Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi

$1924$ Anayasası ($1924$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), hem $1921$ Anayasası'ndan devraldığı milli egemenlik ilkesini korumuş hem de yeni kurulan devletin ihtiyaçlarına göre çeşitli yapısal değişikliklere gitmiştir. Bu anayasanın benimsediği temel hükümet sistemi ve zaman içerisinde geçirdiği anayasal değişiklikler düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Hükümet sistemleri doktrininde, yürütme organının yapısı ve bu organın yasama ile olan ilişkisi sistemlerin sınıflandırılmasında temel kriterdir. Yarı-başkanlık sistemi, hem parlamenter sistemin hem de başkanlık sisteminin belirli özelliklerini bünyesinde toplayan karma bir yapı olarak kabul edilir. Bu sistemde yürütme organı, parlamenter sistemde olduğu gibi iki başlı (dualist) bir karaktere sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yarı-başkanlık sistemini parlamenter sistemden ayıran en belirgin özelliktir?

Türk anayasa hukukunda devletin otoritesini hürriyetlerin önüne koyan ve "güçlü yürütme" idealini "rasyonelleştirilmiş parlamenterizm" araçlarıyla hayata geçirmeyi amaçlayan $1982$ Anayasası, aynı zamanda ayrıntıcı (kazuistik) ve sert bir yapı sergilemektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1982$ Anayasası'nın $1961$ Anayasası'na göre getirdiği "yeni" bir özellik veya yürütmeyi güçlendirmeye yönelik "farklı" bir mekanizma değildir?

Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası olan $1876$ Kanun-i Esasi'nin başlangıç metnindeki düzenlemeler uyarınca; yürütmenin başı olan padişahın yasama organı üzerindeki mutlak otoritesini yansıtan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

$1961$ Anayasası, Türk anayasa tarihinde iktidarın tek bir merkezde toplanmasını engellemek amacıyla çeşitli denge ve denetleme mekanizmaları geliştirmiştir. Bu mekanizmaların en önemlilerinden biri olan "çift meclisli" yasama yapısı içerisinde yer alan Cumhuriyet Senatosu'nun oluşumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$1921$ Anayasası ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$), Millî Mücadele’nin olağanüstü şartlarında 'Millî Egemenlik' ilkesini ilk kez hukuksal bir zemine oturtmuş ve 'çerçeve anayasa' özelliğiyle kısa bir metin olarak hazırlanmıştır. Bu anayasada benimsenen 'Meclis Hükümeti Sistemi'nin işleyişine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nda uygulanan "çoğunlukçu demokrasi" ve "meclis üstünlüğü" anlayışının yarattığı sakıncaları gidermek amacıyla; iktidarın dengelenmesi, denetlenmesi ve temel hakların güvence altına alınması için yeni mekanizmalar geliştirmiştir. Bu doğrultuda "sosyal devlet" ve "hukuk devleti" ilkeleri benimsenmiş, yasama organı iki meclisli bir yapıya dönüştürülmüştür.

Buna göre; Türk anayasa tarihinde ilk kez 1961 Anayasası ile getirilen, yasama organının bir kanadını oluşturan yapı ve kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyen kurum aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Demokratik rejimlerde halkın egemenliğini kullanma biçimi ve temsilcilerin hukuki statüsü farklı kuramlarla açıklanmaktadır. Seçilen temsilcinin sadece kendi seçim bölgesini temsil ettiği, seçmenlerin talimatlarıyla sıkı sıkıya bağlı olduğu ve bu talimatlara aykırı hareket etmesi durumunda seçmenler tarafından görevinden azledilebildiği vekalet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkede yürürlükte olan anayasanın öngördüğü değiştirilme usullerine (teklif, görüşme ve karar yeter sayıları) tam olarak uyularak, anayasa metninde kapsamlı bir revizyon gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, söz konusu değişikliği yapan iktidarın hukuki niteliği ve yetkisinin sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1961 Anayasası, 1924 Anayasası'nda uygulanan "Meclis Üstünlüğü" ve "Çoğunlukçu Demokrasi" anlayışının doğurduğu sakıncaları gidermek amacıyla, iktidarın yetkilerini çeşitli bağımsız kurumlar arasında paylaştırmış ve bu kurumlara belli alanlarda hareket serbestisi tanımıştır. Bu bağlamda, 1961 Anayasası ile getirilen aşağıdaki düzenlemelerden hangisi "özerklik" ilkesinin doğrudan bir yansıması olarak kabul edilebilir?

