Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi

$1924$ Anayasası ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$ $Kanunu$), teorik olarak "Kuvvetler Birliği" ilkesini sürdürse de uygulamada yürütmenin meclisten ayrıştığı bir "Karma Hükümet Sistemi"ni benimsemiştir. Bu anayasal düzende, meclisin kanun koyma gücünün yanı sıra kanunların nasıl uygulanması gerektiğini de belirleyebildiği ve meclis üstünlüğünü en radikal şekilde temsil eden yetki aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası, 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra oluşturulan Kurucu Meclis (Milli Güvenlik Kurulu ve Danışma Meclisi) tarafından hazırlanmış ve 7 Kasım 1982'de yapılan halkoylamasıyla yürürlüğe girmiştir. Bu anayasa metni, düzenlediği konuları genel ilkeler halinde bırakmayıp, bir kanun gibi en ince ayrıntısına kadar kurallara bağlayan, oldukça uzun ve detaylı bir yapıya sahiptir.

Buna göre, 1982 Anayasası'nın bu derece ayrıntılı ve uzun bir metin olması aşağıdaki teknik özelliklerden hangisiyle ifade edilir?

Anayasa hukukunda, anayasa maddelerinin değiştirilmesinin normal kanunların kabulü için gereken usullerden daha zor ve özel şartlara (nitelikli çoğunluk, halkoylaması, süre yasağı vb.) bağlanmış olması, söz konusu anayasanın hangi türde olduğunu ifade eder?

Türk anayasa tarihinde 'Kurucu Meclis' tarafından hazırlanan ve $7$ Kasım $1982$ tarihinde halkoyuna sunulan $1982$ Anayasası'nın hazırlık ve kabul süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1924 Anayasası, Türk anayasa hukukunda "karma hükümet sistemi" olarak adlandırılan ve özünde kuvvetler birliğini barındıran bir yapı öngörmüştür. Bu sistemde yasama organı olan TBMM, teorik olarak devletin tüm yetkilerine sahip olsa da bu yetkileri farklı organlar eliyle icra etmektedir. 1924 Anayasası'nın hükümleri ve anayasal mantığı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi meclisin "kuvvetler birliği" temelindeki mutlak üstünlüğünü sınırlayan veya bu ilkeyle çelişen bir düzenlemedir?

$1921$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, $1876$ Kanun-i Esasi'yi açıkça ilga etmemiş (yürürlükten kaldırmamış), bu durum Türk hukuk tarihinde 'ikili anayasallık' döneminin yaşanmasına neden olmuştur. Bu süreçte, $1921$ Anayasası'nın düzenlemediği konularda $1876$ Kanun-i Esasi hükümlerinin uygulanmasına devam edilmiştir. Buna göre, $1921$ Anayasası'nın 'çerçeve' niteliği ve içeriği dikkate alındığında, aşağıdaki konulardan hangisinde doğrudan $1876$ Kanun-i Esasi hükümlerine başvurulması zorunlu olmuştur?

$1924$ Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), bireyin devlet karşısındaki durumunu "tabii haklar" (doğal haklar) öğretisine dayanarak düzenlemiştir. Bu anayasada temel hak ve hürriyetler ferdiyetçi bir anlayışla ele alınmış; bireyi devletin müdahalesinden koruyan haklar ile yönetime katılımı sağlayan haklar önemsenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1924$ Anayasası'nın belirlediği hak ve hürriyetler sistemi içerisinde yer almaz?

Bakanlar kurulunun yasama organının içinden çıktığı ve meclis güvenine dayandığı, kuvvetler ayrılığının "yumuşak" bir şekilde uygulandığı hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma sürecinin en kritik aşamalarından biri olan $1839$ tarihli Tanzimat Fermanı'nda Sultan Abdülmecit; "vazolunacak kanunlara bizzat kendisinin de uyacağını" halkın huzurunda ilan etmiştir. Bu hüküm, Türk anayasal gelişmeleri açısından aşağıdakilerden hangisinin ilk kez açıkça kabul edildiğini kanıtlamaktadır?

