Paragrafta Yapı ve Akış

132 questions

Question 101Question

(I) Modern anlatıda kronolojik zamanın kırılması, okurun metinle kurduğu ilişkiyi salt bir izleme eyleminden çıkarıp aktif bir inşa sürecine dönüştürmüştür. (II) Bu yeni kurgu düzeninde geçmiş, şimdi ve gelecek; doğrusal bir hat üzerinde değil, zihinsel çağrışımların düzensizliğinde iç içe geçer. (III) Bilincin katmanları arasında gezinen yazar, dış dünyadaki nesnel gerçekliği bir kenara bırakarak öznenin parçalanmış zaman algısına odaklanır. (IV) Modernist yazarlar, eserlerinde dilin estetik olanaklarını zorlayarak kurmaca ile gerçeklik arasındaki sınırı belirsizleştirmeyi amaçlar. (V) Bu parçalanmışlık ise metni klasik anlatının sınırlarından kurtarıp çok sesli ve ucu açık bir yapıya kavuşturur.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle, paragrafın genelinde işlenen 'modern anlatıda zamanın parçalanması ve yapısal dönüşüm' konusundan uzaklaşıp 'dilin estetik işlevi ve gerçeklik sınırı' konusuna değindiği için akışı bozmaktadır.
Doğru seçenek olan dördüncü cümlede, modern anlatının 'zaman' eksenli teknik yapısından sapılarak 'dilin estetik olanakları' ve 'kurmaca-gerçeklik sınırı' gibi farklı bir tematik düzleme geçilmiştir. Paragrafın geri kalanında (I, II, III ve V. cümlelerde) zamanın parçalanması ve bu parçalanmışlığın metne kazandırdığı ucu açıklık işlenirken, dördüncü cümle bu mantıksal zinciri kesmektedir. Özellikle beşinci cümledeki 'Bu parçalanmışlık' ifadesi, doğrudan üçüncü cümledeki 'parçalanmış zaman algısı' kavramına gönderme yaparak dördüncü cümleyi devre dışı bırakmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragraf, modern edebiyatta kronolojik zamanın terk edilmesi ve bunun kurgusal yapıdaki etkileri üzerinedir.
Anlamsal bütünlüğü tespit etmek için temel izleği bulmak gerekir.
2
Cümleler arasındaki köprü ifadeleri analiz edin.
Birinci cümledeki 'zamanın kırılması' ifadesi, ikinci cümledeki 'Bu yeni kurgu düzeni' ile; üçüncü cümledeki 'parçalanmış zaman algısı' ise beşinci cümledeki 'Bu parçalanmışlık' ile birbirine bağlanmaktadır.
Yapısal bağlar (gönderme ifadeleri), akışın bozulduğu noktayı netleştirir.
3
Bağlantıları koparan cümleyi tespit edin.
Dördüncü cümle, yapısal ve anlamsal bir köprü kurmak yerine, modernizmin farklı bir yönü olan dil ve gerçeklik ilişkisinden bahsetmektedir.
Araya giren farklı bir konu odağı, düşünce zincirini koparır.

Key Concept

Paragrafta Anlamsal Bağdaşıklık ve Gönderme Öğeleri

Hints

1
Cümleler arasındaki 'bu kurgu düzeni', 'bu parçalanmışlık' gibi köprü ifadelere dikkat edin.
2
Beşinci cümledeki 'Bu parçalanmışlık' ifadesi, hangi cümlede geçen bir kavrama doğrudan atıfta bulunuyor? O iki cümle arasındaki bağı bozan ifadeyi bulun.
3
Cümlelerin çoğu anlatıdaki 'zaman' kavramı üzerineyken, bir cümle 'dilin kullanımı' ve 'gerçeklik sınırı' konusuna geçerek odağı kaydırıyor.

Practice More

Benzer yapıda olan 'Paragrafı İkiye Bölme' sorularında da konunun yön değiştirdiği cümleyi bu yöntemle tespit edebilirsiniz.

Alternative Method

Akış sorularında dördüncü cümleyi paragraftan çıkarıp üçüncü ve beşinci cümleyi ardışık okuyun; eğer anlam bütünlüğü daha pürüzsüz hale geliyorsa doğru cevap odur.
Estimated Time:1m 30s
Question 102Question

(I) Ebru sanatı, Türk kültürünün en zarif ve köklü süsleme sanatlarından biri olup "su yüzeyinde çiçek açtırmak" olarak da tanımlanır. (II) Tarihsel süreçte Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınan bu sanat, Osmanlı saray nakkaşhanelerinde en olgun örneklerini vermiştir. (III) Dönemin ünlü hattatları, yazdıkları levhaları ebru kağıtlarıyla süsleyerek eserlerine görsel bir derinlik kazandırmışlardır. (IV) Ebru sanatının en kritik aşaması, boyaların kitre adı verilen yoğunlaştırılmış su üzerinde dengeli bir şekilde yayılmasını sağlamaktır. (V) Bu aşamada boyaların içine katılan sığır ödünün miktarı, renklerin birbirine karışmadan su üzerinde asılı kalması açısından hayati önem taşır. (VI) Dolayısıyla her sanatçı, kendi boya karışımını ve öd miktarını deneme yanılma yoluyla belirlemek durumundadır.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle ile başlayan bölüm, Ebru sanatının teknik uygulama aşamalarına geçtiği için ikinci paragrafın başlangıcıdır.
Metnin genelinde Ebru sanatı işlenmektedir ancak ilk üç cümlede bu sanatın tarihi gelişimi ve geleneksel kullanımı ele alınırken, dördüncü cümleden itibaren yapım aşamasındaki teknik gerekliliklere ve malzeme özelliklerine geçilmiştir. Konunun bu şekilde 'tarih/kültür' boyutundan 'teknik/uygulama' boyutuna evrilmesi, dördüncü cümlenin yeni bir paragrafın başlangıcı olmasını gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ana düşünce odaklarını belirleyin.
İlk üç cümle Ebru sanatının tanımı, kökeni ve tarihi kullanımı hakkındadır.
Paragraf bölme sorularında konunun yön değiştirdiği noktayı bulmak temel adımdır.
2
Konu veya bakış açısı değişikliğinin gerçekleştiği cümleyi tespit edin.
Dördüncü cümlede 'en kritik aşama' ifadesiyle teknik süreç ve malzeme (kitre) anlatılmaya başlanmıştır.
Yeni bir paragraf, konunun farklı bir yönüne veya boyutuna geçilen cümleyle başlar.
3
Sonraki cümlelerin bu yeni odakla olan bağlantısını kontrol edin.
Beşinci ve altıncı cümleler teknik süreci (sığır ödünün kullanımı, boya karışımı) detaylandırarak devam ettirmektedir.
İkinci paragrafın kendi içinde bir bütünlük arz etmesi gerekir.

Key Concept

Paragrafı İkiye Bölme Teknikleri

Hints

1
Cümleleri 'tarihsel genel bilgi' ve 'teknik uygulama detayları' olarak iki ana gruba ayırmaya çalışın.
2
Metnin ilk üç cümlesi Ebru'nun geçmişine odaklanırken, hangi cümleden itibaren işin 'nasıl yapıldığına' dair bilgiler başladığını görün.
3
Dördüncü cümledeki 'Ebru sanatının en kritik aşaması' ifadesi, metnin odağını tarihten tekniğe kaydıran temel kırılma noktasıdır.

