XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

$30$ Mayıs $1913$ tarihinde imzalanan Londra Antlaşması, I. Balkan Savaşı'nı resmen sona erdirirken Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki topraklarının yaklaşık $\%80$'ini kaybetmesine yol açmıştır. Bu antlaşmanın içeriği, katılımcı devletlerin konumu ve savaş süreci dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi antlaşma metninde yer alan bir hüküm veya savaşın bu evresiyle ilgili doğru bir bilgi değildir?

Osmanlı Devleti, II. Balkan Savaşı'ndan sonra Balkan devletleriyle imzaladığı ikili antlaşmalarla bölgede kalan Türklerin hukuki statüsünü ve mülkiyet haklarını güvence altına almaya çalışmıştır. Bu doğrultuda 1914 yılında Sırbistan ile imzalanan İstanbul Antlaşması'nı, aynı dönemde Bulgaristan ve Yunanistan ile yapılan antlaşmalardan ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ Balkan Savaşı sonunda imzalanan $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması’nda; Osmanlı Devleti’nin Midye-Enez hattının batısındaki topraklarını kaybetmesi, Arnavutluk’un sınırlarının tespiti ile Ege Adaları’nın geleceğinin belirlenmesinin Büyük Devletlerin (Düvel-i Muazzama) hakemliğine bırakılması kararlaştırılmıştır. Ancak antlaşma metninde, müttefik Balkan devletlerinin ele geçirdikleri toprakları kendi aralarında nasıl pay edeceklerine dair somut bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Londra Antlaşması’nın bu hükümleri ve savaş sonrası siyasi konjonktür dikkate alındığında, antlaşmanın bölgedeki sürece etkisiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

İtalya'nın 19. yüzyılın sonlarından itibaren Akdeniz'de yayılmacı bir politika izleyerek Trablusgarp'ı işgal etme sürecinde; Fransa'nın Fas (Morocco) üzerindeki haklarını tanıma karşılığında İtalya'nın Trablusgarp üzerindeki emellerine onay aldığı 1902 tarihli gizli diplomatik mutabakat aşağıdakilerden hangisidir?

I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren 30 Mayıs 1913 tarihli Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti, batı sınırını Midye-Enez hattına çekmiş; Edirne, Kırklareli ve tüm Trakya topraklarını Balkan devletlerine bırakmıştır. Bu antlaşma, aynı zamanda yıllardır süregelen bir egemenlik tartışmasını da hukuken sona erdirmiştir.

Buna göre, 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı sırasında Yunanistan'a katılma kararı alan ancak Osmanlı Devleti tarafından o dönemde tanınmayan, Londra Antlaşması ile resmen Yunanistan'a bırakılan yer aşağıdakilerden hangisidir?

II. Meşrutiyet Dönemi'nde, $1908$-$1913$ yılları arasında yaşanan siyasi gelişmeler Osmanlı Devleti'nin yönetim yapısında köklü değişimlere neden olmuştur. $1909$ Anayasası değişiklikleri ile parlamenter sisteme geçiş yolunda demokratik bir zemin oluşturulmaya çalışılsa da, fırkalar arasındaki sert rekabet ve ordu-siyaset ilişkisi bu süreci karmaşık bir yapıya sürüklemiştir.

Bu dönemdeki siyasi partiler, ideolojik yönelimler ve anayasal süreçler göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$II. Meşrutiyet$ Dönemi'nde, $1909$ yılında $Kanun-i Esasi$ üzerinde yapılan kapsamlı değişiklikler ve bu süreçte ortaya çıkan siyasi rekabet ortamı dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi bu dönemin hukuki ve siyasi gerçekliğiyle bağdaşmaz?

Osmanlı Devleti'nde $1913$ yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını, padişaha veya mevcut rejime karşı değil, doğrudan hükümete karşı yapılmış bir eylemdir.

Buna göre, Bâb-ı Âli Baskını'nın sonucunda yaşanan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$II. Meşrutiyet$ döneminin siyasi istikrarsızlık süreçlerinden biri olan $1912$ yılında, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin seçimlerdeki baskıcı tutumuna ("Sopalı Seçimler") karşı bir muhtıra yayımlayarak Sait Paşa hükümetinin düşmesine ve yerine tarafsız isimlerden oluşan "Büyük Kabine"nin (Gazi Ahmed Muhtar Paşa hükümeti) kurulmasına zemin hazırlayan askeri-siyasi oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ Balkan Muharebelerini neticelendiren $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Rumeli'deki varlığının büyük ölçüde sona erdiğini hukuken tescil etmiştir. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattının batısındaki topraklarını Balkan devletlerine bırakmak zorunda kalmıştır. Ancak bazı bölgelerin stratejik hassasiyeti ve müttefikler arasındaki rekabet nedeniyle, bu bölgelerin nihai mülkiyeti ve sınırları antlaşma metninde kesinleştirilmemiş, uluslararası bir çözüm mekanizması öngörülmüştür.

