Dil Bilgisi

823 questions

Question 281Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sende bizimle gelmek ister misin?

Answer

Sende bizimle gelmek ister misin? (Buradaki 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.)
Cümledeki 'de' ifadesi 'dahi, bile' anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Ancak 'Sende bizimle...' cümlesinde bu bağlaç kelimeye bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen 'de/da' ifadelerini tespit et.
Cümlelerde 'o da', 'ben de', 'sende', 'bende' ve 'bitir de' kullanımları bulundu.
Yazım kuralının hangi kelimelerde uygulandığını belirlemek için.
2
'de/da' ifadesini cümleden çıkararak anlam kontrolü yap.
'Sende bizimle...' cümlesinden 'de' çıkarıldığında 'Sen bizimle gelmek ister misin?' şeklinde anlamlı bir yapı kalıyor.
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa o ifade bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
3
Bağlaç olduğu kesinleşen ifadenin yazımını kontrol et.
'Sen de' şeklinde ayrı yazılması gereken bağlaç, bitişik yazılarak hata yapılmıştır.
Hatalı kullanımı tespit edip doğru cevabı kesinleştirmek için.

Key Concept

Bağlaç olan de/da ile bulunma durum eki olan -de/-da'nın ayrımı
Estimated Time:30s
Question 282Question

Anadolu ( ) tarihi ( ) kültürü ve doğasıyla bir bütündür ( ) bu coğrafyanın her köşesi ( ) ziyaretçilerini adeta büyüler ( ) onları farklı dünyalara taşır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: ( ; ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( , )

Answer

Sırasıyla noktalı virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve virgül getirilmelidir.
Doğru seçenek, TDK'nin en güncel noktalama kurallarını yansıtmaktadır. 'Anadolu' öznesinden sonra noktalı virgül kullanılması, cümlede daha sonra gelen 'tarihi, kültürü' gibi virgülle ayrılmış eş görevli ögelerle öznenin karışmasını önler. Sıralı cümlelerin bağlandığı noktada ise cümlelerin kendi içinde virgül barındırması nedeniyle noktalı virgül kullanımı zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci boşluğun analizi
Noktalı Virgül (;)
TDK'nin 'İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.' kuralı gereği 'Anadolu' öznesi noktalı virgül ile ayrılmalıdır.
2
İkinci boşluğun analizi
Virgül (,)
Eş görevli sözcükleri (tarihi, kültürü) ayırmak için virgül kullanılır.
3
Üçüncü boşluğun analizi
Noktalı Virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri (ilk cümle ve ikinci cümle) birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
Dördüncü boşluğun analizi
Virgül (,)
İkinci cümlenin öznesi olan 'bu coğrafyanın her köşesi' ifadesini vurgulamak için virgül kullanılır.
5
Beşinci boşluğun analizi
Virgül (,)
Aynı özneye bağlı sıralı eylemleri (büyüler, taşır) ayırmak için virgül kullanılır.

Key Concept

Özneden sonra noktalı virgül kullanımı ve sıralı cümlelerin ayrımı
Estimated Time:1m 30s
Question 283Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Piknik için herşey hazırlandı.

Answer

Piknik için herşey hazırlandı.
Türkçe yazım kurallarına göre 'şey' sözcüğü her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle 'herşey' ifadesi yanlış, 'her şey' ifadesi doğrudur. Cümlede bu kurala uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kelimelerin yazım kurallarına uygunluğunu kontrol et.
Dört cümlede kurallara uyulduğu, bir cümlede ise hata yapıldığı görülür.
Soruda istenen yazım yanlışını tespit etmek.
2
'Her şey' tamlamasının yazımını incele.
'Herşey' şeklinde bitişik yazıldığı tespit edilir.
Türkçede 'şey' sözcüğü her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır.

Key Concept

Şey Sözcüğünün Yazımı
Question 284Question

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eğer bu raporu vaktinde bitirip, toplantıya yetiştirebilirsek hepimiz derin bir nefes alacağız.

Answer

Raporun vaktinde bitirilip toplantıya yetiştirilmesinden bahseden cümlede, zarf-fiilden sonra virgül kullanılması hatalıdır.
Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kurallarına göre, cümle içerisinde tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül konulmaz. İncelenen cümlede 'bitirip' bir zarf-fiildir ve kendisinden sonra gelen 'yetiştirebilirsek' bir zarf-fiil değil, şart kipiyle çekimlenmiş bir fiildir. Bu nedenle 'bitirip' sözcüğünden sonra virgül kullanılması kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki fiilimsileri ve ekleri belirleyin.
'bitirip' kelimesi -ip zarf-fiil ekini almıştır; 'yetiştirebilirsek' ise -sa/-se şart kipiyle çekimlenmiş bir fiildir.
Zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceğini belirlemek için cümlede kaç tane zarf-fiil olduğunu saptamak gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) zarf-fiillerle ilgili noktalama kuralını uygulayın.
TDK kuralına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak ardı ardına gelen zarf-fiiller varsa aralarına virgül konur.
Cümlede 'bitirip' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgül kullanımı kural ihlalidir.
3
Şart eki almış sözcüklerden sonraki virgül kuralını kontrol edin.
TDK'ye göre şart ekinden (-sa/-se) sonra da virgül konmaz.
Söz konusu cümlede hem zarf-fiil hem de şart eki kullanımı üzerinden bir karmaşa yaratılarak yanlış uygulama yapılmıştır.