Practice More

Benzer sorularda 'oysa', 'bu nedenle', 'ancak' gibi bağlaçlarla başlayan cümlelerin genellikle paragraf başı olamayacağını, bağımsız bir giriş cümlesi aramanız gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:1m 15s
Question 103Question

(I) Kamu yönetiminde etik ilkeler, devlet ve vatandaş arasındaki güven ilişkisinin temel taşını oluşturur. (II) Bu ilkeler, kamu görevlilerinin karar alma süreçlerinde tarafsızlık ve dürüstlük içinde hareket etmelerini sağlar. (III) Modern devletlerde liyakat sistemi, kamu görevlerine atamaların sadece yetkinlik esasına göre yapılmasını zorunlu kılar. (IV) Etik değerlerin kurumsallaşması, yolsuzlukla mücadelede ve şeffaflığın artırılmasında da belirleyici bir rol oynar. (V) Dolayısıyla bu kurallar dizisi, sadece bireysel bir vicdan meselesi değil, kurumsal bir zorunluluktur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Paragrafın genel akışını, etik konusundan farklı bir konuya (liyakat sistemi) geçen üçüncü cümle bozmaktadır.
Paragrafın genelinde kamu yönetimindeki 'etik' değerlerin önemi ve işlevinden bahsedilirken, liyakat sisteminden bahseden üçüncü cümle konunun dışına çıkarak akışı bozmuştur. Diğer tüm cümleler (I, II, IV, V) birbirini anlamca tamamlayan ve etik kavramı etrafında şekillenen bir yapı arz eder.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragrafın ana konusu 'kamu yönetiminde etik ilkeler ve bunların önemidir'.
Parçadaki cümlelerin çoğunluğu etik değerlerin güven, tarafsızlık ve kurumsallaşma üzerindeki etkisine odaklanmıştır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları (bu ilkeler, dolayısıyla vb.) kontrol edin.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamladığı görülmektedir.
İkinci cümledeki 'bu ilkeler' ifadesi birinci cümleye, beşinci cümledeki 'dolayısıyla' ifadesi ise genel yargıya bağlanır.
3
Konu dışına çıkan veya konuyu farklı bir perspektiften ele alan cümleyi tespit edin.
Üçüncü cümle liyakat (yetkinlik) sisteminden bahsetmektedir.
Liyakat etik ile ilgili bir kavram olsa da, bu parçadaki etik-güven-vicdan akışını yapısal olarak bölmektedir.

Key Concept

Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulma

Hints

1
Paragrafın genelinde 'etik' kavramı mı yoksa 'liyakat' kavramı mı daha baskın?
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerine (bu ilkeler, dolayısıyla) dikkat edin; bu ifadelerin hangi cümleleri birbirine bağladığını bulun.
3
Bir, iki, dört ve beşinci cümleler etik ilkeleri anlatırken, hangi cümle personel atama kriterlerine (liyakat) geçiş yapmıştır?

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkarıp tekrar okuyun. Eğer anlam bütünlüğü kusursuz hale geliyorsa doğru yoldasınız demektir.
Estimated Time:1m 15s
Question 104Question

(I) Fotoğrafçılık, sadece bir anı dondurmak değil, o ana ruh katma sanatıdır. (II) İlk olarak, sanatçı kadrajına aldığı nesneyi kendi bakış açısıyla yeniden yorumlar. (III) Bu yüzden, aynı manzara farklı fotoğrafçıların elinde bambaşka anlamlar kazanabilir. (IV) Günümüzde dijital makinelerin fiyatları geçmişe oranla oldukça uygun hale gelmiştir. (V) Başka bir deyişle, fotoğrafın gücü kullanılan teknikten ziyade sanatçının duygu dünyasından gelir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle, fotoğrafçılığın sanatsal yönünden tamamen uzaklaşıp cihazların fiyatlarıyla ilgili bilgi verdiği için akışı bozmaktadır.
Doğru cevap olan cümlede, parçanın genelinde savunulan 'fotoğrafın sanatsal ve öznel bir süreç olduğu' düşüncesinden sapılarak, makinelerin piyasadaki fiyatları gibi tamamen farklı ve nesnel bir bilgiye yer verilmiştir. Bu durum, düşünce zincirini kırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragrafta fotoğrafçılığın sanatsal bir ifade ve kişisel yorum gücü olduğu anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için öncelikle hakim olan konunun sınırlarını çizmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki yapısal ve anlamsal köprüleri (geçiş kelimelerini) inceleyin.
II, III ve V. cümlelerin 'ilk olarak', 'bu yüzden' ve 'başka bir deyişle' gibi ifadelerle birbirine sıkıca bağlı olduğu görülür.
Bu tür bağlantı ifadeleri düşüncenin mantıksal bir sıra izlediğini kanıtlar.
3
Anlam zincirinden kopan cümleyi tespit edin.
IV. cümlede konunun 'fotoğrafçılık sanatından' çıkıp 'makine fiyatlarına' kaydığı belirlenir.
Akışı bozan cümle, konuya dahil olsa bile konunun farklı bir yönüne (örneğin sanattan ekonomiye) geçen cümledir.

Key Concept

Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Paragrafın genelinde fotoğrafçılığın sanatsal yönünden mi yoksa ticari yönünden mi bahsedildiğine dikkat edin.
2
Cümleler arasındaki 'bu yüzden', 'başka bir deyişle' gibi bağlayıcı ifadelere bakarak anlam zincirini takip edin.
3
Bir cümle, fotoğrafın sanatsal değerinden tamamen uzaklaşarak makinelerin maliyetiyle ilgili bilgi vermektedir.

Practice More

Bağlantı kelimelerinin (ama, fakat, oysa, çünkü) bulunmadığı paragraflarda anlam akışını sadece konu takibi yaparak nasıl bulabileceğinizi araştırın.
Estimated Time:1m 0s
Question 105Question

(I) Ebru sanatı, suyun üzerine serpilen boyaların kağıda aktarılmasıyla oluşan, her örneği tek ve eşsiz olan kadim bir Türk kağıt süsleme sanatıdır. (II) Bu sanatta kullanılan boyalar toprak boyalardan elde edilir ve sığır ödünün yardımıyla suyun yüzeyinde kalmaları sağlanır. (III) Kitre denilen bir maddeyle yoğunlaştırılan su, boyaların dibe çökmesini engelleyerek sanatçıya hareket imkanı tanır. (IV) Günümüzde dijital baskı teknolojileri, geleneksel yöntemlerin yerini hızla alarak seri üretimde büyük kolaylıklar sağlamaktadır. (V) Boyaların su üzerindeki dansı tamamlandığında, kağıt teknenin üzerine serilir ve desenin kağıda geçmesiyle eser son halini alır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle, geleneksel ebru sanatının teknik yapım aşamalarından bahseden paragrafın genel akışını, modern dijital baskı teknolojilerine değinerek bozmaktadır.
Paragrafın genelinde ebru sanatının kadim bir el sanatı olduğu vurgulanmakta ve bu sanatın icrası sırasında kullanılan kitre, toprak boya gibi geleneksel malzemeler ile uygulama basamakları anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu birdenbire günümüz dijital baskı teknolojilerine ve seri üretime getirilmiştir. Bu durum, ebru sanatının teknik yapımını anlatan metnin düşünce bütünlüğünü bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu saptayın.
Paragraf, geleneksel ebru sanatının teknik yapılış aşamalarını (boya, kitre, kağıda aktarım) anlatmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan konuyu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve mantıksal bağları kontrol edin.
I, II, III ve V. cümleler bir sürecin basamaklarını sırayla anlatırken, IV. cümle konuyu modern sanayi ve teknolojiye kaydırmaktadır.
Flow-breaking sorularında cümlelerin birbirini teknik veya mantıksal olarak takip edip etmediği incelenir.
3
Konu dışına çıkan cümleyi belirleyin.
IV. cümle (dijital baskı teknolojileri) paragrafın geri kalanındaki 'geleneksel zanaat' vurgusuyla çelişmektedir.
Düşüncenin akışı, konunun yönü değiştiğinde bozulur.

Key Concept

Paragrafta Akışı Bozan Cümle

Hints

1
Paragrafın genelinde ebru sanatının geleneksel yapım aşamaları mı yoksa modern sanayi mi anlatılıyor?
2
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümleleri arka arkaya okuduğunuzda bir 'yapım süreci' oluşuyor mu? Aradaki dördüncü cümle bu sürece dahil mi?
3
Dördüncü cümlede geçen 'dijital baskı' ve 'seri üretim' kavramları, metnin geri kalanındaki 'kadim sanat' ve 'tek ve eşsiz olma' özelliğiyle uyuşuyor mu?

