Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanmasının ardından İtilaf Devletleri ile TBMM arasında imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması, Milli Mücadele'nin askeri safhasını sona erdirmiştir.

Antlaşmanın süreci ve içeriği dikkate alındığında, Mudanya Ateşkes Antlaşması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Batı Cephesi'nde Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda alınan mağlubiyetin ardından Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, TBMM bünyesinde ciddi siyasi tartışmalara ve Meclis'in Kayseri'ye taşınması önerilerine yol açmıştır. Bu askeri ve siyasi kriz ortamında, kararların daha hızlı alınması ve uygulanması amacıyla TBMM tarafından gerçekleştirilen temel hukuki düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

$1922$ yılında düzenlenen Mudanya Konferansı'na TBMM adına Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa katılmış; yapılan görüşmeler sonucunda "İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetimi barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılacaktır." kararı alınmıştır.

Bu maddeye dayanarak Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Gümrü Antlaşması'nda yer alan; "Ermenistan, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti tarafından reddedilen hiçbir antlaşmayı tanımayacaktır." maddesi, Milli Mücadele'nin diplomatik ve hukuki süreci açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Muharebesi'nin ardından Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." ifadelerini kullanmıştır. Bu askeri zafer, sadece cephede kazanılan bir başarı olmamış, aynı zamanda İtilaf Devletleri bloğu içinde sarsılmalara ve Anadolu'daki işgal politikasında değişimlere yol açmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Zaferi'nin ardından İtilaf Devletleri bloğunda yaşanan diplomatik çözülmeyi kanıtlayan gelişmelerden biridir?

$24$ Temmuz $1923$ tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Osmanlı Devleti döneminde yabancı devletlere tanınan adli, mali ve ekonomik ayrıcalıklar (kapitülasyonlar) bütünüyle kaldırılmıştır.

Bu durumun Türkiye açısından sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye birliklerinin Gediz Taarruzu'nda başarısız olması üzerine TBMM, askeri faaliyetleri tek bir merkezden yönetmek amacıyla düzenli ordunun kurulmasına karar vermiştir. TBMM tarafından kurulan bu yeni askeri yapının düşmana karşı kazandığı ve düzenli ordunun rüştünü ispatladığı ilk askeri başarı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi'nde elde edilen askeri başarılar, TBMM'nin dış dünyadaki itibarını artırarak çeşitli devletlerle diplomatik temasların kurulmasına zemin hazırlamıştır. Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kazandığı ilk zafer olan $I. \text{ İnönü Muharebesi}$ de bu doğrultuda önemli siyasi sonuçlar doğurmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan $I. \text{ İnönü Muharebesi}$'nin kazanılması sonucunda ortaya çıkan diplomatik gelişmelerden biridir?

Lozan Barış Konferansı’nda Türk heyeti; tam bağımsızlık, ulusal egemenlik ve Misak-ı Milli hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla çetin müzakereler yürütmüştür. Ancak diplomatik dengeler ve taraflar arasındaki uyuşmazlıklar nedeniyle bazı meselelerde nihai çözüm yerine geçici statüler, egemenliği kısıtlayıcı hükümler veya çözümün ertelenmesi gibi yöntemler kabul edilmiştir.

Buna göre, Lozan Barış Antlaşması’nda yer alan aşağıdaki hükümlerden hangisi, antlaşma imzalandığı tarihte ilgili konunun "hukuki bir çözüme kavuşturulmadığını" ve uluslararası bir belirsizliğin devam ettiğini göstermektedir?

Büyük Taarruz'un ardından imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İtilaf Devletleri; Osmanlı Devleti'nin başkenti olan İstanbul ve Boğazlar çevresinin idaresini TBMM Hükümeti'ne bırakmayı kabul etmişlerdir. Bu hüküm, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve hukuki statüsü açısından aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhası sona ermiş ve diplomatik süreç hız kazanmıştır. Antlaşma uyarınca Yunan kuvvetleri Doğu Trakya’yı tahliye edecek; İstanbul ve Boğazlar ise barış antlaşması imzalanana kadar TBMM idaresine bırakılacaktır.