Key Concept

Zarf-fiil ve Şart Eklerinden Sonra Virgül Kullanımı

Alternative Method

Cümlede virgülün yanlış kullanılıp kullanılmadığını anlamak için cümleyi virgülsüz okuyun; eğer anlamda bir daralma veya karışıklık olmuyorsa ve TDK'nin yasakladığı (bağlaçlar, zarf-fiiller, şart ekleri sonrası) yerlerden biriyse yanlışlık kesinleşir.
Estimated Time:1m 30s
Question 285Question

Kamu yönetimindeki (I) ilerleyişin temelinde, liyakat esaslı (II) benimsenen değerlerin (III) önemini kavramak ve kurumsal (IV) birikimi (V) çevresel dinamiklerle harmanlamak yatar.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisinin kökü, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Cümledeki beşinci numaralı 'çevresel' sözcüğünün kökü fiil soyluyken, diğer sözcüklerin kökleri isim soyludur.
Beşinci numaralı 'çevresel' sözcüğünün kökü 'çevir-' fiilidir. Sözcük, 'çevir-' fiilinden '-e' yapım ekiyle 'çevre' ismine dönüşmüş, ardından '-sel' ekiyle tekrar türetilmiştir. Diğer tüm sözcüklerin kökleri ise isim soyludur.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin en küçük anlamlı parçalarını (köklerini) tespit etme
I: ileri, II: ben, III: ön, IV: bir, V: çevir-
Sözcük yapısı analizinde kök, ekler atıldıktan sonra kalan ve sözcüğün tamamıyla anlam ilişkisi bulunan en küçük birimdir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) belirleme
İleri (İsim), Ben (Zamir-İsim), Ön (İsim), Bir (Sayı-İsim), Çevir- (Fiil)
Kökün sonuna '-mak/-mek' eki getirilerek fiil olup olmadığı kontrol edilir.
3
Kök türlerini karşılaştırarak farklı olanı bulma
V numaralı sözcüğün kökü fiil, diğerleri isimdir.
Analiz sonucunda dört sözcüğün isim soylu, bir sözcüğün fiil soylu olduğu görülmektedir.

Key Concept

Sözcükte Kök Türü Analizi

Alternative Method

Sözcüklerin köklerini bulduktan sonra 'mak/mek' mastar ekini getirerek 'çevirmek' (anlamlı-fiil), 'ilerimek' (anlamsız-isim), 'benmek' (anlamsız-isim), 'önmek' (anlamsız-isim), 'birmek' (anlamsız-isim) testi uygulanabilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 286Question

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Başarılı bir bürokrat, en zorlu kriz anlarında dahi soğuk kanlılığını koruyarak rasyonel kararlar alabilmelidir.

Answer

Başarılı bir bürokratın özelliklerinden bahsedilen cümlede geçen 'soğuk kanlılığını' ifadesi yanlış yazılmıştır; doğrusu 'soğukkanlılığını' şeklinde bitişik olmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'soğuk kanlılığını' ifadesi yer almaktadır. 'Soğukkanlı' sözcüğü, bir durumu veya karakter özelliğini niteleyen mecaz anlamlı bir birleşik sözcük olduğu için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ayrı yazılarak yazım kuralı ihlal edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri ve bağlaçları tespit et.
Yayımlanan, adım adım, yurt dışı, tarihî, gerektiği de, soğuk kanlılığını, herhangi bir, resmî ifadeleri incelenmek üzere belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik yapılar üzerinde gerçekleşir.
2
'Soğukkanlı' sözcüğünün kuralını kontrol et.
TDK'ye göre 'soğukkanlı' (sakin) anlamında kullanıldığında anlam kaymasına uğradığı için bitişik yazılması gerektiği görüldü.
Bitişik yazılması gereken bir kelimenin ayrı yazılması yazım yanlışıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri doğrula.
'Yurt dışı' ayrı, 'herhangi bir' bitişik-ayrı, 'adım adım' ayrı ve bağlaç olan 'de' ayrı yazılarak kurallara uyulduğu teyit edildi.
Yanlışın sadece bir seçenekte olduğundan emin olmak için tüm seçenekler taranmalıdır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Anlam Kayması)

Practice More

Birleşik sözcüklerde 'iç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan tamlamaların (yurt dışı, hafta içi, yanı sıra) her zaman ayrı yazıldığını hatırlayarak benzer soruları daha hızlı çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 287Question

Kamu kurumlarındaki dijitalleşme süreçlerini konu alan aşağıdaki metindeki zamir (adıl) kullanımları incelendiğinde:

'E-devlet uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte herkesin kamu hizmetlerine erişimi kolaylaşmıştır. Kimsenin bürokratik engellere takılmaması için kendi sistemlerimizi sürekli güncel tutmamız gerekmektedir. Bizim için asıl mesele, bu platformlarda neyin nasıl işlediğini ve kimin hangi yetkiye sahip olduğunu denetlemektir.'

