Paragrafta Yapı ve Akış

132 questions

Question 121Question

(I) Edebî eserlerde mekân, olayların sahnelendiği durağan bir zemin olmanın ötesinde, karakterin iç dünyasıyla bütünleşen sembolik bir anlatım aracıdır. (II) Yazarlar, kahramanın ruhsal gelgitlerini somutlaştırmak amacıyla dış dünyadaki nesne ve mekânları psikolojik birer yansıtıcı olarak kurgularlar. (III) Özellikle iç mekân tasvirlerinde kullanılan ışık, renk ve eşya detayları; anlatıcının bakış açısını ve kahramanın toplumsal konumunu da ele verir. (IV) Roman kuramı üzerine yapılan akademik çalışmalar, anlatıda zaman ve mekân birliğinin okur üzerindeki ikna edici etkisini her dönemde vurgulamıştır. (V) Bu bağlamda bir odanın dağınıklığı ya da bir şehrin kasveti, metnin dramatik yapısını güçlendiren örtük bir dil vazifesi görür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle (IV), paragrafın genelinde işlenen 'mekânın kahramanın ruh halini yansıtma işlevi' temasından koparak, genel akademik çalışmalara ve zaman-mekân birliğine odaklandığı için akışı bozmaktadır.
Dördüncü cümle olan 'Roman kuramı üzerine yapılan akademik çalışmalar...' ifadesiyle başlayan kısım, metnin odağını karakterin iç dünyasından uzaklaştırıp genel bir kuramsal tartışmaya çektiği için akışın dışındadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirle.
Ana konu: Edebî metinlerde mekânın kahramanın psikolojisini ve iç dünyasını yansıtan bir araç olması.
Paragrafın bütününe hâkim olan anlamı anlamak için bu adım gereklidir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri ve geçiş ifadelerini incele.
I, II ve III. cümleler birbirini tamamlar. V. cümledeki 'Bu bağlamda' ifadesi, III. cümleye bağlanır.
Yapısal bütünlüğü kontrol etmek için geçiş kelimeleri (bağlamda, dolayısıyla vb.) kritik ipuçları sunar.
3
Konu dışına çıkan veya odağı kaydıran cümleyi tespit et.
IV. cümlede konu 'psikolojik yansıtma'dan 'zaman-mekân birliği' ve 'ikna edicilik' gibi kuramsal bir alana kaymıştır.
Akışı bozan cümle genellikle ana temanın farklı bir yönüne veya tamamen farklı bir kavrama odaklanır.

Key Concept

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Cümlelerin çoğunluğu mekânın 'karakterin psikolojisini' nasıl yansıttığına odaklanıyor. Bu temanın dışına çıkan cümleyi ara.
2
Cümleler arasında 'Bu bağlamda', 'Özellikle' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat et. Beşinci cümledeki 'Bu bağlamda' ifadesi kendisinden önceki hangi cümleyi açıklıyor olabilir?
3
IV. cümle 'zaman-mekân birliği'nden bahsederken, diğer tüm cümleler mekânın bir 'ayna' veya 'dil' olarak karakterin iç dünyasını anlatmasından bahsediyor.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkarıp okuduğunuzda anlamda bir kopukluk olup olmadığını kontrol ederek sağlamasını yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 122Question

(I) Türk minyatür sanatının en gizemli figürlerinden biri olan Siyah Kalem, alışılagelmiş saray üslubunun dışına çıkan özgün bir fırçaya sahiptir. (II) Onun eserlerinde, Orta Asya bozkır yaşamının sertliği; devler, şamanlar ve gündelik ritüeller üzerinden çarpıcı bir gerçekçilikle sunulur. (III) Bu çizimlerdeki figürlerin dinamizmi, klasik Osmanlı minyatüründeki durağan ve hiyerarşik kompozisyon anlayışıyla taban tabana zıttır. (IV) Minyatür sanatı, 18. yüzyıldan itibaren Batı etkisiyle birlikte perspektif ve ışık-gölge arayışlarına girerek geleneksel formunu değiştirmeye başlamıştır. (V) Sanatçının kullandığı toprak tonları ve güçlü konturlar, bu dinamik yapıyı destekleyen en önemli görsel unsurlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle paragrafın genel konusundan saptığı için akışı bozmaktadır.
Paragrafın bütününde (I, II, III ve V. cümleler) Siyah Kalem'in kendine has üslubu, eserlerindeki gerçekçi figürler ve kullandığı teknikler anlatılmaktadır. Dördüncü cümle ise Siyah Kalem'i tamamen bırakıp minyatür sanatının 18. yüzyıldaki tarihsel değişiminden bahsetmektedir. Bu durum, paragraftaki konu odağının 'kişiden' 'tarihsel sürece' kaymasına neden olduğu için akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve sınırlarını belirleyin.
Paragraf, Siyah Kalem adlı sanatçının minyatür sanatındaki özgün, gerçekçi ve dinamik üslubunu ele almaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan konuyu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağları inceleyin.
I, II, III ve V. cümlelerin tamamı doğrudan Siyah Kalem'in eserlerine ve teknik özelliklerine odaklanmıştır.
Bu cümlelerin oluşturduğu zincir, metnin ana eksenini oluşturur.
3
Konu ekseninin dışına çıkan cümleyi tespit edin.
Dördüncü cümle, Siyah Kalem'den tamamen koparak minyatür sanatının 18. yüzyıldaki Batılılaşma evresine genel bir geçiş yapmaktadır.
Özel bir sanatçı üslubundan genel bir tarihsel sürece aniden geçilmesi akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta Akışı Bozan Cümle (Konu Sapması)