Practice More

Benzer sorularda cümlelerdeki 'bu, şu, böylece' gibi bağlayıcı unsurlara dikkat ederek akışı takip edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 106Question

(I) Ekolojik okuryazarlık, doğanın işleyiş prensiplerini anlamak ve bu bilgilere dayanarak sürdürülebilir yaşam biçimleri geliştirmek demektir. (II) Bu kavram, bireylerin ekosistem içindeki yerini kavramasını ve doğaya verilen zararın sonuçlarını öngörmesini sağlar. (III) Oysaki günümüzde sanayileşme hızlandıkça doğal kaynakların tüketimi de kontrolsüz bir şekilde artış göstermiştir. (IV) Başka bir deyişle, yeryüzündeki tüm canlıların birbirine olan bağımlılığını fark eden birey, çevreye karşı daha duyarlı hale gelir. (V) İlk olarak 1990'larda ortaya atılan bu terim, günümüzde eğitim müfredatlarının ayrılmaz bir parçası olmaya başlamıştır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle, ekolojik okuryazarlık kavramının tanımı ve işlevinden bahseden diğer cümlelerin aksine, sanayileşme ve kaynak tüketimi gibi farklı bir konuya odaklanan üçüncü cümledir.
Doğru cevap olan üçüncü cümle, paragrafın bütününde anlatılan 'ekolojik okuryazarlık' kavramının özellikleri yerine, sanayileşme sürecindeki genel bir soruna değinmektedir. Bu cümle çıkarıldığında, ikinci cümledeki kavramın işlevi, dördüncü cümledeki 'başka bir deyişle' ifadesiyle mantıklı bir şekilde tamamlanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirle.
Paragraf, 'ekolojik okuryazarlık' kavramının tanımı, önemi ve gelişimi üzerinedir.
Paragrafın yapısını anlamak için tüm cümlelerin ortak bir paydada buluşup buluşmadığı kontrol edilmelidir.
2
Cümleler arasındaki bağlantı ifadelerini kontrol et.
I, II, IV ve V. cümleler; 'bu kavram', 'başka bir deyişle', 'bu terim' gibi ifadelerle birbirine bağlanmaktadır.
Anlamsal ve yapısal köprüler, düşünce zincirinin nasıl ilerlediğini gösterir.
3
Konu sapmasını tespit et.
III. cümle, kavramın kendisinden ziyade sanayileşmenin sonuçlarından bahsederek akışı kesmektedir.
Düşüncenin akışını bozan cümle, genellikle konunun farklı bir yönüne değinen veya tamamen farklı bir konuya geçen cümledir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma, metnin anlamsal bütünlüğünü ve cümleler arasındaki mantıksal bağı test eder.

Hints

1
Cümleler arasındaki 'bu kavram', 'başka bir deyişle' gibi geçiş ifadelerine dikkat edin.
2
Paragrafın ekolojik okuryazarlık kavramını mı yoksa çevre kirliliği/sanayileşme gibi genel sorunları mı anlattığını ayırt etmeye çalışın.
3
Eğer bir cümleyi çıkardığınızda önceki ve sonraki cümleler anlamca kusursuz birleşiyorsa, o cümle akışı bozuyordur. İkinci cümleden dördüncü cümleye geçmeyi deneyin.

Practice More

Akış bozma sorularında genellikle konunun benzer olmasına rağmen bakış açısının değiştiği cümleleri aramaya odaklanın.
Estimated Time:1m 15s
Question 107Question

(I) Devlet geleneğimizde arşivcilik, sadece belgelerin saklanması değil, kurumsal bir hafıza aktarımı olarak görülmüştür. (II) İlk olarak Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde bu kayıtların "defter" sistemine titizlikle işlendiği görülür. (III) Başka bir deyişle devletin attığı her adımın yazılı bir iz bırakması esas alınmıştır. (IV) Arşiv binalarının inşasında kullanılan malzemenin niteliği, belgelerin fiziksel ömrünü doğrudan etkilemektedir. (V) Bu yüzden bugün araştırmacılar, yüzyıllar öncesine ait kararlara tek bir belge üzerinden dahi ulaşabilmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Arşiv binalarının inşaat malzemesi ve belgelerin fiziksel ömründen bahseden dördüncü cümle akışı bozmaktadır.
Doğru cevap olan cümlede, arşivciliğin bir 'devlet hafızası' olma niteliğinden uzaklaşılmış; konu arşiv binalarının teknik inşasına ve malzeme kalitesine kaymıştır. Diğer cümleler (I, II, III ve V) arşivciliğin kültürel ve idari sürekliliğini bir bütünlük içinde anlatırken, bu cümle teknik bir detay vererek bu bütünlüğü kırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu belirleyin.
Konu: Devlet geleneğinde arşivciliğin kurumsal bir hafıza ve süreklilik unsuru olmasıdır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce düşünce zincirinin hangi tema üzerine kurulduğunu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri inceleyin.
I, II, III ve V. cümleler; arşivciliğin felsefesi, tarihsel pratiği ve günümüze yansıması üzerine bir zincir oluşturmaktadır.
Geçiş ifadeleri (ilk olarak, başka bir deyişle, bu yüzden) bu zincirin halkalarını birbirine bağlar.
3
Konu dışına çıkan cümleyi tespit edin.
Dördüncü cümle arşivciliğin kavramsal öneminden değil, binaların fiziksel yapısından bahsetmektedir.
Bir paragrafta konunun farklı bir yönüne (kavramsal önemden teknik detaya) aniden geçilmesi akışı bozar.

Key Concept

Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Paragrafın geneli arşivciliğin bir 'devlet hafızası' ve 'süreklilik' unsuru olması üzerinedir.
2
Cümleler arasındaki 'ilk olarak', 'başka bir deyişle' ve 'bu yüzden' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat ederek hangi cümlenin bu zincirin dışında kaldığını bulun.
3
Arşivin tarihsel ve idari öneminden bahsedilirken, aniden binaların yapım malzemesine ve fiziksel korunma şartlarına geçen cümleyi işaretleyin.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, seçeneklerdeki cümlelerin sadece konusuna değil, konuyu hangi bakış açısıyla (teknik, tarihsel, felsefi vb.) ele aldığına da odaklanın.

Alternative Method

Cümleleri tek tek çıkarıp paragrafı okuyun. Dördüncü cümle çıkarıldığında üçüncü cümleden beşinci cümleye 'yazılı iz bırakma esası' ile 'belgelere ulaşabilme' arasında anlamlı bir 'bu yüzden' bağı kurulduğunu fark edeceksiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 108Question

(I) Modern kent yaşamının en önemli sorunlarından biri olan gürültü kirliliği, insan sağlığı üzerinde fiziksel ve psikolojik olumsuz etkiler yaratmaktadır. (II) Özellikle yoğun trafiğin ve sanayi bölgelerinin bulunduğu alanlarda ses seviyesinin kontrol altında tutulması bir zorunluluktur. (III) Gürültünün azaltılması amacıyla binalarda ses yalıtımı yapılması ve yeşil alanların artırılması gibi teknik önlemler alınmaktadır. (IV) Şehir planlamacıları, yerleşim alanlarını tasarlarken ulaşım ağlarının konutlara olan mesafesini titizlikle hesaplamalıdır. (V) Hava kirliliğine neden olan karbon salınımının azaltılması için toplu taşıma araçlarının elektrikli hale getirilmesi teşvik edilmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Hava kirliliği ve karbon salınımından bahseden beşinci cümle akışı bozmaktadır.
Beşinci cümle, parçanın bütününde ele alınan 'gürültü kirliliği' konusundan uzaklaşarak 'hava kirliliği' ve 'karbon salınımı' gibi farklı bir çevre sorununa değindiği için düşüncenin akışını bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve sınırlarını belirleyin.
Paragrafın genelinde 'gürültü kirliliği', etkileri ve buna karşı alınacak önlemler işlenmektedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce 'ortak payda' tespit edilmelidir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri ve geçiş ifadelerini inceleyin.
İlk dört cümle gürültü kirliliği ve kentsel planlama çerçevesinde birbirine bağlanmaktadır.
Akış, bir konudan başka bir konuya veya konunun tamamen alakasız bir yönüne geçildiğinde bozulur.
3
Konu dışına çıkan veya farklı bir kirlilik türüne odaklanan cümleyi bulun.
Beşinci cümlede konu gürültüden çıkıp 'hava kirliliği' ve 'karbon salınımı'na kaymıştır.
Paragrafın bütünlüğü gürültü kirliliği üzerine kuruluyken, başka bir çevre sorununa değinilmesi anlamsal kopukluk yaratır.

Key Concept

Paragrafta anlamsal bütünlük ve konu birliği.

Hints

1
Paragrafın her cümlesinin hangi 'kirlilik türü' hakkında olduğuna dikkat edin.
2
Cümlelerin çoğu gürültü ve ses yalıtımı ile ilgiliyken, bir cümle atmosferik olaylara odaklanmaktadır.
3
Karbon salınımı ve elektrikli araçların teşviki, gürültü kirliliğiyle mi yoksa hava kirliliğiyle mi daha yakından ilişkilidir?