Bu parçada aşağıdaki zamir türlerinden hangisi örneklenmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: İşaret zamiri

Answer

Metinde işaret zamiri örneği bulunmamaktadır; bu nedenle doğru yanıt işaret zamiri seçeneğidir.
Verilen metinde belgisiz zamir (herkesin, kimsenin), şahıs zamiri (Bizim), dönüşlülük zamiri (kendi) ve soru zamiri (neyin, kimin) türlerine yer verilmiştir. Ancak 'bu platformlarda' tamlamasında geçen 'bu' sözcüğü bir ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı görevindedir ve metinde zamir görevli başka bir işaret sözcüğü bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki zamir soylu sözcüklerin tespiti
'herkesin', 'kimsenin', 'kendi', 'Bizim', 'neyin', 'kimin' sözcükleri belirlenmiştir.
Soruda istenen zamir türlerini bulmak için metindeki tüm zamirler taranmalıdır.
2
Tespit edilen sözcüklerin türlerine göre sınıflandırılması
Belgisiz (herkesin, kimsenin), Dönüşlülük (kendi), Şahıs (Bizim), Soru (neyin, kimin) olarak gruplandırılmıştır.
Hangi türün eksik olduğunu belirlemek için mevcut olan türlerin elenmesi gerekir.
3
Çeldirici sözcüklerin ve tür ayrımının analizi
'bu' sözcüğü platform ismini belirttiği için sıfat, 'hangi' sözcüğü yetki ismini belirttiği için sıfat, 'nasıl' sözcüğü ise eylemi nitelediği için zarf olarak tanımlanmıştır.
Özellikle işaret ve soru sıfatlarının, aynı kökten gelen zamirlerle karıştırılmaması sorunun doğru çözümü için hayatidir.

Key Concept

Sözcük halindeki zamir türleri ve zamir-sıfat ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 288Question

Gecenin karanlığı ufku kaplarken şehre garip bir sessizlik çöktü. Yağmurun toprağa değen her damlası, bizi sessizce bekliyor gibiydi. Gönlümüzdeki hüznü bir kenara bırakıp umuda sarılmak istedik.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ünsüz türemesi

Answer

Metinde ünsüz türemesi dışındaki tüm ses olayları (ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünlü daralması) mevcuttur.
Verilen metinde ünsüz türemesi olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerdeki ses olayları metin içinde çeşitli sözcüklerde (ufku, karanlığı, çöktü, bekliyor vb.) açıkça görülmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Ünlü düşmesi tespiti
ufuk-u > ufku, şehir-e > şehre, gönül-ümüz > gönlümüz, hüzün-ü > hüznü
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan bazı kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında orta hece ünlüsü düşer.
2
Ünsüz yumuşaması tespiti
karanlık-ı > karanlığı, toprak-a > toprağa
Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında ünsüzler yumuşar (b, c, d, g/ğ).
3
Ünsüz benzeşmesi tespiti
çök-dü > çöktü
Sert ünsüzle biten kelimeye yumuşak ünsüzle (c, d, g) başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşir.
4
Ünlü daralması tespiti
bekle-yor > bekliyor
Son sesi 'a' veya 'e' olan fiillere şimdiki zaman eki (-yor) getirildiğinde bu ünlüler daralarak 'ı, i, u, ü' olur.
5
Ünsüz türemesi kontrolü
Örnek bulunamadı
Metinde 'hissetmek', 'reddetmek', 'hakkı' gibi ünsüz ikizleşmesi/türemesi içeren bir sözcük yoktur.

Key Concept

Türkçedeki temel ses olaylarının metin üzerinde tespiti ve ayırt edilmesi.
Question 289Question

Modern şehir hayatı ( ) insanı her geçen gün doğadan biraz daha uzaklaştırıyor ( ) karmaşanın içinde kaybolan birey ( ) huzuru artık parklarda ( ) ormanlarda ve deniz kenarlarında arıyor ( )

Bu cümlede parantezle belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . )

Answer

Virgül, noktalı virgül, virgül, virgül ve nokta şeklinde sıralanan seçenek doğrudur.
Verilen cümlede iki ayrı yüklem ('uzaklaştırıyor' ve 'arıyor') bulunmaktadır. İlk cümlenin öznesinden sonra virgül konulmuştur. İkinci cümlede de özne ve dolaylı tümleçler ('parklarda, ormanlarda') arasında virgüller bulunduğu için, bu iki ana cümleyi ayırmak için 'noktalı virgül' kullanılması dil bilgisi kuralları gereğidir. Sonuç olarak ( , ) ( ; ) ( , ) ( , ) ( . ) dizilimi kurallara tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Özne belirlenir ve uygun işaret konur.
İlk boşlukta 'Modern şehir hayatı' öznesinden sonra virgül (,) getirilmelidir.
Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Sıralı cümlelerin yapısı incelenir.
İkinci boşlukta 'uzaklaştırıyor' kelimesinden sonra noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
İkinci cümlenin öznesi ayrılır.
Üçüncü boşlukta 'birey' öznesinden sonra virgül (,) getirilmelidir.
İkinci cümlenin öznesini belirginleştirmek için virgül kullanımı uygundur.
4
Eş görevli sözcükler tespit edilir.
Dördüncü boşlukta 'parklarda' ve 'ormanlarda' sözcükleri arasına virgül (,) konur.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
5
Cümle sonu işareti belirlenir.
Beşinci boşluğa nokta (.) konur.
Anlamca tamamlanmış, haber kipiyle çekimlenmiş cümlenin sonuna nokta konur.

Key Concept

Sıralı cümlelerde noktalı virgül ve virgül hiyerarşisi

Alternative Method

Cümledeki ana bağlamı ikiye bölün. Eğer her iki parça kendi içinde virgül barındırıyorsa, bu iki parçayı birbirine bağlayan orta nokta mutlaka 'noktalı virgül' olmalıdır. Bu kural, seçenekleri hızla elemenizi sağlar.
Estimated Time:55s
Question 290Question

Sanatın amacı ( ) doğayı aynen yansıtmak değil ( ) onu yeniden kurgulamaktır ( ) bu yüzden sanatçı şu üç ilkeyi asla unutmamalıdır ( ) Samimiyet ( ) özgünlük ve tutarlılık.

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: (,) (;) (;) (:) (,)

Answer

Yay ayraç içindeki yerlere sırasıyla virgül, noktalı virgül, noktalı virgül, iki nokta ve virgül getirilmelidir.
Doğru seçenekte belirtilen işaretler TDK kurallarıyla tam uyumludur: Özneden sonra virgül kullanılmış; cümlenin ilk kısmında virgül olduğu için iki ana yargı noktalı virgül ile ayrılmış; ardından gelen sonuç cümlesi yine noktalı virgül ile bağlanmış; sayılacak ilkelerden önce iki nokta konulmuş ve son olarak örnekler virgül ile sıralanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Özne tespiti ve ayrımı
(,)
Cümlenin öznesi olan 'Sanatın amacı' ifadesini yüklemden uzak düştüğü ve vurgulanmak istendiği için virgül ile ayırırız.
2
Sıralı cümlelerde karşıtlık ayrımı
(;)
Ögeleri arasında virgül bulunan (1. boşlukta olduğu gibi) sıralı cümleleri veya anlamca zıtlık bildiren ifadeleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Sonuç bildiren cümlenin ayrımı
(;)
Önceki bölümlerinde virgül kullanılmış olan bir metinde, yeni bir yargıya (bu yüzden...) bağlanan bölümü ayırmak için noktalı virgül tercih edilir.
4
Açıklama/Örnekleme başlangıcı
(:)
Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
5
Eş görevli sözcük dizimi
(,)
Ardarda sıralanan eş görevli sözcükleri (samimiyet, özgünlük) birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Practice More

Noktalı virgülün 'özneden sonra kullanım' kuralını (diğer ögelerle karışmaması için) pekiştirmek adına benzer karmaşık cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 291Question

Proje yönetimi ( ) planlama ( ) uygulama ve denetleme aşamalarından oluşan dinamik bir süreçtir ( ) bu süreçte yönetici ( ) kaynakları verimli kullanarak hedeflere ulaşmaya çalışır ( )

Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: ( ; ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Answer

Parantezle belirtilen yerlere sırasıyla noktalı virgül (;), virgül (,), noktalı virgül (;), virgül (,) ve nokta (.) getirilmelidir.
Cümlede 'Proje yönetimi' öznesinden sonra virgülle ayrılmış eş görevli sözcükler (planlama, uygulama...) geldiği için özne noktalı virgülle ayrılmalıdır. 'Planlama' ve 'uygulama' eş görevli sözcükler olduğundan aralarına virgül konur. Cümlenin devamındaki 'bu süreçte...' ile başlayan yapı, önceki kısımla anlamca bağlı bir sıralı cümledir ve her iki tarafın kendi içinde virgülü olduğu için bağlantı noktalı virgülle sağlanır. İkinci cümlenin öznesi olan 'yönetici' vurgulanmak için virgülle ayrılır ve cümle nokta ile bitirilir.