Hints

1
Cümlelerin hepsinin aynı kişiden (Siyah Kalem) bahsedip bahsetmediğine dikkat edin.
2
Bir cümle genel bir sanat tarihinden bahsederken diğerleri bir sanatçının teknik özelliklerini anlatıyor olabilir.
3
Üçüncü cümledeki 'dinamizm' vurgusu ile beşinci cümledeki 'bu dinamik yapı' ifadesi arasındaki anlamsal köprüye odaklanın; bu köprü dördüncü cümleyi dışarıda bırakıyor mu?

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, genellikle 'özelden genele' veya 'genelden özele' ani geçişler yapılır. Bu tip yapısal değişimleri fark etmek için daha fazla pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 123Question

(I) Osmanlı Devleti'nde kahvehaneler, 16. yüzyıldan itibaren toplumsal hayatın kalbinin attığı, "mekteb-i irfan" olarak adlandırılan sivil birer akademi kimliği kazanmıştır. (II) Okuma yazma bilmeyenlerin bile halk hikâyeleri, meddah gösterileri ve gazete okumaları yoluyla bilgi edindiği bu mekânlar, toplumsal bir eğitim işlevi görmüştür. (III) Dönemin siyasi otoriteleri, bu denetimsiz sosyalleşme alanlarını zaman zaman birer tehdit olarak algılamış ve kahve tüketimini yasaklama yoluna gitmiştir. (IV) Özellikle şairlerin ve sanatçıların uğrak noktası olan bu ortamlar, sözlü kültürün zenginleşmesine ve yeni edebî türlerin halka ulaşmasına zemin hazırlamıştır. (V) Bu yönüyle kahvehaneler, resmî eğitim kurumlarının dışında kalan halkın entelektüel ihtiyaçlarını karşılayan alternatif birer okul niteliğindedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Parçadaki üçüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafın genelinde kahvehanelerin sosyokültürel işlevleri, birer okul gibi halkı eğitmesi ve kültürel etkileşimi artırması ele alınmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bu temayı desteklerken; üçüncü cümle kahvehanelerin siyasi otoritelerce bir tehdit görülüp yasaklanmasından bahsetmektedir. Bu bakış açısı değişikliği, metnin odak noktasını kaydırdığı için akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana temasını belirleyin.
Paragraf, Osmanlı kahvehanelerinin "mekteb-i irfan" (bilgi/kültür okulu) olma özelliğini ve halk eğitimindeki rolünü anlatmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce yazarın hangi temel düşünce etrafında örgü kurduğunu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri inceleyin.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler; "akademi", "eğitim işlevi", "kültürel zenginleşme" ve "alternatif okul" kavramlarıyla birbirine sıkıca bağlıdır.
Düşüncenin akışı, ortak anahtar kelimeler ve kavramsal devamlılık ile sağlanır.
3
Konu sapmasını tespit edin.
Üçüncü cümlede konu birdenbire "siyasi otoritelerin bakış açısı ve yasaklara" kaymıştır.
Aynı genel konudan (kahvehane) bahsetse de, bakış açısının (fonksiyondan siyasete) değişmesi akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta Konu ve Bakış Açısı Bütünlüğü

Hints

1
Paragrafın kahvehanelerin 'yararlarına' mı yoksa 'tarihsel sorunlarına' mı odaklandığına dikkat edin.
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerine bakın: 'bu mekânlar', 'bu ortamlar', 'bu yönüyle' gibi ifadeler hangi cümleleri birbirine bağlıyor?
3
Üçüncü cümleyi paragraftan çıkardığınızda, ikinci cümleden dördüncü cümleye geçişin çok daha pürüzsüz olduğunu fark edeceksiniz.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, seçeneklerdeki cümlelerin sadece konusuna değil, o konuyu hangi yönden (olumlu/olumsuz, işlevsel/tarihsel vb.) ele aldığına odaklanmak sizi doğru sonuca ulaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Question 124Question