İtilaf Devletleri'nin İstanbul’un yönetimini doğrudan TBMM’ye devretme kararı alması, Türk siyasi tarihi açısından aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Batı Cephesi'nde kazanılan $II.$ İnönü Zaferi’nden sonra Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa’ya gönderdiği kutlama telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." ifadesini kullanmıştır. Bu askeri başarı, diplomatik alanda İtilaf Devletleri'nin Anadolu politikasını ve kendi aralarındaki ittifakı sarsmıştır.

**Buna göre, $II.$ İnönü Savaşı'nın kazanılmasının ardından İtilaf Devletleri bloğundaki bu çözülmeyi gösteren ilk önemli diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?**

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde (Maraş, Antep, Urfa) yürütülen direnişin, Batı ve Doğu cephelerindeki mücadelelerden en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kütahya-Eskişehir Savaşları sırasında Yunan ordusunun Polatlı'ya kadar ilerlediği ve TBMM'nin Kayseri’ye taşınması tartışmalarının yaşandığı bir ortamda; Ankara’da Maarif Kongresi'nin toplanması ve hemen ardından çıkarılan Başkomutanlık Kanunu ile Meclis’in yetkilerinin Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmesi birlikte değerlendirildiğinde, bu dönemdeki yönetim anlayışı ve gelişmelerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Milli Mücadele yıllarında Güney Cephesi’nde Maraş, Antep ve Urfa halkının Fransızlara karşı yürüttüğü direnişin askeri karakteri ve bu cephenin kapanmasına zemin hazırlayan temel siyasi gelişme aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmasının ardından Mustafa Kemal Paşa'nın "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emriyle başlayan takip harekâtı, sadece Batı Anadolu'nun kurtarılmasını sağlamamış, aynı zamanda Türk birliklerinin İtilaf Devletleri denetimindeki "tarafsız bölgeye" yönelmesine neden olmuştur. Bu durum, İngiltere'de ciddi bir hükümet krizine yol açarak Lloyd George kabinesinin istifasıyla sonuçlanmış ve Millî Mücadele'nin askerî safhasını sonlandıran diplomatik süreci başlatmıştır.

Tarih literatüründe İngiltere'yi barış masasına oturmaya zorlayan ve Mudanya Ateşkes Antlaşması'na giden süreci tetikleyen bu kritik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele'nin Batı Cephesi'nde $1920$ yılının son aylarında gerçekleştirilen askeri ve idari reorganizasyon süreci, sadece düşmana karşı bir savunma hattı oluşturmayı değil, aynı zamanda TBMM hükümetinin merkezi otoritesini askeri alanda da somutlaştırmayı hedeflemiştir.

Bu süreçte Batı Cephesi'nin idari yapısı, komuta kademesi ve düzenli orduya geçişin sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

Kazım Karabekir Paşa komutasındaki $15$. Kolordu’nun Doğu Cephesi’ndeki askerî başarıları neticesinde $3$ Aralık $1920$ tarihinde Ermenistan ile Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmanın, Sevr Antlaşması ile kurgulanan uluslararası düzenin hukuki geçerliliğine karşı elde edilen en temel diplomatik başarısı aşağıdakilerden hangisidir?

Sakarya Meydan Muharebesi sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle Türk ordusu, $1683$ II. Viyana Kuşatması'ndan beri süregelen stratejik savunma konumunu terk ederek topyekûn bir direniş sergilemiştir. Bu zaferin ardından yaşanan askeri ve siyasi gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Türk tarafının bu süreçte elde ettiği diplomatik veya askeri kazanımlardan biri *değildir*?

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın $1922$ yılında imzalanan maddeleri arasında yer alan; "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanana kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılacaktır." hükmü, Milli Mücadele'nin diplomatik zaferini simgelemektedir.

Bu hükmün, Osmanlı Devleti'nin siyasi varlığı üzerindeki etkisi bakımından aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtı olduğu savunulabilir?