Step-by-Step Solution

1
İlk boşluktaki özne ayrımını kontrol etme.
Noktalı virgül (;)
TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
2
Eş görevli kelimeler arasındaki ilişkiyi belirleme.
Virgül (,)
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimeler (planlama, uygulama) arasına virgül konur.
3
İki ayrı cümleyi birleştiren sınırı tespit etme.
Noktalı virgül (;)
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konur.
4
İkinci cümlenin öznesini belirleme.
Virgül (,)
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi (yönetici) belirtmek için virgül kullanılır.
5
Cümle sonunu işaretleme.
Nokta (.)
Tamamlanmış yargının sonuna nokta konur.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin ve karmaşık öznelerin noktalaması.

Practice More

Noktalı virgül ile virgülün ayrımını daha iyi anlamak için TDK'nin sıralı cümleler ve özne vurgusu ile ilgili kurallarına göz atabilirsiniz.
Estimated Time:55s
Question 292Question

Kamu personelinin görev tanımları yapılırken liyakat esas alınmalı, her bir çalışanın kurum içinde (I) beslenen aidiyet duygusu pekiştirilmelidir. Hizmetin (II) ilerlemesi adına yapılan çalışmaların (III) oynadığı kritik rol, personelin kendini (IV) yalnız hissetmediği bir ortamda daha görünür kılınacaktır. Zira yönetim süreçlerinde yapılan küçük (V) yanlışlıklar, bazen büyük verimlilik kayıplarına yol açabilmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: V

Answer

Parçadaki V numaralı "yanlışlıklar" sözcüğü fiil köküne sahipken diğerleri isim köküne sahiptir.
V numaralı seçenek olan "yanlışlıklar" sözcüğünün kökü "yanıl-" fiilidir. Sözcük türetilirken "ı" ünlüsü düşmüştür. Diğer sözcüklerin kökleri ise şöyledir: I (besi - isim), II (ileri - isim), III (oyun - isim), IV (yalın - isim). Bu nedenle V numaralı sözcük kökünün türü bakımından diğerlerinden ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin yapısal analizi yapılarak köklerini tespit etmek.
Tüm sözcüklerin türetilirken ünlü düşmesine uğradığı görülür.
Sözcüklerin orijinal kök hallerine ulaşmak için üzerlerindeki ekleri ve meydana gelen ses olaylarını belirlemek gerekir.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) sınıflandırmak.
besi (isim), ileri (isim), oyun (isim), yalın (isim), yanıl- (fiil).
Sözcük kökleri, aldıkları eklere ve anlam ilişkisine göre isim veya fiil olarak ayrılır.
3
Farklı kök türüne sahip olan sözcüğü belirlemek.
V numaralı seçenek fiil köküdür.
Soru kökünde istenen farklı olan türü bulmaktır.

Key Concept

Sözcüklerde kök türü (isim/fiil) analizi ve ses olaylarının kök tespiti üzerindeki etkisi.

Practice More

Sözcük köklerini belirlerken kök ile gövde arasındaki anlam ilişkisini kurmaya ve ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması gibi ses olaylarını takip etmeye özen gösterin.
Estimated Time:1m 30s
Question 293Question

Yeni (I)kurumların (II)heyet içindeki (III)giriş sınavlarını (IV)nesnel kriterlere göre yapması, personelde büyük bir (V)memnuniyet yaratmıştır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV. sözcük, karşıladığı kavramın niteliği bakımından soyut bir isimdir.

Answer

'Nesnel' sözcüğünün soyut bir isim olduğunu belirten seçenek yanlıştır; çünkü bu sözcük cümlede bir ismi niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır.
Cümledeki 'nesnel' sözcüğü 'kriter' ismini niteleyen bir niteleme sıfatıdır. Seçenekte bu sözcüğün 'soyut bir isim' olduğu iddia edilmiştir. 'Nesnel' kavramsal olarak soyut bir anlam taşısa da, dil bilgisi yönünden türü sıfat olduğu için bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin türlerini ve görevlerini cümle içindeki bağlamlarına göre belirlemek.
I, II, III ve V numaralı sözcükler isim görevindeyken, IV numaralı 'nesnel' sözcüğü 'kriter' ismini nitelemektedir.
Türkçede sözcük türleri, cümledeki kullanım yerlerine göre değişiklik gösterebilir.
2
İsimlerin niteliklerini (sayı, somutluk/soyutluk, topluluk) analiz etmek.
'Kurumlar' çoğul, 'heyet' topluluk, 'memnuniyet' soyut, 'giriş' ise kalıcı isimdir.
Soruda istenen dil bilgisi terimlerinin doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Sıfat ve isim ayrımına dikkat ederek yanlış yargıyı tespit etmek.
'Nesnel' kelimesi 'nesnel kriter' tamlamasında sıfat görevinde olduğu için onun 'isim' olarak tanımlanması hatadır.
Bir ismin önünde gelerek onu niteleyen veya belirten sözcükler sıfattır.