(I) Geleneksel Türk evinin mimari kurgusunda "sofa", odaları birbirine bağlayan ve hane halkının ortak kullanımına sunulan merkezi bir hacimdir. (II) Bu mekân, sadece bir geçiş alanı olmanın ötesinde, ailenin sosyal etkileşimini şekillendiren en temel yapısal unsurdur. (III) Başka bir deyişle, Türk evi plan tipleri sofaların konumuna göre "iç sofalı", "dış sofalı" ve "orta sofalı" gibi isimlerle sınıflandırılır. (IV) Oysaki modern mimarlıkta açık plan anlayışı, mekânlar arasındaki sınırları tamamen kaldırarak farklı bir işlevsellik sunmaktadır. (V) Bu yüzden sofa, evin hem mahremiyet dengesini sağlar hem de iklimsel koşullara göre evin hava sirkülasyonunu düzenleyen bir merkez görevi görür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle, modern mimarlıktaki açık plan anlayışından bahseden dördüncü cümledir.
Doğru cevap olan dördüncü cümle, paragrafın bütününde ele alınan 'geleneksel Türk evi ve sofa' temasından koparak, modern mimarlıktaki 'açık plan' sistemini anlatmaya başlamıştır. Paragrafın geri kalanı sofanın içsel yapısına odaklanırken, bu cümle dışsal bir karşılaştırma yaparak odak noktasını dağıtmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ana konusunu belirleme
Metin, geleneksel Türk evi mimarisinde 'sofa' kavramının yeri, sınıflandırılması ve işlevleri üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan konuyu saptamak gerekir.
2
Cümleler arası mantıksal bağları kontrol etme
Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler sofanın tanımı, önemi ve türleri hakkında birbirini tamamlayan bilgiler sunmaktadır.
Anlam bütünlüğünü sağlayan zinciri tespit etmek, zinciri kıran halkayı bulmayı kolaylaştırır.
3
Geçiş ifadelerini ve konu sapmalarını analiz etme
Dördüncü cümle 'Oysaki' ifadesiyle bir karşılaştırma başlatmış ancak konuyu geleneksel yapıdan tamamen uzaklaştırarak modern mimarlığa kaydırmıştır. Beşinci cümle ise 'Bu yüzden' diyerek tekrar sofanın (geleneksel yapı) işlevlerine dönmüştür.
Beşinci cümlenin dördüncüyle değil, üçüncü ve ikinci cümlelerle anlamca bağlı olması dördüncü cümlenin araya girmiş bir 'yabancı cümle' olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümle, metnin genelinde işlenen konudan farklı bir yöne sapan veya bağlam dışı bir karşılaştırma yapan cümledir.

Hints

1
Paragrafın genelinde 'geleneksel' bir unsur anlatılırken, hangi cümle 'modern' bir yaklaşıma geçiş yapmaktadır?
2
Beşinci cümledeki 'Bu yüzden' ifadesi, kendinden hemen önceki modern mimarlıktan mı yoksa daha önceki geleneksel sofa anlatımından mı kaynaklanmaktadır?
3
Dördüncü cümledeki 'modern mimarlık' ve 'açık plan' kavramları, metnin geri kalanındaki 'geleneksel ev' ve 'sofa' bütünlüğünü bozmaktadır.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, şüphelendiğiniz cümleyi metinden çıkarıp önceki ve sonraki cümleleri birbirine bağlamayı deneyin; eğer anlam kopmuyor, aksine güçleniyorsa doğru yoldasınız demektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 125Question

(I) Türklerde okçuluk, sadece bir avlanma veya savaş aracı değil, aynı zamanda bir terbiye ve disiplin yöntemidir. (II) İlk olarak, bir okçunun yetişmesi için fiziksel gücün yanında zihinsel bir sükûnetin de sağlanması gerekir. (III) Bu yüzden eğitim süreci, sabır ve odaklanma üzerine kurulu uzun bir yolculuktur. (IV) Ok ve yay yapımında kullanılan ağaçların seçimi, bölgedeki iklim koşullarına göre farklılık göstermektedir. (V) Başka bir deyişle, geleneksel okçuluk, bireyi hem bedenen hem de ruhen kemale erdirmeyi amaçlayan bütüncül bir sanattır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle (IV), okçuluğun ruhsal ve eğitsel disiplinini anlatan paragrafın genel akışını, teknik bir malzeme detayı vererek bozmaktadır.
Dördüncü cümlede (IV) ok ve yay yapımında kullanılan malzemelerin iklimle ilişkisinden bahsedilmektedir. Oysa paragrafın diğer cümleleri okçuluğun bir disiplin, eğitim ve ruhsal gelişim yolu olduğu üzerinde durmaktadır. Bu teknik detay, metnin genelindeki 'manevi/eğitsel' atmosferi bozduğu için doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragraf Türk okçuluğunun fiziksel ve zihinsel bir disiplin (ruhsal gelişim) süreci olduğunu anlatmaktadır.
Konuyu belirlemek, konu dışına çıkan cümleyi bulmanın ilk adımıdır.
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerini ve anlam bağlarını kontrol edin.
I, II, III ve V. cümlelerin 'disiplin', 'zihinsel sükûnet', 'sabır' ve 'ruhen kemal' gibi ortak kavramlar etrafında birleştiği görülür.
Paragraftaki 'ilk olarak', 'bu yüzden' ve 'başka bir deyişle' ifadeleri bu düşünce zincirini birbirine bağlar.
3
Düşünce zincirinden kopan cümleyi tespit edin.
IV. cümle, ok ve yay yapımındaki malzeme seçimi ve iklim koşullarından bahsederek teknik bir konuya geçiş yapmıştır.
Teknik bir ayrıntı, ruhsal disiplini anlatan bir metnin akışını sekteye uğratır.