$1924$ Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), Türk anayasa tarihinde hem kuvvetler birliği geleneğini sürdürmeye çalışmış hem de yürütme işlevini farklılaştırmıştır. Bu anayasanın benimsediği hükümet yapısı ve zaman içinde geçirdiği önemli değişiklikler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), Türk hukuk tarihinde "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesini ilk kez bir anayasa metnine taşıyarak Millî Mücadele’nin hukuki dayanağını oluşturmuştur.

Anayasanın hazırlanış süreci, madde sayısı ve hukuk tekniği açısından taşıdığı özellikler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasası hakkında yapılan doğru bir değerlendirmedir?

$1876$ Kanun-i Esasi'nin $1909$ yılındaki köklü değişikliklerinden önceki ilk hali dikkate alındığında; yürütme organı içerisinde yer alan Heyet-i Vükela (Bakanlar Kurulu) üyelerinin siyasi sorumluluğuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$12$ Eylül $1980$ askeri müdahalesinden sonra hazırlanan $1982$ Anayasası'nın hazırlık süreci, Kurucu Meclis'in yapısı ve halkoylaması aşamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$1921$ Anayasası ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$), Millî Mücadele döneminin olağanüstü ve savaş şartları altında hazırlanmış; Türk anayasa tarihinde hem "yumuşak" hem de "çerçeve" özelliğe sahip tek anayasa olarak yerini almıştır. Buna göre, $1921$ Anayasası'nın içeriği ve getirdiği temel ilkelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nde $1808$ yılında Padişah II. Mahmut ile taşradaki yerel güçler (ayanlar) arasında imzalanan Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihinin ilk basamağı kabul edilir. Bu belgenin, Sultan Abdülmecit döneminde ilan edilen Tanzimat ($1839$) ve Islahat ($1856$) fermanlarından 'hukuki niteliği' ve 'ortaya çıkış biçimi' bakımından en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukuku doktrininde hükümet sistemleri; yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkinin niteliğine, kuvvetler ayrılığının sertlik derecesine ve yürütme organının yapısına göre sınıflandırılır. Buna göre; yürütme erkinin 'düalist' (iki kanatlı) bir yapıya sahip olduğu, devlet başkanının doğrudan halk tarafından seçilerek geniş yetkilerle donatıldığı, ancak yürütmenin diğer kanadı olan hükümetin parlamentonun güvenine dayanarak görev yaptığı hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası ($1924$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), "kuvvetler birliği" ve "görevler ayrılığı" esaslarını bir araya getiren özgün bir karma hükümet sistemi benimsemiştir. Bu anayasa, yürürlükte kaldığı süre boyunca Türkiye'nin demokratikleşme ve laikleşme adımlarına paralel olarak çeşitli köklü değişikliklere uğramıştır. **Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $1924$ Anayasası'nda $1937$ yılında yapılan anayasal değişikliğin temel sonucudur?**

1982 Anayasası'nın hazırlık sürecinde görev yapan Kurucu Meclis'in yapısı ve anayasa taslağının oluşturulma süreci dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yarı doğrudan demokrasi modellerinde halk, sadece seçim dönemlerinde oy kullanmakla kalmaz; anayasada öngörülen çeşitli hukuki mekanizmalarla yasama sürecine doğrudan dahil olabilir. Halkın, yasama organının hareketsiz kaldığı bir konuda belirli bir sayıda imza toplayarak bir kanun teklifinde bulunması veya bir kanunun çıkarılmasını talep etmesi süreci aşağıdakilerden hangisidir?