Key Concept

İsim (Ad) Türleri ve Sözcük Türü Ayrımı

Alternative Method

Numaralanmış sözcüklerin yerine başka sözcükler koyarak türlerini kontrol edebilirsiniz. Örneğin 'nesnel kriter' yerine 'iyi kriter' koyduğunuzda sözcüğün sıfat olduğu daha net görülür.
Estimated Time:1m 30s
Question 294Question

(I) Bilimsel araştırmalarda elde edilen her veri, titiz bir süzgeçten geçirilerek analiz edilmelidir. (II) Şunu göz ardı etmemek gerekir ki dürüstlük, uzun vadede en büyük kazançtır. (III) Böylesi disiplinli bir çalışma ortamında nitelikli eserlerin ortaya çıkması kaçınılmazdır. (IV) O karamsar tabloyu dünkü başarılarıyla silip atan ekip, bugün yeni hedeflere odaklanmıştır. (V) Bazı durumlarda kararlı davranmak, tüm zorlukları aşmanın temel şartıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: V. cümlede, belgisiz sıfat ve niteleme sıfatı bir ismi niteleme ve belirtme yönünden birlikte tamamlamıştır.

Answer

V. cümlede bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda aldığı bir kullanım bulunmamaktadır.
V. cümlede yer alan 'Bazı durumlar' ve 'tüm zorluklar' tamlamaları sadece belirtme (belgisiz) sıfatı içermektedir. 'temel şart' tamlaması ise sadece niteleme sıfatı içermektedir. Cümledeki niteleme ve belirtme sıfatları farklı isimleri etkilemiş, tek bir ismi birlikte nitelememiştir. Ayrıca 'kararlı' sözcüğü bir fiilimsiyi (davranmak) etkilediği için zarf görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
I. cümleyi analiz et.
'titiz (niteleme) bir (belirtme) süzgeç' yapısı mevcuttur.
Bir ismin her iki tür sıfatı da alıp almadığını kontrol etmek gerekir.
2
II. ve III. cümledeki sözcük türlerini incele.
II'de 'Şunu' zamirdir; III'te 'Böylesi (işaret/belirtme) disiplinli (niteleme) bir (belgisiz/belirtme) çalışma ortamı' yapısı vardır.
İşaret bildiren sözcüklerin zamir mi sıfat mı olduğunu ayırt etmek temel KPSS becerisidir.
3
IV. cümleyi aitlik eki ve işaret sıfatı yönünden değerlendir.
'O' (işaret sıfatı) ve 'dünkü' (-ki ekiyle sıfatlaşmış belirtme sıfatı) kullanılmıştır.
-ki ekinin sıfat yapma görevi belirtme sıfatı kategorisindedir.
4
V. cümleyi niteleme ve belirtme sıfatlarının birlikteliği açısından kontrol et.
'Bazı durumlar' (sadece belirtme), 'tüm zorluklar' (sadece belirtme), 'temel şart' (sadece niteleme).
Cümledeki sıfatların hangi isimleri etkilediği ve bu isimlerin başka sıfat alıp almadığı incelenmelidir.

Key Concept

Sıfatların (niteleme ve belirtme) bir ismi birlikte etkilemesi ve sıfat-zarf-zamir ayrımı.

Practice More

Sıfatların adlaşması (adlaşmış sıfat) ve kurallı birleşik sıfatların oluşumu üzerine pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 295Question

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine, varlıkların sayılarına ve niteliklerine göre çeşitli gruplara ayrılır. Bazı sözcükler ise fiil kök veya gövdelerinden türetilip isim çekim eklerini alarak bir varlığın kalıcı adı (kalıcı isim) haline gelebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, soyut isim ve kalıcı isim bir arada kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurul, adaletin tecellisi için tarafların görüşünü alarak nihai kararını verdi.

Answer

Kurul, adaletin tecellisi için tarafların görüşünü alarak nihai kararını verdiği cümlede her üç isim türü de bulunmaktadır.
Doğru seçenekte yer alan 'Kurul' sözcüğü bir heyeti temsil ettiği için topluluk ismi; 'adalet' kavramı zihinsel bir değer olduğu için soyut isim; 'görüş' sözcüğü ise fiil anlamını yitirip 'düşünce' manasında bir kavramın adı olduğu için kalıcı isimdir. Üç farklı türün bir arada kullanımı mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Topluluk ismini belirle
Kurul
Çoğul eki almadığı halde birden fazla varlıktan oluşan bir grubu (heyet) temsil ettiği için topluluk ismidir.
2
Soyut ismi belirle
Adalet
Beş duyu organıyla algılanamayan, zihinsel bir kavramı ifade ettiği için soyut isimdir.
3
Kalıcı ismi belirle
Görüş
'Gör-' fiilinden türetilmiş olmasına rağmen, burada bir eylem adını değil; 'fikir, düşünce' anlamında somutlaşmış bir kavramın adı olduğu için kalıcı isimdir.

Key Concept

İsimlerin Türsel Sınıflandırılması ve Kalıcı İsim Ayrımı
Question 296Question

Stratejik planlama toplantısında (I) bazıları, (II) şu önerilerin (III) birçoğunun (IV) kendilerine iletilmediğini ve (V) ötekinin de incelenmesi gerektiğini vurguladı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi zamir (adıl) görevinde kullanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: II.