Key Concept

Paragrafta düşüncenin akışını bozan cümleyi bulma

Hints

1
Cümlelerin hangisi 'ruhsallık ve disiplin' konusundan uzaklaşıp 'teknik özelliklere' değiniyor, buna odaklanın.
2
Cümleler arasındaki geçiş kelimelerine (bu yüzden, başka bir deyişle vb.) bakın; hangi cümle bu zincirin dışında kalıyor?
3
IV. cümledeki 'ağaç seçimi' ve 'iklim' ifadeleri, metnin geri kalanındaki 'eğitim' ve 'sabır' temasıyla uyuşmamaktadır.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, genellikle bir cümle konunun farklı bir perspektifine (örneğin; genel bir anlatımdan özel bir teknik detaya) geçiş yapar. Bu tür 'perspektif kaymalarına' dikkat edin.

Alternative Method

Metni IV. cümleyi çıkararak okuduğunuzda, III. cümleden V. cümleye geçişin çok daha pürüzsüz ve anlamlı olduğunu fark edeceksiniz.
Estimated Time:45s
Question 126Question

(I) Klasik Osmanlı sanatları içerisinde mücellitlik, kitabın hem fiziksel bütünlüğünü koruyan hem de ona estetik bir değer katan zarif bir zanaattır. (II) Cilt sanatçıları, deri üzerine şemse, zencerek ve köşebent gibi motifleri büyük bir sabırla işleyerek her eseri eşsiz bir sanat nesnesine dönüştürürler. (III) Bu ustalar, kullandıkları malzemelerin dayanıklılığına dikkat ettikleri kadar, motiflerin birbirleriyle olan geometrik uyumuna da özen gösterirler. (IV) Günümüzde dijital kütüphaneciliğin yaygınlaşması, nadir eserlere olan erişimi kolaylaştırsa da fiziksel kitabın dokusuna duyulan özlemi dindirememiştir. (V) Dolayısıyla bir Osmanlı cildi incelenirken sadece dış kapaktaki süslemelere değil, dikiş tekniklerinden kullanılan ebru kağıtlarına kadar her detaya bakılmalıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle (IV), paragrafın genelinde işlenen mücellitlik sanatının teknik ve estetik detaylarından saparak dijital kütüphanecilik konusuna değindiği için akışı bozmaktadır.
Dördüncü cümle, parçanın odak noktası olan mücellitlik sanatının zanaat ve estetik yönünden uzaklaşarak, günümüz teknolojisi ve dijital kütüphanecilik üzerine bir yorum getirdiği için düşüncenin akışını bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragraf, Osmanlı mücellitlik (ciltçilik) sanatının estetik ve teknik özelliklerini anlatmaktadır.
Konu bütünlüğünü tespit etmek, akışı bozan cümleyi bulmanın ilk adımıdır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri (bağlayıcı unsurları) inceleyin.
I, II ve III. cümleler birbirini teknik detaylarla bağlar; V. cümle ise 'Dolayısıyla' ifadesiyle bu teknik sürecin nasıl değerlendirilmesi gerektiğine dair bir sonuç bildirir.
Geçiş ve bağlantı ifadeleri, düşünce zincirinin halkalarını birbirine bağlar.
3
Konu dışına çıkan veya odağı aniden değiştiren cümleyi ayırt edin.
IV. cümle, konuyu 'sanatın icrası'ndan 'dijital kütüphanecilik ve erişim' konusuna kaydırmaktadır.
Aynı kavram alanında (kitap, kütüphane) olsa bile farklı bir perspektife geçiş akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta anlamsal bütünlük ve konu odağının korunması.