Practice More

Benzer sorularda anahtar kelimelerin (gürültü, ses, yalıtım vb.) takibini yapmak hızı artırır.

Alternative Method

Cümleleri 'Gürültü Kirliliği = (+)' ve 'Diğer Konular = (-)' şeklinde işaretleyerek hangisinin yalnız kaldığını görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 109Question

(I) Fenomenolojik bir perspektifle yaklaşıldığında sanat eseri, izleyicinin bilincinde gerçekleşen bir "yönelim" nesnesi olarak tanımlanır. (II) Bu yaklaşımda eser, statik bir obje olmaktan çıkarak özneler arası bir iletişim zeminine dönüşür. (III) Sanat yapıtının anlamsal tutarlılığı, sanatçının zihnindeki asıl niyetin esere yansıtılma başarısına endekslidir. (IV) Alımlayıcının tarihsel ve kültürel birikimi, eserin anlam katmanlarının açımlanmasında belirleyici bir rol oynar. (V) Böylece her yeni karşılaşma, metnin ya da imgenin potansiyel anlamlarını yeniden inşa eden dinamik bir eyleme dönüşür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Sanat yapıtının anlamsal tutarlılığını sanatçının niyetine bağlayan üçüncü cümle akışı bozmaktadır.
Paragrafın bütününde sanat eserinin fenomenolojik bir yaklaşımla, yani izleyicinin bilincinde ve alımlama sürecinde nasıl şekillendiği ele alınmaktadır. Ancak üçüncü cümlede konu birdenbire 'sanatçının niyeti'ne ve 'yaratım anı'na kaymaktadır. Bu durum, paragrafın başından sonuna kadar korunan 'alımlayıcı merkezli' bakış açısını bölerek düşüncenin akışını aksatır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ana izleğini ve bakış açısını belirle.
Metin, sanat eserini alımlayıcı (izleyici) ve fenomenolojik süreç üzerinden değerlendirmektedir.
Paragrafın giriş ve sonuç cümleleri 'izleyici bilinci' ve 'anlamın yeniden inşası' üzerine kurulmuştur.
2
Cümleler arasındaki tematik geçişleri incele.
I, II, IV ve V. cümlelerin 'izleyici-eser-etkileşim' üçgeninde kaldığı, III. cümlenin ise 'sanatçı-eser-niyet' odağına geçtiği görülür.
Düşüncenin akışını bozan cümleler genellikle konuya yakın görünse de bakış açısını veya odağı aniden değiştirir.
3
Bağlayıcı ögeleri kontrol et.
V. cümlede yer alan 'Böylece' ifadesi, IV. cümlede bahsedilen alımlayıcı sürecinin sonucunu bağlamaktadır; bu da III. cümlenin araya girmiş yabancı bir düşünce olduğunu kanıtlar.
Bağlayıcı sözcükler mantıksal sürekliliği doğrulamak için en güçlü kanıtlardır.

Key Concept

Alımlama Estetiği vs. Sanatçı Odağı

Hints

1
Paragraftaki temel çatışmayı fark etmeye çalış: Anlamı kim inşa ediyor? İzleyici mi yoksa sanatçı mı?
2
I, II, IV ve V. cümlelerdeki anahtar kelimelere bak: 'izleyici', 'alımlayıcı', 'karşılaşma'. III. cümlede ise farklı bir aktör devreye giriyor.
3
Cümlelerin odak noktalarına dikkat et: Diğer tüm cümleler eserin 'izleyici bilincinde' var olmasından söz ederken, bir cümle eseri 'sanatçının niyetine' bağlamaktadır.

Practice More

Akış bozma sorularında sadece konuya değil, konunun işleniş yönüne (bakış açısına) odaklanmak bu tarz zorlayıcı soruları çözmenizi kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Question 110Question

(I) Türk mutfağı, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan köklü bir geçmişin ve zengin bir kültürel mirasın ürünüdür. (II) Saray mutfağından halk mutfağına kadar geniş bir yelpazede çeşitlenen bu lezzetler, dünyanın sayılı mutfakları arasında yer alır. (III) Özellikle baharat kullanımı ve zeytinyağlı yemekler, Türk mutfağının karakteristik özelliklerini belirleyen unsurlardır. (IV) Günümüzde hazır gıda tüketiminin artmasıyla birlikte obezite sorunu toplum sağlığını tehdit eden bir boyuta ulaşmıştır. (V) Bu zengin mutfak kültürü, turizm sektöründe de Türkiye'nin tanıtımına büyük katkı sağlamaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Hazır gıda tüketimi ve obezite gibi sağlık konularına değinen dördüncü cümle, metnin genelindeki mutfak kültürü temasından saptığı için akışı bozmaktadır.
Paragrafın genelinde Türk mutfağının tarihsel gelişimi, çeşitliliği ve belirgin özelliklerinden söz edilmektedir. Ancak dördüncü cümlede, mutfak kültürünün dışına çıkılarak 'hazır gıda tüketimi' ve bunun sonucunda oluşan 'obezite' gibi tıbbi/sosyal bir soruna değinilmiştir. Bu cümle, paragraftaki düşünce zincirini kırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Metnin geneli Türk mutfağının zenginliği, tarihi ve karakteristik özellikleri üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce 'neyden bahsedildiğini' netleştirmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri inceleyin.
I, II, III ve V. cümlelerin tamamı 'mutfak kültürü' ortak paydasında birleşmektedir.
Yapı sorularında cümlelerin birbirini nasıl takip ettiğini görmek önemlidir.
3
Farklı bir konuya veya bakış açısına geçen cümleyi tespit edin.
IV. cümlede konu aniden 'sağlık ve obezite' sorununa kaymaktadır.
Anlamsal kopukluk, o cümlenin akışı bozduğunun kanıtıdır.

Key Concept

Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Paragrafın genelinde 'Türk mutfağı' anlatılıyor. Hangi cümle bu konunun dışına çıkıyor?
2
Kültür ve gelenekten bahseden cümlelerin arasına 'sağlık ve hastalık' ile ilgili bir cümle girmiş olabilir.
3
Dördüncü cümlede geçen 'obezite' kavramı, metnin geri kalanındaki mutfak sanatı vurgusuyla uyumlu mu?

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, bozan cümleyi çıkardığınızda paragrafın daha anlamlı bir bütün oluşturduğunu göreceksiniz.

Alternative Method

Cümleleri (I-II), (II-III), (III-IV), (IV-V) şeklinde eşleştirerek okuyun. Hangi geçişte mantıksal bir sıçrama veya kopukluk hissettiğinize bakın.
Estimated Time:45s
Question 111Question

(I) Meddahlık, tek kişilik bir tiyatro türü olarak Anadolu’nun kültürel belleğinde çok önemli bir yere sahiptir. (II) Sanatçı, yüksekçe bir yere oturarak bir mendil ve bir sopa yardımıyla çeşitli hikâyeler anlatır, taklitler yapar. (III) Bu gösterilerde anlatılan hikâyeler genellikle günlük yaşamdan seçilir ve toplumun aksayan yönleri mizahi bir dille eleştirilir. (IV) Modern dönemde teknolojinin gelişmesiyle birlikte tiyatro binalarının akustik yapısı ve ışıklandırma sistemleri büyük bir değişim göstermiştir. (V) Bu eleştirel yönüyle meddah, sadece bir eğlendirici değil, aynı zamanda toplumun aynası ve sözlü geleneğin taşıyıcısıdır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Düşüncenin akışını bozan cümle, modern tiyatro binalarının akustik ve ışıklandırma sistemlerinden bahseden cümledir.
Paragrafın bütününde meddahlık sanatının özellikleri ve toplumsal işlevi anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede konu tamamen değişerek günümüz tiyatro binalarının teknik gelişimine değinilmiştir. Bu durum, paragrafın anlamsal bütünlüğünü zedelediği için akışı bozan cümle budur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu ve çerçevesini belirleyin.
Paragrafın, geleneksel Türk tiyatrosu olan 'meddahlık' sanatının tanımı, icrası ve toplumsal işlevi üzerine kurulduğu görülür.
Bağlamı belirlemek, yabancı kalan cümleyi tespit etmek için ilk adımdır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal bağları ve anahtar sözcükleri takip edin.
Üçüncü cümledeki 'toplumun aksayan yönlerinin eleştirilmesi' ifadesi, beşinci cümledeki 'bu eleştirel yönüyle' ifadesine bağlanmaktadır.
Anlamsal zincirdeki kopukluğu belirlemek akışı bozan cümleyi ortaya çıkarır.
3
Kopukluğa neden olan cümleyi analiz edin.
Dördüncü cümle, meddahlık sanatıyla ilgisi olmayan 'modern tiyatro binalarının teknik özellikleri' konusuna geçiş yapmıştır.
Konunun dışına çıkan veya konuya çok farklı bir perspektiften (teknik detay gibi) bakan cümle akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta Anlam ve Yapı Bütünlüğü