Answer

İkinci numaralı sözcük olan 'şu', bir ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı görevindedir.
Cümledeki ikinci numaralı sözcük olan 'şu', 'öneriler' isminin önüne gelerek onu işaret yoluyla belirtmiştir. Türkçede bir ismi işaret yoluyla belirten sözcükler zamir değil, işaret sıfatı olarak kabul edilir. Diğer seçeneklerdeki sözcükler ise doğrudan isimlerin yerini tutan belgisiz, dönüşlülük ve işaret zamirleridir.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki işlevlerini inceleyin.
Sözcüklerin bir ismin yerini mi tuttuğu yoksa bir ismi mi nitelediği belirlenir.
Zamirler ismin yerini tutarken sıfatlar isimleri niteler veya belirtir.
2
'Şu' sözcüğünün bağlamını kontrol edin.
'Şu' sözcüğü 'öneriler' ismini işaret ederek onu belirtmektedir.
İşaret bildiren sözcükler bir isimle birlikte kullanıldığında sıfat görevini üstlenir.
3
Diğer numaralı sözcükleri zamir türlerine göre sınıflandırın.
'Bazıları' ve 'birçoğunun' belgisiz zamir, 'kendilerine' dönüşlülük zamiri, 'ötekinin' işaret zamiridir.
Bu sözcükler cümlede doğrudan bir ismin yerini tutmaktadır.

Key Concept

İşaret sıfatı ile işaret zamiri arasındaki temel fark, sözcüğün bir isimle öbekleşip öbekleşmediğidir.

Practice More

İşaret sıfatlarını zamirlerden ayırt etmek için sözcüğün ek alıp almadığına ve yanındaki ismin düşüp düşmediğine bakabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 297Question

Geleceğe güvenle bakmak isteyen toplumlar şu iki değere sıkı sıkıya sarılmalıdır ( ) bilim ve sanat ( ) Bu değerler ( ) toplumun ışığıdır ( ) karanlığı delen ( ) cehaleti yok eden birer meşaledir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: (:) (.) (,) (;) (,)

Answer

İki nokta, nokta, virgül, noktalı virgül ve virgül şeklinde sıralanan seçenek doğrudur.
Metinde 'şu iki değere' denilerek bir açıklama ve örnekleme yapılacağı belirtildiği için ilk boşluğa iki nokta (:) gelmelidir. Belirtilen iki unsur sıralandıktan sonra liste bittiği için ikinci boşlukta nokta (.) kullanılır. Üçüncü boşlukta cümlenin öznesini ayırmak için virgül (,) tercih edilir. Dördüncü boşlukta ise devam eden kısmın kendi içinde virgül barındırması nedeniyle, iki ana yargıyı ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılması zorunludur. Son boşlukta eş görevli sıfat fiil gruplarını ayırmak için virgül (,) kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
Açıklama gerektiren yeri tespit et.
İki nokta (:)
'Şu iki değere' ifadesinden sonra örnekler sıralandığı için açıklama işareti olan iki nokta kullanılır.
2
Örnekleme listesinin bitişini kontrol et.
Nokta (.)
Sayı 'iki' olarak belirtilmiş ve iki örnek verilmişse cümlenin sonuna nokta konur.
3
Özne ve yüklem arasındaki ilişkiyi incele.
Virgül (,)
Cümlenin öznesi olan 'Bu değerler' ifadesinden sonra, yüklemden uzak kaldığı veya vurgulanmak istendiği için virgül gelir.
4
Sıralı cümle yapısını analiz et.
Noktalı Virgül (;)
Ögeleri arasında zaten virgül bulunan ('karanlığı delen, cehaleti...') iki bağımsız cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmada noktalı virgül kullanımı ve açıklama cümlelerinde iki nokta kuralı.
Question 298Question

"Ömrün baharında attığı her adımın hakkını vermek için gece gündüz çalışıyordu. Bu azmi, sonunda onu hedeflediği o güzel noktaya ulaştırmıştı."

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ünlü daralması

Answer

Parçada ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi örnekleri bulunurken, ünlü daralması örneği bulunmamaktadır.
Parçada yer alan 'çalışıyordu' kelimesi 'çalış-' fiiline şimdiki zaman eki getirilmesiyle oluşmuştur; fiil kökü ünsüzle bittiği için 'a/e' sesinin daralması gibi bir durum söz konusu değildir. Metnin diğer kısımlarında da herhangi bir daralma örneğine rastlanmaz.