$1961$ Anayasası, $1924$ Anayasası'nın benimsemiş olduğu "meclis üstünlüğü" ve "çoğunlukçu demokrasi" anlayışına bir tepki olarak, siyasi iktidarın farklı organlar arasında paylaştırılmasını ve denetlenmesini öngören bir yapı kurmuştur. Bu denge ve denetleme sistemi kapsamında, hem yasama organı iki ayrı yapıya bölünmüş hem de yasaların anayasaya uygunluğunu denetleyecek yeni bir yargı mercisi ihdas edilmiştir.

Buna göre, $1961$ Anayasası ile Türk anayasa hukukuna ilk kez giren bu iki temel kurumsal yapı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Modern demokratik rejimlerde egemenliğin kullanılma biçimlerine göre farklı modeller benimsenmiştir. Bu modellerden biri olan 'temsilî demokrasi' sisteminde uygulanan 'temsilî vekalet' ilkesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1982 Anayasası’nın hazırlık süreci ve halkoyuna sunulma yöntemi, Türk anayasa tarihindeki diğer anayasalarla kıyaslandığında oldukça özgün hukuki mekanizmalar içermektedir. Özellikle Anayasa'nın Geçici 1. Maddesi ile düzenlenen ve kamuoyunda "birleşik oy" (paket oylama) olarak bilinen uygulama, oylamanın meşruiyeti ve siyasi sonuçları bakımından belirleyici bir rol oynamıştır.

Buna göre, 1982 Anayasası'nın kabul edildiği 7 Kasım 1982 halkoylaması süreci ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nde II. Mahmut döneminde imzalanan $1808$ tarihli Sened-i İttifak ile Sultan Abdülmecit döneminde ilan edilen $1839$ tarihli Tanzimat Fermanı'nın, Türk kamu hukuku tarihindeki en temel ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?

12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra yeni bir anayasa hazırlamak amacıyla oluşturulan Kurucu Meclis’in sivil kanadı olan Danışma Meclisi üyelerinin belirlenmesinde "siyasetten arındırma" ilkesi benimsenmiştir. Bu ilke doğrultusunda, Danışma Meclisi üyeliğine seçilebilmek için adaylarda aranan temel kısıtlama aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası, 177 asıl ve 21 geçici maddeden oluşan, devletin tüm organlarının işleyişini ve vatandaşların temel haklarını en ince ayrıntısına kadar düzenleyen, oldukça hacimli bir metindir. Bir anayasanın bu şekilde uzun, ayrıntılı ve adeta bir kanun gibi detaylı hazırlanmış olması, anayasa hukukunda aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma hareketleri incelendiğinde, belgelerin ortaya çıkış biçimleri ve hukuki dayanakları birbirinden farklılık göstermektedir. Bir belgenin iki veya daha fazla tarafın iradesinin birleşmesiyle (sözleşme) mi, yoksa tek bir otoritenin irade beyanıyla (ferman) mı oluştuğu, o belgenin "misak" veya "lütuf" karakterini belirler.

Buna göre, $1808$ Sened-i İttifak ve $1839$ Tanzimat Fermanı'nın hukuki nitelikleri bakımından yapılan aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?

Milli Güvenlik Konseyi ve Danışma Meclisi'nden oluşan "Kurucu Meclis" tarafından hazırlanan $1982$ Anayasası'nın halkoyuna sunulma yöntemi ve metindeki "Geçici Maddeler"in sivil yönetime geçiş sürecindeki hukuki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa hukukunda anayasalar, değiştirilme usullerinin zorluğu bakımından 'yumuşak' ve 'sert' olarak ikiye ayrılır. 'Tali kurucu iktidar' ise mevcut bir anayasayı o anayasanın belirlediği kurallar çerçevesinde değiştirme yetkisini ifade eder. Buna göre, tali kurucu iktidarın sert bir anayasa üzerindeki yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1921$ Anayasası ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$ $Kanunu$), "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesini ilk kez hukukumuza dahil etmiş olsa da, devletin tüm işleyişini ve vatandaşlık haklarını düzenleyen kapsamlı bir metin değildir. Bu anayasanın, $1876$ Kanun-i Esasi’yi tamamen ilga etmeden onunla birlikte "ikili bir anayasal düzen" içinde uygulanabilmesini sağlayan temel yapısal karakteri aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukukunda, mevcut bir anayasanın öngördüğü 'hukuk içi' sınırlar ve usuller dahilinde kalarak, anayasa maddelerini değiştirme veya yeni hükümler ekleme yetkisine ne ad verilir?