Hints

1
Paragrafın genelinde 'meddahlık' sanatı mı yoksa genel anlamda 'tiyatro binaları' mı anlatılıyor?
2
Üçüncü cümledeki 'eleştiri' vurgusu ile beşinci cümledeki 'eleştirel yönüyle' ifadesi arasındaki bağı görmeye çalışın.
3
Dördüncü cümle, sanatın özünden çıkıp binaların teknik özelliklerine (akustik, ışıklandırma) geçerek konuyu saptırmaktadır.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, seçeneklerdeki cümlenin konunun farklı bir yönüne (örneğin sosyal rolden teknik yapıya) geçip geçmediğine dikkat edin.

Alternative Method

Cümleleri birbirine bağlayan 'bu eleştirel yönüyle', 'bu gösterilerde' gibi köprü ifadeleri takip ederek zincirin nerede koptuğunu bulabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 112Question

(I) Geleneksel edebiyat kanonunda yazar, metnin anlam katmanlarını belirleyen ve onu mühürleyen yegâne otorite figürü olarak kabul edilir. (II) Modernist kuramlar ise metni yazarın biyografik kimliğinden soyutlayarak onu kendi estetik yasaları olan otonom bir yapı şeklinde konumlandırır. (III) Bu kuramsal kırılmayla birlikte yazarın sübjektif niyeti, metnin hakikatini bulmada başvurulacak temel ölçüt olmaktan çıkar. (IV) Edebî türlerin tarihsel süreç içindeki evrimi, toplumsal yapıdaki dönüşümlerin ve sınıfsal farklılaşmaların bir yansıması olarak okunabilir. (V) Dolayısıyla metin artık dondurulmuş bir ürün değil, okurun alımlama süreciyle her seferinde yeniden inşa edilen çoğulcu bir anlam alanıdır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Paragrafın genelinde 'yazarın metin üzerindeki otoritesinin değişimi' ve 'metnin otonomisi' konuları işlenirken, dördüncü cümlede edebî türlerin toplumsal yapı ile ilişkisinden bahsedilmesi düşüncenin akışını bozmaktadır.
Doğru seçenek olan dördüncü cümle, paragrafın genelinde ele alınan metin-yazar ilişkisi ve anlamın inşası konusundan saparak, edebî türlerin sosyolojik gelişimi gibi tamamen farklı bir konuya geçiş yapmıştır. Diğer cümleler (I, II, III ve V) metnin anlamının kim tarafından ve nasıl belirlendiğine dair kuramsal bir tartışmayı birbirine bağlı şekilde yürütmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana temasını belirle.
Ana tema: Edebiyat eleştirisinde yazarın otoritesinden metnin bağımsızlığına geçiş süreci.
Paragrafın yapısını anlamak için her cümlenin neye hizmet ettiğini saptamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri incele.
I, II ve III. cümleler birbirini 'otorite -> otonom yapı -> niyetin önemsizleşmesi' zinciriyle takip eder. V. cümle de 'dolayısıyla' ifadesiyle bu zinciri tamamlar.
Düşünce akışı, cümlelerin birbirine mantıksal bağlaçlar veya konu bütünlüğüyle eklemlenmesiyle oluşur.
3
Konu kapsamı dışında kalan cümleyi tespit et.
IV. cümle 'edebî türlerin tarihsel evrimi ve toplumsal sınıflar' konusuna değinerek yazar-metin ilişkisi odağından sapmıştır.
Akışı bozan cümle, genellikle ana konunun farklı bir yönüne değinen veya tamamen farklı bir alana kayan cümledir.

Key Concept

Paragrafın anlamsal bütünlüğünü bozan, konunun odağını kaydıran cümleyi saptama.

Hints

1
Her cümlenin ana konusunu tek bir kelimeyle yanına yazın: Yazar, Metin, Niyet, Türler, Okur.
2
Cümleler arasındaki 'fakat', 'bu nedenle', 'dolayısıyla' gibi bağlayıcı unsurların hangi cümleleri birbirine kenetlediğine dikkat edin.
3
Paragrafın dördüncü cümlesini çıkarıp üçüncü cümleden beşinci cümleye doğrudan geçmeyi deneyin; anlamlı bir bütünlük oluşuyorsa akışı bozan dördüncü cümledir.

Practice More

Benzer yapıda, konunun 'teknik özelliklerinden' 'kullanım alanlarına' saptığı soruları çözerek nüansları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Paragrafı ikiye bölmek isteseydik, yeni paragraf hangi cümleyle başlardı? Bu sorunun cevabı genellikle akışı bozan cümleyle aynı mantığa dayanır. Ancak burada dördüncü cümle sadece bir sapma olduğu için paragrafı bölmek yerine o cümleyi atmak gerekir.
Estimated Time:1m 30s
Question 113Question

(I) Akıllı şehirler, bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak şehir hizmetlerinin kalitesini artırmayı hedefleyen modern yerleşim alanlarıdır. (II) İlk olarak enerji tasarrufu ve trafik yönetimi gibi alanlarda verimlilik sağlamak bu sistemlerin temel amacıdır. (III) Oysaki geleneksel şehir planlamasında kaynak yönetimi daha çok fiziksel altyapıya dayanmaktadır. (IV) Şehirlerdeki nüfus artışı, barınma ve ulaşım gibi temel ihtiyaçların karşılanmasını her geçen gün daha da zorlaştırmaktadır. (V) Başka bir deyişle akıllı şehir uygulamaları, kentsel sorunlara dijital çözümler üreterek sürdürülebilirliği sağlamayı amaçlar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Düşüncenin akışını bozan ifade, şehirlerdeki nüfus artışının yarattığı genel zorluklardan bahseden dördüncü cümledir.
Paragrafın genelinde akıllı şehirlerin teknolojik altyapısı ve işleyiş mantığı anlatılmaktadır. İlk cümledeki tanım, ikinci cümledeki amaçlar, üçüncü cümledeki karşılaştırma ve beşinci cümledeki özetleme bir bütün oluşturur. Ancak nüfus artışının barınma ve ulaşım zorluklarından bahseden ifade, konuyu teknik bir boyuttan çıkarıp genel bir kentsel sorun analizine kaydırdığı için akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirle.
Paragraf 'akıllı şehirlerin' tanımı, amacı ve geleneksel şehirlerden farkı üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce genel bağlamın ne olduğu anlaşılmalıdır.
2
Cümleler arasındaki geçiş unsurlarını (bağlayıcıları) incele.
'İlk olarak', 'oysaki' ve 'başka bir deyişle' ifadeleri I, II, III ve V. cümleleri birbirine bağlamaktadır.
Yapısal unsurlar, düşünce zincirinin hangi halkalar arasında kurulduğunu gösterir.
3
Konu dışına çıkan cümleyi tespit et.
Dördüncü cümle, konuyu 'akıllı şehir teknolojilerinden' çıkarıp genel bir toplumsal sorun olan 'nüfus artışına' kaydırmıştır.
Akışı bozan cümleler genellikle ana konunun çok uzağında olmasa da konuya bakış açısını veya odağını aniden değiştiren cümlelerdir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma tekniği, cümleler arasındaki anlamdaşlık ve yapısal (bağlaçlar) uyumun kontrol edilmesine dayanır.

Hints

1
Cümleler arasındaki 'oysaki', 'ilk olarak' ve 'başka bir deyişle' gibi bağlayıcılara dikkat edin.
2
Paragrafın akıllı şehirlerin 'teknolojik çözüm' üretme özelliğinden mi yoksa şehirlerin 'genel sorunlarından' mı bahsettiğini ayırt edin.
3
Dördüncü cümle çıkarıldığında üçüncü cümleden beşinci cümleye geçişin ne kadar pürüzsüz olduğunu fark edeceksiniz.