Step-by-Step Solution

1
Ünlü düşmesi kontrolü
Ömür > Ömrün, Azim > Azmi
Kelime köklerindeki dar ünlülerin düşmesi tespit edilmiştir.
2
Ünsüz yumuşaması kontrolü
Attığı (k>ğ), Hedeflediği (k>ğ)
Sert ünsüzle biten kelimelerin ünlü ek alarak yumuşaması tespit edilmiştir.
3
Ünsüz benzeşmesi kontrolü
Attığı (at-t), Ulaştırmıştı (ş-t)
Sert ünsüzlerin yan yana gelerek birbirine benzeşmesi tespit edilmiştir.
4
Ünsüz türemesi kontrolü
Hakkını (hak-k)
Tek heceli kelimenin ek alırken ünsüz ikizleşmesi tespit edilmiştir.

Key Concept

Metin üzerinden karma ses olaylarının tespiti ve ayırt edilmesi.
Question 299Question

Geceleyin ufku kaplayan bulutların arasından süzülen ay ışığı, yüreğimizi serinletiyor. Sessizce ilerlerken hissettiğimiz bu huzur, hayatın tüm keşmekeşini bir anlığına unutturuyor.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ünlü daralması

Answer

Parçadaki hiçbir sözcükte ünlü daralması ses olayı gerçekleşmemiştir.
Ünlü daralması, fiilin sonundaki 'a, e' geniş ünlülerinin '-yor' eki etkisiyle 'ı, i, u, ü' dar ünlülerine dönüşmesidir. Parçada geçen 'serinletiyor' (serinlet-mek) ve 'unutturuyor' (unuttur-mak) fiillerinin gövdeleri sert ünsüzlerle bitmektedir ve aradaki ünlüler sadece yardımcı ünlüdür. Bu nedenle parçada ünlü daralması yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Ünlü düşmesini kontrol et.
Bulundu: 'ufuk-u > ufku' ve 'ileri-ler > ilerlerken'.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken vurgusuz orta hece ünlüsü düşmüştür.
2
Ünsüz yumuşamasını kontrol et.
Bulundu: 'yürek-imiz > yüreğimizi', 'hissetti-dik-imiz > hissettiğimiz', 'anlık-ı > anlığına'.
Sert ünsüzle biten kelimelere ünlüyle başlayan ek geldiğinde p, ç, t, k sesleri b, c, d, g/ğ seslerine dönüşmüştür.
3
Ünsüz benzeşmesini kontrol et.
Bulundu: 'hisset-dik > hissettik' ve 'unut-dur > unuttur'.
Sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşmiştir.
4
Ünsüz türemesini kontrol et.
Bulundu: 'his + etmek > hissetmek'.
Arapça kökenli bazı kelimeler yardımcı fiille birleşirken sondaki ünsüz ikizleşmiştir.
5
Ünlü daralmasını kontrol et.
Bulunamadı.
'serinletiyor' ve 'unutturuyor' fiillerinde '-yor' ekinden önce gelen 'i' ve 'u' sesleri yardımcı ünlüdür; kelime kök/gövdesinde 'a/e' bulunmadığı için daralma söz konusu değildir.

Key Concept

Türkçedeki temel ses olaylarının (düşme, türeme, benzeşme, yumuşama, daralma) metin üzerinde analizi.
Estimated Time:1m 40s
Question 300Question

Kamu hizmetlerinin sunumunda (I) hangisinin daha verimli olduğu tartışılırken (II) kimi vatandaşların (III) ötekinden daha fazla hizmet aldığı, (IV) bizlerin ise (V) kendi haklarımızı aramakta zorlandığı görülmüştür.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi zamir (adıl) görevinde kullanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: II

Answer

Cümledeki 'kimi' sözcüğü, bir ismi (vatandaşlar) belirttiği için belgisiz sıfat görevindedir.
Doğru cevap olan 'kimi' sözcüğü, cümlede 'vatandaşlar' isminin önüne gelerek onu belirsizlik yönüyle belirtmiştir. Bu nedenle sözcük belgisiz zamir değil, belgisiz sıfat görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki işlevlerini ve bir ismin yerini tutup tutmadıklarını analiz et.
Sözcüklerin çoğu ismin yerini tutarken, bir tanesi ismi nitelemektedir.
Zamirler ismin yerini tutar, sıfatlar ise ismin önüne gelerek onu belirtir veya niteler.
2
'Kimi' sözcüğünün hangi sözcükle ilişkili olduğunu belirle.
'Kimi' sözcüğü 'vatandaşlar' isminden önce gelmiş ve onu belgisizlik yönüyle belirtmiştir.
Bir ismi belirsizlik yönüyle etkileyen sözcükler belgisiz sıfat olur.
3
Diğer sözcüklerin zamir türlerini teyit et.
'Hangisinin' (Soru), 'ötekinden' (İşaret), 'bizlerin' (Şahıs), 'kendi' (Dönüşlülük) zamiridir.
Bu sözcüklerin tamamı bir ismin yerini doğrudan veya dolaylı olarak tutmaktadır.

Key Concept

Zamirler (adıllar) ismin yerini tutarken; sıfatlar (ön adlar) isimlerin önüne gelerek onları niteler veya belirtir.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 15 / 42Next
Dil Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 15 | Examkin