Buna göre, Londra Antlaşması hükümleri uyarınca gelecekteki statüsü ve sınırlarının belirlenmesi "Avrupalı büyük devletlerin (Düvel-i Muazzama) hakemliğine" bırakılan yerler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

1913 yılında İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin, $I.$ Balkan Savaşı'ndaki askeri başarısızlıkları ve Edirne'nin elden çıkacağı söylentilerini gerekçe göstererek Sadrazam Kâmil Paşa hükümetini silah zoruyla istifaya zorladığı siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde $1909$ yılında meşrutiyet rejimini yıkmaya yönelik çıkan $31$ Mart Vakası, Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. İsyanın kontrol altına alınmasından sonra Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan'ın birleşimiyle oluşan Meclis-i Milli kararıyla $II$. $Abdülhamid$ tahttan indirilmiş, yerine $V$. $Mehmed$ $Reşad$ getirilmiştir.

**Bu gelişmeler dikkate alındığında, $31$ Mart Vakası'nın bastırılma süreci ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?**

Osmanlı Devleti'nin 1912 yılında İtalya ile imzaladığı Uşi Antlaşması'nda yer alan; "On İki Ada, Balkan Savaşları'nın sonuna kadar geçici olarak İtalya'nın koruyuculuğunda kalacaktır." maddesi dikkate alındığında, bu kararın alınmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, $1912$ yılında İtalya ile imzaladığı Uşi Antlaşması'yla Trablusgarp ve Bingazi'yi siyasi olarak İtalya'ya bırakmış; ancak bölge halkının dini bakımdan Osmanlı halifesine bağlı kalmasını sağlamıştır.

Antlaşmaya eklenen bu hükümle Osmanlı Devleti'nin ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde $13$ Nisan $1909$ ($31$ Mart $1325$) tarihinde patlak veren ve meşrutiyet rejimini hedef alan isyan, Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Bu gelişme, Türk siyasi tarihinde ordunun mevcut rejimi koruma görevini üstlendiği önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $31$ Mart Vakası'nın bastırılmasının ardından Osmanlı siyasi hayatında meydana gelen temel değişimlerden biridir?

$31$ Mart Vakası, Türk siyasi tarihinde doğrudan meşrutiyet rejimini ve anayasal düzeni hedef alan ilk isyan hareketi olması bakımından kritik bir öneme sahiptir. İsyanın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından meclis kararıyla $II$. Abdülhamit tahttan indirilmiş ve $1909$ yılında anayasada köklü değişiklikler yapılmıştır. Buna göre, $1909$ anayasa değişiklikleri ile hükümetin (Heyet-i Vükela) artık padişaha değil de Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması, aşağıdakilerden hangisinin Osmanlı siyasi hayatındaki en somut göstergesidir?

Osmanlı Devleti; Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ'dan oluşan Balkan İttifakı'na karşı kaybettiği savaşın ardından $30$ Mayıs $1913$ tarihinde Londra Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattının batısında kalan topraklarını kaybederek Balkanlar'daki hakimiyetini büyük ölçüde yitirmiştir.

Buna göre, Londra Antlaşması'nın hükümleri ve $I.$ Balkan Savaşı'nın sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?

$I.$ Balkan Savaşı'nı sona erdiren $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Batı sınırı Midye-Enez hattı olarak belirlenmiş; Makedonya, Batı Trakya, Selanik ve Edirne gibi stratejik bölgeler kaybedilmiştir. Ancak bu antlaşma ile Balkan devletleri arasında yapılan toprak paylaşımı, bölgede kalıcı barışı sağlayamamış ve kısa süre içinde yeni bir çatışma ortamı doğurmuştur.

Buna göre Londra Antlaşması'nın aşağıdaki sonuçlarından hangisi, Balkan devletleri arasında bir "paylaşım sorunu" yaratarak doğrudan $II.$ Balkan Savaşı'nın çıkmasına neden olmuştur?

I. Balkan Savaşı sonucunda en büyük payı Bulgaristan'ın alması üzerine Balkan devletlerinin kendi aralarında başladığı II. Balkan Savaşı'na, Osmanlı Devleti de kaybettiği toprakları geri almak amacıyla katılmıştır.

Bu savaşın gelişimi, sonuçları ve sonrasında imzalanan diplomatik belgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

$I.$ Balkan Savaşı'nı sona erdiren $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması'nda; Doğu Trakya'nın kaybedilerek sınırın Midye-Enez hattına çekilmesinin ötesinde, Ege Adaları'nın geleceği ve Arnavutluk'un sınırları gibi hayati meselelerin çözümünün Avrupalı "Büyük Devletler"in (Düvel-i Muazzama) hakemliğine bırakılması aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?