmasının Ankara’daki Milli Mücadele yönetimine sağladığı temel fayda aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıktıktan sonra 28 Mayıs 1919'da yayımladığı Havza Genelgesi'nde halkın işgalleri protesto etmesini ve İtilaf Devletleri'nin temsilciliklerine protesto telgrafları çekilmesini istemiştir. Paşa, bu faaliyetler sırasında Hristiyan halka (azınlıklara) yönelik herhangi bir saldırı veya kötü muamelede bulunulmamasını da özellikle belirtmiştir.
Mustafa Kemal Paşa'nın azınlıklarla ilgili bu uyarısı ile aşağıdakilerden hangisini doğrudan amaçladığı söylenebilir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen ve İtilaf Devletleri'nin Mart 'de İstanbul'u resmen işgal etmesine yol açan Misak-ı Milli beyannamesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararları devletlerarası hukuk ilkeleriyle harmanlayarak son şekline ulaştırmıştır. Bu beyanname, kongrelerde genel hatlarıyla vurgulanan 'bağımsızlık' hedefini daha somut maddelerle detaylandırmış ve mücadeleye yeni boyutlar eklemiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde müstakil bir madde olarak yer almadığı halde Misak-ı Milli ile ilk kez ilan edilen ve Türk tarafının 'ekonomik bağımsızlık' konusundaki kararlılığını kesin olarak ortaya koyan hükümdür?