Practice More

Benzer sorularda, her cümlenin kendinden önceki cümleyle anlam veya kelime düzeyinde bir bağı olup olmadığını kontrol edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 114Question

(I) Türk edebiyatında mektup türü, Tanzimat dönemiyle birlikte sadece bir haberleşme aracı olmaktan çıkıp edebi bir tür olarak kabul görmeye başlamıştır. (II) Özellikle Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi isimlerin kaleminden çıkan mektuplar, devrin siyasi ve sosyal meselelerine ışık tutan birer belge niteliğindedir. (III) Yazarın, eserlerindeki resmi üslubun dışına çıkarak kullandığı içten söyleyiş, okurla arasında özel bir bağ kurulmasını sağlar. (IV) Günümüzde ise elektronik posta kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte geleneksel mektup yazma kültürü büyük oranda terk edilmiştir. (V) Bu içtenlik ve doğrudan anlatım, mektupların sadece birer belge değil, aynı zamanda estetik birer metin olarak değerlendirilmesinin yolunu açar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

IV numaralı cümle, paragrafın genelinde işlenen 'Tanzimat dönemi mektuplarının edebi ve estetik değeri' konusundan saparak mektubun günümüzdeki durumuyla ilgili bir bilgi verdiği için akışı bozmaktadır.
Dördüncü cümle olan 'Günümüzde ise elektronik posta...' ile başlayan ifade, paragrafın bütününde ele alınan Tanzimat dönemi mektuplarının edebi niteliği ve içtenliği konusundan tamamen farklı bir zaman dilimine ve teknolojik bir soruna odaklanmıştır. Üçüncü cümledeki 'içten söyleyiş' vurgusu beşinci cümlede 'Bu içtenlik' şeklinde devam ettirilerek bir anlam köprüsü kurulmuştur; aradaki dördüncü cümle bu köprüyü koparmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu ve sınırlarını belirle.
Paragraf, Tanzimat dönemi Türk edebiyatında mektup türünün kazandığı edebi kimlik ve bu türün içten üslubu üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için öncelikle hakim olan düşüncenin tespit edilmesi gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri incele.
III. cümledeki 'içten söyleyiş' ifadesi ile V. cümledeki 'Bu içtenlik' ifadesi birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. IV. cümle bu iki bağlantılı ifade arasına girerek anlamı bölmektedir.
Düşünce akışı, kavramsal süreklilik ve dil bilgisel göndergelerle (bu, şu, böylece vb.) takip edilebilir.
3
Konu değişikliği yapan cümleyi tespit et.
IV. cümlede konu 'günümüzdeki e-posta kullanımı' ve 'mektubun terk edilmesi'ne kaymıştır; bu durum Tanzimat dönemi edebi değerlendirmesiyle ilgisizdir.
Genel bağlamdan kopan veya konunun farklı bir yönüne plansız şekilde geçen cümle akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta Anlam ve Yapı Bütünlüğü

Hints

1
Paragrafın genelinde hangi tarihi dönemden ve hangi edebi türün özelliklerinden bahsedildiğine dikkat edin.
2
Üçüncü ve beşinci cümlelerdeki benzer kelimelere odaklanın; bu iki cümle birbirini tamamlıyor mu?
3
Günümüzden ve e-postadan bahseden cümle, Tanzimat dönemini anlatan diğer cümlelerin arasına nasıl sızmış, düşünün.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında 'bu, böylece, oysa' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat ederek hangi cümleden sonra anlamın koptuğunu test edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 115Question

(I) Muvakkithaneler, Osmanlı toplumunda vaktin tayini için kurulan ve astronomi ilminin pratikle buluştuğu özgün mekânlardır. (II) Genellikle külliye veya cami avlularında yer alan bu küçük yapılar, devrin en hassas zaman ölçüm araçlarıyla donatılırdı. (III) Burada görev yapan muvakkitler, astronomi bilgisinin yanı sıra matematik ve coğrafya alanında da yetkin kimseler arasından seçilirdi. (IV) Osmanlı mimarisinde kubbeli yapılar, hem estetik bir görünüm sunar hem de iç mekândaki akustiği düzenleyerek sesi her yere ulaştırırdı. (V) Teknolojinin gelişmesi ve mekanik saatlerin her eve girmesiyle bu kurumlar, işlevlerini zamanla modern saat kulelerine devretmiştir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV. Cümle

Answer

Dördüncü cümle, paragrafın genel konusu olan muvakkithanelerden saparak genel mimari özelliklere değindiği için akışı bozmaktadır.
Paragrafın bütününde Osmanlı dönemindeki muvakkithanelerin tanımı, kullanım amacı ve personeli anlatılırken, dördüncü cümlede Osmanlı mimarisindeki kubbe yapısının estetik ve akustik faydalarına değinilmiştir. Bu cümle, muvakkithane konusundan koparak genel bir mimari bilgiye geçtiği için düşüncenin akışını bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın genel konusunu ve anahtar kelimelerini belirle.
Konu 'Muvakkithaneler' adlı kurumun işlevi, yeri ve çalışanlarıdır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce tutarlı olan ana temayı anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağlantıları incele.
I, II ve III numaralı cümleler birbirini 'bu yapılar', 'Burada' gibi ifadelerle tamamlamaktadır.
Bağlantı unsurları akışın sürekliliğini gösterir.
3
Bağlamdan kopan veya konunun farklı bir yönüne değinen cümleyi tespit et.
IV numaralı cümle muvakkithaneleri bırakıp genel bir mimari unsur olan kubbe ve akustikten bahsetmektedir.
Konu bütünlüğü, odak noktasının değişmesiyle bozulur.
4
Şüpheli cümle çıkarıldığında akışın düzelip düzelmediğini kontrol et.
III numaralı cümleden sonra doğrudan V numaralı cümleye geçildiğinde anlam bütünlüğü sağlanmaktadır.
V numaralı cümledeki 'bu kurumlar' ifadesi, III numaralı cümledeki çalışan personelin bulunduğu kurumlara doğrudan atıf yapar.

Key Concept

Paragrafta Akışı Bozan Cümleyi Belirleme

Hints

1
Cümlelerde geçen 'bu yapılar', 'burada', 'bu kurumlar' gibi zamirlerin hangi kavramlara işaret ettiğine dikkat edin.
2
Cümlelerin konularını özetleyin: I, II ve III 'muvakkithane' özelindeyken IV 'genel mimari' üzerinedir.
3
Dördüncü cümleyi paragraftan çıkardığınızda, üçüncü cümle ile beşinci cümle arasındaki 'kurum' ve 'personel' ilişkisinin daha net kurulduğunu göreceksiniz.

Practice More

Benzer sorularda konunun 'özelden genele' veya 'genelden özele' ani geçiş yaptığı noktaları aramak, akışı bozan cümleyi bulmayı kolaylaştırır.

Alternative Method

Akışı bozduğundan şüphelendiğiniz cümleyi paragraftan çıkararak okuyun. Eğer önceki ve sonraki cümleler birbirine anlamca tam olarak bağlanıyorsa, o cümle akışı bozuyordur.
Estimated Time:1m 15s
Question 116Question