Hints

1
Cümlelerin bir sanat dalının mutfağını mı yoksa o sanat eserine erişim yöntemlerini mi anlattığına dikkat edin.
2
Cümleler arasındaki 'Bu ustalar', 'Dolayısıyla' gibi bağlayıcı ifadelere odaklanın; hangi cümle bu zincirin dışında kalıyor?
3
Paragrafın genelinde 'nasıl yapıldığı' anlatılırken, bir cümle 'nasıl ulaşıldığı' (dijital kütüphane) üzerine yoğunlaşmıştır.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, genellikle bir cümlenin konunun farklı bir yönüne değindiğini veya genelleme yaptığını görebilirsiniz. Benzer örnekleri çözmek için 'paragrafı ikiye bölme' sorularına da göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 127Question

(I) Sahaflık, Osmanlı’dan günümüze kültürel birikimin aktarılmasında köprü görevi gören köklü bir meslektir. (II) Özellikle İstanbul’daki Sahaflar Çarşısı, asırlar boyunca ilim ve irfanın merkezi olarak kabul edilmiştir. (III) Kitap basım maliyetlerinin artması, günümüzde yayıncılık sektörünü ekonomik olarak zorlamaktadır. (IV) Bu tarihî mekân, sadece eski kitapların alınıp satıldığı bir yer değil, aynı zamanda kitapseverlerin buluşma noktasıdır. (V) Bu yüzden sahaflar, geçmişin tozlu sayfalarını bugünün okuyucusuyla buluşturan birer kültür elçisidir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle, kitap basım maliyetlerinin ekonomik etkisinden bahseden üçüncü cümledir.
Paragrafın bütününde sahaflık mesleğinin ve Sahaflar Çarşısı'nın tarihsel ve kültürel bir köprü olma özelliği anlatılmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bu 'kültürel miras' izleğini takip ederken; üçüncü cümle 'yayıncılık sektörünün ekonomik maliyetleri' gibi bambaşka bir konudan bahsettiği için düşünce akışını kesmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu belirle.
Paragraf, sahaflık mesleğinin tarihî ve kültürel önemi ile Sahaflar Çarşısı hakkındadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce 'ana konu' netleştirilmelidir.
2
Cümleler arasındaki bağlayıcı ifadeleri kontrol et.
İkinci cümledeki 'İstanbul’daki Sahaflar Çarşısı' ifadesi, dördüncü cümledeki 'Bu tarihî mekân' ifadesiyle bağlanmaktadır.
Anlamsal ve yapısal süreklilik akışın doğru olduğunu gösterir.
3
Konu dışına çıkan cümleyi tespit et.
Üçüncü cümle, kültürel mirastan tamamen uzaklaşarak 'günümüzdeki ekonomik maliyetler' ve 'yayıncılık sektörü' gibi farklı bir konuya geçiş yapmıştır.
Bir paragrafta bütünlüğü bozan cümle, konunun farklı bir yönüne geçen veya tamamen ilgisiz olan cümledir.

Key Concept

Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Cümlelerin hangisinin 'kültürel değerler' yerine 'para/maliyet' konusuna odaklandığına bakmalısın.
2
Cümleler arasındaki 'bu mekân', 'bu yüzden' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat et; bu ifadeler hangi cümleleri birbirine bağlıyor?
3
Üçüncü cümleyi paragraftan çıkardığında ikinci cümleden dördüncü cümleye (çarşıdan mekâna) geçişin çok daha pürüzsüz olduğunu fark edeceksin.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkarıp önceki ve sonraki cümleleri birbirine bağlayarak bütünlüğü kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin.
Estimated Time:45s
Question 128Question

(I) Türk kahvesi, hazırlama ve pişirme teknikleriyle dünyadaki diğer kahve türlerinden ayrılan köklü bir geleneğe sahiptir. (II) İlk olarak, çok ince öğütülen kahve çekirdekleri su ve isteğe bağlı şekerle cezvede ağır ağır pişirilir. (III) Kahvenin yanında sunulan su, damaktaki diğer tatları temizleyerek kahvenin aromasının daha iyi alınmasını sağlar. (IV) Başka bir deyişle bu yöntem, kahvenin kendine has köpüğünün ve telvesinin korunmasını sağlayan en önemli unsurdur. (V) Bu yüzden Türk kahvesi, 2013 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne dâhil edilmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle, kahvenin sunumuyla ilgili bilgi veren üçüncü cümledir.
Paragrafta genel olarak Türk kahvesinin pişirilme tekniği ve bu yöntemin önemi üzerinde durulmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bir bütünlük içinde bu yöntemi anlatırken; üçüncü cümle kahvenin sunumuna (yanında su ikram edilmesine) geçerek konunun yönünü değiştirmiş ve akışı bozmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu belirleyin.
Paragraf, Türk kahvesinin kendine özgü hazırlanış ve pişirilme yöntemini konu almaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce ana temanın ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerini (bağlayıcı unsurları) inceleyin.
İkinci cümledeki 'ilk olarak' ifadesi yöntemi başlatır, dördüncü cümledeki 'başka bir deyişle bu yöntem' ifadesi ise doğrudan ikinci cümleye atıf yapar.
Anlamca birbirine bağlı cümleler bir bütün oluşturur, bu bağı koparan cümle akışı bozar.
3
Konu dışına çıkan cümleyi tespit edin.
Üçüncü cümlede kahvenin 'hazırlanışı' yerine 'yanında sunulan su' (ikram/sunum) konusuna geçilmiştir.
Dördüncü cümle ikinci cümleyi açıklarken, araya giren üçüncü cümle bu iki cümle arasındaki bağı koparmıştır.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümle, konunun farklı bir yönüne değinen veya bağlayıcı unsurlarla diğer cümlelere tutunmayan cümledir.