(I) Klasik Türk edebiyatında şairler, geleneğin sunduğu imgeler dünyasından beslenerek özgün bir söyleyiş oluştururlar. (II) Bu gelenekte "mazmun" adlı kalıplaşmış ifadeler, şairin hayal gücünü sınırlayan bir engel değil, aksine derinleşmesini sağlayan bir anahtardır. (III) Başka bir deyişle şair, bu ortak dili kullanarak kendine has bir üslup geliştirdiğinde tezkire yazarlarının övgüsünü kazanır. (IV) Edebiyat tarihlerinde sanatçıların biyografilerine dair bilgiler genellikle kronolojik bir sırayla okura sunulur. (V) Bu yüzden bu şiir anlayışında yenilik, tamamen yeni bir şey söylemekten ziyade bilineni farklı biçimde dile getirmektir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle, parçanın genel konusu olan Klasik Türk şiirindeki gelenek ve özgünlük ilişkisinden koparak edebiyat tarihlerindeki kronolojik sıralamaya odaklandığı için akışı bozmaktadır.
Parçanın bütününde Klasik Türk şiirindeki geleneksel yapının şairin yaratıcılığına olan etkisi ve 'yenilik' kavramının bu gelenek içindeki anlamı tartışılmaktadır. IV. cümlede ise konudan tamamen kopularak edebiyat tarihi kitaplarının içeriği ve düzeni hakkında bilgi verilmiştir. Bu durum, paragrafın düşünce zincirini kırmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın genel konusunu belirleyin.
Parça, Klasik Türk edebiyatında geleneğin (mazmunların) şairin özgünlüğüne ve üslubuna nasıl temel oluşturduğunu anlatmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan konuyu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri ve geçiş ifadelerini inceleyin.
I, II, III ve V. cümleler; gelenek, mazmun, ortak dil ve yenilik kavramları üzerinden birbirine bağlanmaktadır.
Cümleler arası yapısal bağlılık akışın sürekliliğini sağlar.
3
Bağlam dışına çıkan ifadeyi tespit edin.
IV. cümledeki 'edebiyat tarihlerinde biyografilerin sunumu' ifadesinin şiirsel gelenek ve üslup gelişimiyle bir ilgisi yoktur.
Konu değişikliği akışın bozulduğunun en temel göstergesidir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümle, parçanın genelinde işlenen düşünceden farklı bir konuya veya konunun bambaşka bir yönüne değinen cümledir.

Hints

1
Cümlelerde geçen anahtar kelimelere odaklanın: 'gelenek', 'mazmun', 'ortak dil', 'yenilik'.
2
Cümleler arasındaki geçiş ifadelerine (Bu gelenekte, Başka bir deyişle, Bu yüzden) dikkat edin. Hangi cümle bu zincirin dışında kalıyor?
3
Parçanın geneli şiir sanatıyla ilgiliyken, bir cümle ansiklopedik veya tarihsel kitapların düzeninden bahsediyor. O cümleyi bulun.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında genellikle konu değişmez, sadece konunun işleniş açısı değişir. Bu tarz nüansları içeren sorular çözmek hız kazandıracaktır.

Alternative Method

Cümleleri tek tek okuyup konuyu özetleyin. 1: Şiirde gelenek. 2: Mazmunun rolü. 3: Şairin başarısı. 4: Edebiyat tarihi kitapları. 5: Yeniliğin tanımı. 4 numaranın aykırılığı netleşecektir.
Estimated Time:1m 30s
Question 117Question

(I)(I) Ekolojik modernleşme kuramı, çevresel krizlerin çözümünü mevcut sosyo-ekonomik sistemlerin radikal bir reddinde değil, bu sistemlerin teknolojik ve kurumsal açıdan rasyonelleştirilmesinde arar. (II)(II) Kuramın temel argümanı, ekonomik büyüme ile çevresel sürdürülebilirliğin "ekolojik rasyonellik" temelinde birleştirilebileceği ve çevre korumanın ekonomik bir yük olmaktan çıkarılabileceği yönündedir. (III)(III) Bu doğrultuda, devletin düzenleyici rolü azalırken piyasa temelli araçların ve teknolojik inovasyonun çevresel iyileşmedeki payı ön plana çıkarılmaktadır. (IV)(IV) Biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik habitat restorasyonu çalışmaları, ekosistemlerin dirençliliğini artırarak çevresel bozulmanın önüne geçmede kritik bir rol oynamaktadır. (V)(V) Sonuç olarak bu perspektif, endüstriyel toplumu yıkmak yerine onu ekolojik ilkelere göre yeniden tasarlayarak modernleşme sürecini devam ettirmeyi teklif eder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Biyolojik çeşitlilik ve habitat restorasyonundan bahseden dördüncü cümle, metnin genelindeki kuramsal ve sosyo-ekonomik odaklı anlatımı böldüğü için akışı bozmaktadır.
Doğru cevap olan 'biyolojik çeşitlilik ve habitat restorasyonundan bahseden dördüncü cümle', metnin genelinde savunulan sosyo-ekonomik kuramsal çerçeveden (ekolojik modernleşme) saparak, ekolojinin daha teknik ve biyolojik bir alt dalına geçiş yapmaktadır. Diğer tüm cümleler kuramın modernleşme süreciyle ilişkisini anlatırken, bu cümle konunun sınırlarını değiştirmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin genel konusunu ve kapsamını belirle.
Metnin tamamı (I, II, III ve V. cümleler) 'Ekolojik Modernleşme Kuramı'nın tanımı, ekonomik büyüme ile uyumu ve kurumsal işleyişi üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan ana düşünce ve konunun sınırları çizilmelidir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağları incele.
I, II ve III. cümleler kuramsal bir gelişim izlerken; V. cümle bu süreci özetlemektedir. IV. cümle ise aniden konuyu 'habitat restorasyonu' gibi biyolojik bir koruma tekniğine taşımaktadır.
Metin içindeki bağlayıcı ögeler ve konu devamlılığı, hangi cümlenin bu yapıya aykırı olduğunu gösterir.
3
Seçenekleri değerlendirerek akışı bölen unsuru teyit et.
Dördüncü cümle çıkarıldığında metin kuramsal bütünlüğünü korumaktadır; bu da dördüncü cümlenin gereksiz bir sapma olduğunu kanıtlar.
Akışı bozan cümle çıkarıldığında paragrafın anlamlı bir bütün oluşturmaya devam etmesi gerekir.

Key Concept

Paragrafta Konu Sapması ve Düşünce Akışı

Hints

1
Cümlelerin hepsinin 'çevre' ile ilgili olması sizi yanıltmasın; tartışmanın 'sosyolojik bir kuram' mı yoksa 'biyolojik bir uygulama' mı olduğuna odaklanın.
2
Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler ekolojik modernleşmenin teorik yapısını anlatıyor. Beşinci cümle bu teoriyi özetliyor. Bu zinciri kıran bir cümle var mı?
3
Dördüncü cümlede geçen 'habitat restorasyonu' ve 'dirençlilik' kavramları, kuramsal bir modelden ziyade teknik bir müdahaleyi anlatır; bu da metnin akademik/kuramsal tonundan bir sapmadır.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında, seçeneklerdeki cümlenin yerini değiştirdiğinizde veya çıkardığınızda metnin anlam bütünlüğünün nasıl değiştiğini test ederek pratiğinizi artırabilirsiniz.

Alternative Method

Metindeki anahtar kelimeleri takip edin: 'Kuram', 'Argüman', 'Piyasa araçları', 'Perspektif' gibi kelimeler birbiriyle örüntü içindeyken, dördüncü cümlede bu örüntüye dahil olan bir kavram bulunmamaktadır.
Estimated Time:1m 40s
Question 118Question

(I) Edebî çeviri, yalnızca bir dilden başka bir dile sözcük aktarımı değil; aynı zamanda iki farklı kültür arasında kurulan estetik bir köprüdür. (II) Çevirmen, kaynak metindeki imgeleri hedef dilin dünyasına taşırken o dilin kültürel kodlarını ve deyimsel zenginliğini de hesaba katmak zorundadır. (III) Günümüzde yapay zekâ tabanlı çeviri yazılımları, teknik metinlerin hızla Türkçeye kazandırılmasında büyük bir verimlilik artışı sağlamıştır. (IV) Bu süreçte çevirmen, bir anlamda kültürler arası bir ara bulucu rolü üstlenerek yazarın dünyasını yeni bir okur kitlesine açar. (V) Ancak bu yapılırken yazarın üslubuna sadık kalmak ve metnin özgün ruhunu zedelemeden yerelleştirme yapmak, başarının temel ölçütüdür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: III

Answer

Üçüncü cümle (III) düşüncenin akışını bozmaktadır çünkü paragrafın genelinde edebî çevirinin sanatsal ve kültürel boyutu işlenirken bu cümle teknik çeviri ve yapay zekâ verimliliğinden bahsetmektedir.
Üçüncü cümle, edebî çevirinin kültürel ve sanatsal boyutunu ele alan diğer cümlelerin aksine, teknik metin çevirilerindeki yapay zekâ verimliliğinden bahsederek konunun odağını değiştirdiği için akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Edebî çevirinin bir kültür köprüsü olması ve çevirmenin sanatsal sorumluluğu.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce tutarlı olan izleği saptamak gerekir.
2
Cümleler arası anlamsal ve yapısal bağları analiz edin.
I, II, IV ve V. cümlelerin edebî çeviri ve çevirmen üzerine odaklandığı, III. cümlenin ise teknik çeviriye geçtiği görülür.
Dördüncü cümledeki 'bu süreçte' ve beşinci cümledeki 'ancak' ifadeleri, konunun III. cümleden bağımsız olarak II. cümle üzerinden devam ettiğini kanıtlar.
3
Konu dışı kalan veya bakış açısını değiştiren cümleyi işaretleyin.
Yapay zekâ ve teknik metinlerden bahseden III. cümle akışı bozmaktadır.
Paragrafın bütününde estetik ve kültürel değerler vurgulanırken, bir cümlede teknolojik verimliliğe değinilmesi tematik bir kopukluk yaratır.