Hints

1
Cümleler arasındaki 'bu yöntem', 'ilk olarak' gibi geçiş ifadelerine ve bunların neyi işaret ettiğine dikkat edin.
2
Dördüncü cümledeki 'başka bir deyişle' ifadesi, hangi cümledeki bilgiyi daha detaylı açıklıyor olabilir?
3
Paragrafın genelinde 'kahve pişirme' anlatılırken, sadece bir cümlede 'kahve sunumu'ndan bahsedilmiştir; bu cümle akışı bozmaktadır.

Practice More

Benzer sorularda 'bu, şu, o' gibi işaret zamirlerinin veya 'çünkü, oysa, ancak' gibi bağlaçların hangi cümleleri birbirine bağladığını bulmaya çalışın.

Alternative Method

Cümleleri tek tek okurken 'Bu cümle çıkarılırsa anlam bağı düzeliyor mu?' diye kontrol edebilirsiniz. Üçüncü cümleyi çıkardığınızda ikinci ve dördüncü cümlelerin birbirine tam bağlandığını göreceksiniz.
Estimated Time:45s
Question 129Question

(I) Divan edebiyatında nazire geleneği, bir şairin başka bir şairin şiirini aynı ölçü ve uyakla yeniden kaleme almasıdır. (II) Bu gelenek, şair adaylarının ustaların üslubunu kavrayarak kendi seslerini bulmalarına imkan tanıyan edebi bir okul gibidir. (III) Başka bir deyişle nazire, sadece bir biçim taklidi değil; önceki metnin anlam dünyasıyla kurulan sanatsal bir hesaplaşmadır. (IV) Şair, örnek aldığı metne kendi hayal gücünü katarak onu adeta yeni bir kimlikle okuyucuya sunar. (V) Günümüzde ise şiir, geleneksel kurallardan bütünüyle koparak tamamen bireysel ve kuralsız bir düzleme yerleşmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Parçanın genelinde klasik Türk edebiyatındaki nazire geleneğinin mahiyeti ve şaire kattığı değer anlatılırken, son cümlede günümüz şiirinin serbest yapısına geçilmesi akışı bozmaktadır.
Doğru yanıt olan son cümle, paragrafın başından beri sürdürülen 'klasik nazire geleneği' temasından uzaklaşarak 'günümüz şiirinin kuralsızlığı' gibi farklı bir döneme ve konuya geçiş yapmıştır. Bu durum metnin düşünce halkasını kırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragraf, Divan edebiyatındaki nazire geleneğinin tanımı, işlevi ve sanatsal derinliği üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce yazarın hangi çerçevede kaldığını anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri (geçiş ifadelerini) inceleyin.
Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü cümleler 'bu gelenek', 'başka bir deyişle' gibi ifadelerle birbirine sıkıca bağlıdır.
Bağlayıcı ögeler, düşünce zincirinin nerede devam ettiğini gösterir.
3
Konu veya bakış açısı değişikliği yapan cümleyi tespit edin.
Beşinci cümlede odak noktası 'nazire'den 'günümüz şiirine' kaymıştır.
Paragrafın geri kalanıyla kronolojik ve tematik uyum sağlamayan cümle akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta anlam bütünlüğü ve düşüncenin akışı, cümlelerin aynı konu odağında ve mantıksal bir sıra dahilinde ilerlemesini gerektirir.

Hints

1
Paragrafın genelinde hangi edebi geleneğin 'nasıl' yapıldığı anlatılıyor?
2
Cümlelerdeki 'bu gelenek' ve 'başka bir deyişle' gibi ipuçlarının hangi cümleleri birbirine bağladığına dikkat edin.
3
Cümlelerin zamanına bakın; dördü klasik dönemden bahsederken biri günümüze atıfta bulunuyor.

Practice More

Benzer sorularda 'oysaki', 'fakat', 'çünkü' gibi bağlaçların bir önceki cümleye nasıl hizmet ettiğini analiz ederek hız kazanabilirsiniz.