Key Concept

Paragrafın anlam bütünlüğünü bozan cümleyi ayırt etme

Hints

1
Cümlelerin tümü 'çeviri' ile ilgili görünse de, bazıları 'edebî' çeviriye, bir tanesi ise 'teknik' çeviriye odaklanmaktadır.
2
Dördüncü cümlede geçen 'bu süreçte' ifadesinin hangi süreci işaret ettiğine dikkat edin; II. cümleyi mi yoksa III. cümleyi mi tamamlıyor?
3
Edebî çevirinin kültürel ara buluculuk rolü ile yapay zekânın teknik metinlerdeki hızı arasındaki tematik fark, akışın nerede koptuğunu gösterir.

Practice More

Akışı bozan cümle sorularında genellikle konu değişmez, sadece konunun 'ele alınış biçimi' veya 'perspektifi' değişir. Benzer sorular çözerek bu ince farkları yakalama becerinizi geliştirebilirsiniz.

Alternative Method

Metni okurken her cümleden sonra 'Peki, sonra ne oldu/ne ile bağlantılı?' sorusunu sorun. III. cümleye gelindiğinde konunun aniden yapay zekâya kayması ve IV. cümlede tekrar insan çevirmenin 'ara bulucu' rolüne dönülmesi, III. cümlenin bir 'parantez' gibi araya girdiğini ispatlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 119Question

(I) Anadolu'nun bereketli toprakları, tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış bir beşik gibidir. (II) Bu topraklarda kurulan devletler, tarım ve hayvancılığı temel geçim kaynağı olarak benimsemişlerdir. (III) Hititlerden Osmanlılara kadar her toplum, tarımsal verimliliği artırmak için sulama kanalları inşa etmiştir. (IV) Modern tarımda kullanılan gübrelerin kimyasal içeriği, toprak yapısını uzun vadede olumsuz etkileyebilir. (V) Toprağa duyulan bu saygı ve bağlılık, halk ozanlarımızın türkülerine ve efsanelerimize de yansımıştır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Modern tarımdaki gübrelerin olumsuz etkilerinden bahseden dördüncü cümle, metnin genelindeki tarihsel-kültürel akışı bozmaktadır.
Paragrafın genelinde Anadolu topraklarının tarihsel süreçteki tarımsal değeri, burada kurulan medeniyetlerin çabaları ve toprağın kültürümüzdeki yeri anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, konu bütünlüğünden kopularak modern tarımda kullanılan kimyasal gübrelerin zararlarına değinilmiştir. Bu durum, metnin tarihsel ve kültürel perspektifiyle örtüşmediği için akışı bozmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ana konusunu belirleyin.
Anadolu topraklarının tarih boyunca tarımsal önemi ve bu durumun kültürel yansımaları.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan konuyu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlam bağlarını kontrol edin.
I, II, III ve V. cümlelerin tarihsel ve toplumsal bir süreklilik arz ettiği görüldü.
Yapısal sorularında cümlelerin birbirine anahtar kelimelerle nasıl bağlandığı önemlidir.
3
Konu dışına çıkan veya bakış açısını aniden değiştiren cümleyi tespit edin.
IV. cümlede konunun aniden 'kimyasal gübrelerin zararları' gibi teknik ve modern bir soruna kaydığı saptandı.
Düşüncenin akışını bozan cümle, paragrafın genel bağlamından kopan cümledir.

Key Concept

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Cümlelerin hangi zaman dilimine veya bakış açısına odaklandığına bakın.
2
Metnin geneli tarihsel bir süreçten bahsederken, hangi cümle tamamen modern ve teknik bir soruna odaklanıyor?
3
IV. cümleyi paragraftan çıkardığınızda III. ve V. cümlelerin birbirine ne kadar uyumlu bağlandığını fark edeceksiniz.

Practice More

Benzer bir soru için 'paragrafı ikiye bölme' sorularına göz atabilirsiniz; orada da akışın değiştiği ilk cümleyi bulmanız istenir.

Alternative Method

Cümleleri tek tek okurken 'Hangi cümle diğerlerinden daha farklı bir alt başlığa hizmet ediyor?' sorusunu sormak hızlı çözüm sağlar.
Estimated Time:45s
Question 120Question

(I) 18. yüzyıldan itibaren Divan edebiyatında etkisini hissettiren mahallileşme akımı, şiirin dilini ve içeriğini halkın yaşamına yaklaştırmayı amaçlamıştır. (II) Bu akımın etkisiyle soyut güzellik anlayışının yerini İstanbul’un somut mekânları ve günlük hayatın canlı sahneleri almaya başlamıştır. (III) Özellikle Nedim’in Lale Devri coşkusunu yansıtan gazellerinde bu değişimin en rafine örneklerini görmek mümkündür. (IV) Edebiyatın toplum üzerindeki eğitici rolü, Tanzimat dönemi sanatçılarının kaleminde didaktik bir üslup kazanarak geniş kitlelere ulaşmıştır. (V) Şairler, günlük dildeki deyim ve atasözlerini şiir bünyesine katarak anlatımı daha samimi bir çehreye büründürmüşlerdir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle (IV), Tanzimat edebiyatının didaktik işlevinden bahsederek Divan edebiyatındaki mahallileşme akımını anlatan parçanın bütünlüğünü bozmaktadır.
Parçanın bütününde 18. yüzyıl Divan edebiyatındaki 'mahallileşme' akımının tanımı, etkileri (soyut yerine somut), örnekleri (Nedim) ve dil özellikleri (deyim/atasözü) anlatılmaktadır. Ancak Tanzimat dönemi sanatçılarının didaktik (öğretici) amacından bahseden ifade, bu tematik örgüden tamamen koparak farklı bir tarihsel sürece ve edebî anlayışa odaklanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın ana konusunu belirleyin.
Parça, Divan edebiyatındaki mahallileşme akımının özellikleri ve etkileri üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce yazarın üzerinde durduğu merkezi konuyu tespit etmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal bağları inceleyin.
I, II, III ve V. cümleler birbirini 'mahallileşme, yerellik, Nedim, halk dili' kavramlarıyla takip etmektedir.
Paragraf bir zincir gibidir; her cümle kendinden öncekiyle bir anahtar kelime veya düşünce yoluyla bağlanmalıdır.
3
Konu dışına çıkan veya farklı bir döneme/bakış açısına kayan cümleyi tespit edin.
IV. cümle 'Tanzimat dönemi' ve 'didaktik üslup' diyerek farklı bir edebî sahadan bahsetmektedir.
Mahallileşme akımı estetik bir değişimken, Tanzimat didaktikliği toplumsal bir işlevdir; bu keskin geçiş akışı bozar.

Key Concept

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle

Hints

1
Cümlelerin hangi edebî dönemden bahsettiğine dikkat edin.
2
Parçanın geneli 'Mahallileşme' üzerineyken, bir cümle 'Tanzimat' ve 'Öğreticilik' gibi farklı bir konuya değiniyor mu?
3
Dördüncü cümlede geçen 'Tanzimat dönemi' ve 'didaktik' ifadeleri, Divan edebiyatının anlatıldığı bu paragrafta bir kopukluk yaratmaktadır.

Practice More

Akış bozma sorularında cümleler arasındaki 'bu, o, böylece' gibi bağlayıcı ifadelere ve zaman uyumuna odaklanmak hızı artırır.
Estimated Time:1m 40s
PreviousPage 6 / 7Next
Paragrafta Yapı ve Akış — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 6 | Examkin