Alternative Method

Cümleleri tek tek okuyup paragraftan çıkardığınızda, hangi cümle çıktığında anlam boşluğu oluşmuyor ve diğer cümleler daha sıkı birleşiyor diye kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 130Question

(I) Köy seyirlik oyunları, kökeni tarih öncesi bolluk ve bereket ritüellerine dayanan geleneksel bir tiyatro türüdür. (II) Bu oyunlar, genellikle düğünlerde, bayramlarda veya hasat zamanlarında köy meydanlarında sergilenir. (III) İlk olarak, oyuncuların tamamı profesyonel değil, köyün kendi sakinlerinden oluşur. (IV) Modern tiyatro binaları, akustik ve ışık sistemleri açısından son yıllarda büyük bir gelişim göstermiştir. (V) Başka bir deyişle, bu oyunlar halkın ortak yaratısıdır ve kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle olan 'Modern tiyatro binaları, akustik ve ışık sistemleri açısından son yıllarda büyük bir gelişim göstermiştir.' ifadesi düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafın genelinde köy seyirlik oyunlarının tanımı, sergilenme zamanı ve oyuncu kadrosu gibi geleneksel özelliklerinden bahsedilmektedir. Ancak dördüncü cümlede konu aniden değişerek 'modern tiyatro binalarının teknik gelişimi' üzerine odaklanmıştır. Bu durum paragrafın düşünce bütünlüğünü bozmaktadır. Beşinci cümledeki 'başka bir deyişle' ifadesi, üçüncü cümledeki oyuncu yapısı ve oyunun halkın ortak ürünü olması fikrini destekleyerek anlam zincirini devam ettirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragrafın konusu 'köy seyirlik oyunlarının geleneksel özellikleri ve yapısı' olarak tespit edilir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce diğer cümlelerin hangi ortak konu etrafında birleştiğini anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki bağlayıcı ifadeleri (bu oyunlar, ilk olarak, başka bir deyişle) takip edin.
I, II, III ve V. cümlelerin birbirine bu anahtar kelimelerle sıkı sıkıya bağlı olduğu görülür.
Anlam akışı, dil ve düşünce bağlantılarıyla sağlanır; bu bağlantıları koparan cümle akışı bozar.
3
Konu dışına çıkan veya farklı bir bakış açısı getiren cümleyi ayırt edin.
IV. cümlede 'geleneksel oyunlar' yerine 'modern tiyatro binaları'ndan bahsedildiği için akışın kesildiği belirlenir.
Paragraf bütünlüğü, aynı konu dairesinde kalmayı gerektirir.

Key Concept

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Paragrafın genelinde neyin anlatıldığını (konuyu) belirlemeye çalışın.
2
Cümleler arasındaki 'bu oyunlar' veya 'başka bir deyişle' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat edin; bu ifadeler hangi cümleleri birbirine bağlıyor?
3
Köy seyirlik oyunlarından bahseden cümlelerin arasına, modern tiyatro binalarının teknik özellikleriyle ilgili farklı bir konu girmiş olabilir mi?

Practice More

Benzer sorularda akışı bozan cümleyi bulduktan sonra, paragrafı ikiye bölme sorularını da inceleyerek yapı bilgisini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Akışı bozan cümleyi bulduğunuzu düşündüğünüzde, o cümleyi paragraftan çıkarıp okuyun. Eğer önceki ve sonraki cümleler (örneğin III ve V) birbirine anlamca tam bağlanıyorsa, doğru cümleyi bulmuşsunuz demektir.
Estimated Time:45s
Question 131Question

(I) Karagöz ve Hacivat, Türk geleneksel halk tiyatrosunun en bilinen gölge oyunu karakterleridir. (II) İlk olarak, bu iki figür arasındaki bitmek bilmeyen atışmalar, oyunun ana kurgusunu oluşturur. (III) Bu yüzden, aralarındaki dilsel uyuşmazlıklar oyunun temel komedi unsurunu meydana getirir. (IV) Oysaki modern tiyatroda ışık ve ses düzenekleri, sahne atmosferini belirleyen en önemli unsurlardır. (V) Başka bir deyişle, Karagöz ve Hacivat'ın zıt karakter yapıları oyunun dinamizmini sağlar.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Modern tiyatrodaki teknik unsurlardan bahseden dördüncü cümle akışı bozmaktadır.
Paragrafın genelinde Karagöz ve Hacivat gölge oyununun karakter özellikleri ve mizahi yapısı anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, konu dışına çıkılarak modern tiyatrodaki ışık ve ses düzeneklerinden bahsedilmiştir. Bu cümle, geleneksel bir halk sanatı olan gölge oyununun iç yapısından kopuk bir teknik detaya odaklandığı için akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragraf, Karagöz ve Hacivat gölge oyununun karakter özelliklerini ve mizah yapısını anlatmaktadır.
Konu bütünlüğünü anlamak için ana temayı belirlemek gerekir.
2
Cümleler arasındaki bağlantı ifadelerini inceleyin.
'İlk olarak', 'bu yüzden' ve 'başka bir deyişle' ifadeleri birbiriyle tutarlı bir akış sergilerken, 'oysaki' ile başlayan dördüncü cümle konu dışına çıkmaktadır.
Geçiş ve bağlantı ifadeleri düşüncenin yönünü belirler.
3
Akışı bozan cümleyi çıkararak paragrafı tekrar okuyun.
Dördüncü cümle çıkarıldığında üçüncü ve beşinci cümlelerin birbirini anlamca tamamladığı görülür.
Akışı bozan cümle çıkarıldığında paragrafın anlam bütünlüğü korunmalıdır.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma

Hints

1
Paragrafın genelinde Karagöz ve Hacivat'ın karakter özelliklerine odaklanıldığını fark edin.
2
Cümlelerdeki 'ilk olarak', 'bu yüzden' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat ederek hangi cümlenin bu zincirin dışına çıktığını bulun.
3
Geleneksel gölge oyununun doğasından bahsedilirken, modern tiyatronun teknolojik unsurlarına (ışık ve ses) değinen cümleyi işaretleyin.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında genellikle benzer kavramlar (tiyatro-modern tiyatro) kullanılarak çeldirici oluşturulur, bu yüzden konunun sınırlarına dikkat etmelisiniz.

Alternative Method

Cümleleri tek tek 'Konu: Karagöz-Hacivat Karakterleri' başlığına uyumluluk açısından test edin. Bu başlığa uymayan tek cümle dördüncü cümledir.
Estimated Time:45s
Question 132Question

(I) Çeviri, sadece bir dilden diğerine sözcük aktarımı değil; iki farklı kültür ve düşünce evreni arasında köprü kurma eylemidir. (II) Bu eylem sırasında mütercim, metnin ruhunu zedelemeden hedef dilin estetik ve yapısal imkânlarını sonuna kadar kullanmak zorundadır. (III) Oysaki her dil, kendi içinde özgün bir mantık silsilesine ve tarihsel bir birikime sahip olduğundan tam bir eşdeğerlik sağlamak neredeyse imkânsızdır. (IV) Dilbilimsel çalışmalar, son yıllarda yapay zekâ destekli çeviri araçlarının edebi metinlerdeki üslup özelliklerini yakalama başarısının arttığını göstermektedir. (V) Başka bir deyişle çevirmen, sadakat ile yaratıcılık arasındaki o ince çizgide yürürken aslında yeni bir metin inşa etmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle, çeviri sürecindeki teknolojik gelişmelere ve yapay zeka araçlarına değinen dördüncü cümledir.
Dördüncü cümle çeviri sürecindeki teknolojik gelişmelere ve yapay zekaya odaklanırken, parçanın diğer cümleleri çevirinin kültürel, felsefi ve bireysel bir yaratım süreci olduğu düşüncesi etrafında birleşmektedir. 'Oysaki' ve 'başka bir deyişle' gibi ifadeler III. ve V. cümleleri birbirine bağlarken, IV. cümle bu zincirin arasına girmiş yabancı bir unsurdur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve bakış açısını belirleyin.
Paragraf, çevirinin felsefi boyutu, çevirmenin zihinsel emeği ve diller arası eşdeğerlik sorunu üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce genel bağlamı anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerini (bağlaçlar, işaret zamirleri) kontrol edin.
I, II, III ve V. cümlelerin birbirine 'bu eylem', 'oysaki', 'başka bir deyişle' ifadeleriyle sıkıca bağlı olduğu görülür.
Yapısal unsurlar, düşünce zincirinin halkalarını birbirine kenetler.
3
Konu kapsamı dışına çıkan veya bakış açısını aniden değiştiren cümleyi saptayın.
Dördüncü cümle çevirmenin yaratıcı sürecinden bahsedilirken aniden 'yapay zeka destekli araçlar' gibi teknik bir konuya geçiş yapmıştır.
Anlam bütünlüğü, konuyla ilgili de olsa farklı bir odak noktasına kayan cümle ile bozulur.

Key Concept

Paragrafta Yapı ve Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Cümlelerdeki 'bu eylem', 'oysaki' ve 'başka bir deyişle' gibi bağlantı ifadelerine odaklanın.
2
Paragrafın genelinde 'insan çevirmen' ve 'çeviri felsefesi' mi yoksa 'teknoloji' mi ağır basıyor?
3
Üçüncü cümleden sonra doğrudan beşinci cümleyi okuyun; eğer anlamlı bir bütün oluşuyorsa aradaki cümle akışı bozuyordur.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, seçeneklerdeki cümlenin konuyla tamamen ilgisiz olması gerekmez. Konunun farklı bir yönüne (örneğin kuramsal tartışmadan teknik veriye geçmek) geçmesi de akışı bozar.

Alternative Method

Bağlantısızlık testi yapın: IV. cümleyi metinden çıkardığınızda III. cümledeki 'imkansızlık' vurgusunun V. cümledeki 'yeni bir metin inşa etme' açıklamasıyla doğrudan örtüştüğünü göreceksiniz. Bu, IV. cümlenin araya girmiş bir parazit olduğunu kanıtlar.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 7 / 7
Paragrafta Yapı ve Akış — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 7 | Examkin