Hukukun Temel Kavramları
514 questions
Hukuki işlemlerin geçerlilik kazanabilmesi için kurucu unsurların yanı sıra kanunun aradığı geçerlilik şartlarını da taşıması gerekir. Buna göre, konusu başlangıçta hukuken veya fiilen imkânsız olan bir sözleşmenin tabi olacağı yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk kavramı; kuralların kaynağı, uygulanma biçimi ve ulaşılmak istenen amaç bakımından farklı türlere ayrılarak incelenmektedir.
I. Bir ülkede belirli bir zamanda yürürlükte olan, kaynağını hem yetkili makamlardan hem de toplumun kökleşmiş uygulamalarından alan (yazılı ve yazısız) tüm kurallar bütünüdür.
II. Bir ülkede yetkili makamlarca usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş olan ve sadece yazılı metinlerde (Anayasa, kanun vb.) yer alan kuralların bütünüdür.
III. İnsan aklıyla ulaşılan, adaleti ve hakkaniyeti hedefleyen, zaman ve mekândan bağımsız olan, mevcut olan değil 'olması gereken' hukuktur.
Yukarıda tanımları verilen hukuk türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Türk hukuk sisteminde yaptırımlar, hukuk kurallarının ihlali sonucunda ortaya çıkan hukuka aykırılığın niteliğine göre çeşitlendirilmiştir. Bu yaptırımların bir kısmı bozulan kamu düzenini sağlamaya yönelik cezai nitelik taşırken, bir kısmı ise özel hukuk ilişkilerinde bozulan dengenin yeniden tesis edilmesini veya idari işlemlerin denetlenmesini amaçlar.
Buna göre, aşağıdaki yaptırım türü ve temel hukuki gayesi eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Türk hukuk sisteminde; bir evlilik işleminin 'resmî evlendirme memuru önünde yapılmaması' ile 'evlendirme memuru önünde yapılmasına karşın tarafların birbirinin kardeşi olması' durumları, sırasıyla aşağıdaki yaptırım türlerinden hangilerine örnektir?
Türk hukuk sisteminde uyuşmazlıkların çözümünde izlenen yöntemler, boşluk türleri ve hâkimin bu boşlukları doldurma yetkisine ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
Ayırt etme gücü bulunmayan bir kimseyle yapılan bir taşınmaz satış sözleşmesinin hukuki akıbeti; sözleşmeye konu olan taşınmazın borçlu tarafından teslim edilmemesi üzerine devlet gücüyle alınarak hak sahibine verilmesi ve bu süreçte dolandırıcılık fiilini işleyen kişiye hapis cezası verilmesi durumları, hukukun yaptırım türleri bakımından sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Hukuk düzeninin emir ve yasaklarına aykırı davranılması durumunda karşılaşılan yaptırımlarla ilgili olarak;
I. Hukuka aykırı bir idari işlemin, yetkili yargı organı tarafından geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması,
II. Bir kimsenin, hukuka aykırı bir eylemiyle başkasına verdiği zararı giderme yükümlülüğü altına girmesi,
şeklinde tanımlanan yaptırım türleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Anayasası'nın öngördüğü hukuk düzeni ve normlar hiyerarşisi dikkate alındığında, farklı kategorideki normların birbirleriyle olan ilişkisi ve uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Hukuk kurallarının ihlali durumunda devlet gücüyle karşılaşılan tepki olan yaptırımlarla (müeyyidelerle) ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Özel haklar, kullanılmalarının hukuki etkilerine göre çeşitli sınıflara ayrılır. Tek taraflı bir irade beyanıyla mevcut bir hukuki durumun içeriğinin değiştirilmesini sağlayan haklara 'değiştirici yenilik doğuran haklar' denir.
Buna göre, bir tüketicinin satın aldığı ürünün ayıplı çıkması durumunda, sözleşmeyi sona erdirmek yerine satış bedelinden indirim talep ederek ürünü kabul etmesi aşağıdaki hak türlerinden hangisinin kapsamında yer alır?
Hukuki işlemlerin hükümsüzlük türleri (yokluk, mutlak butlan, nisbi butlan ve tek taraflı bağlamazlık) arasındaki kurumsal ve işleyişsel farklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Hukuk sistemimizde haklar çeşitli kriterlere göre sınıflandırılmaktadır. Bazı haklar, başka bir hakkın varlığına ihtiyaç duymadan tek başlarına var olabilirken; bazı haklar varlıklarını bir başka hakka borçludur ve asıl hakka bağlı olarak mevcudiyetlerini sürdürürler. Bu tür haklar, asıl hak sona erdiğinde kendiliğinden sona erer ve kural olarak asıl haktan ayrı olarak devredilemezler.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'bağlı (fer'i) haklar' kategorisinde yer alan bir haktır?
Sosyal düzen kuralları; din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları olmak üzere farklı türlere ayrılmakla beraber, bu normlar arasında zaman zaman içeriksel örtüşmeler veya uygulama bakımından keskin ayrışmalar görülebilmektedir.
Hukuk kuralları ile diğer sosyal düzen kuralları (din, ahlak, görgü) arasındaki ilişki, yaptırım yapıları ve düzenleme alanları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Sosyal düzen kurallarının (din, ahlak, görgü ve hukuk) yaptırım türleri ve kapsamları üzerine yapılan akademik bir değerlendirmede, hukuk kurallarını diğer normatif sistemlerden ayıran temel yapısal farklar ele alınmaktadır.
Buna göre, modern hukuk teorisinde hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran 'yaptırım' (müeyyide) karakteristiği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en isabetli ve ayırt edici belirlemedir?
Bir toplumda bireylerin birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk kuralları, diğer sosyal normlardan farklı olarak "cebri" (zorlayıcı) bir nitelik taşır. Hukuka aykırı bir davranış sergileyen kişinin, devletin yetkili organları aracılığıyla bir kısıtlamaya veya zorlamaya maruz kalmasını ifade eden yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Sosyal hayatı düzenleyen maddi ve manevi nitelikteki kurallar bütünü içinde; din, ahlak ve görgü kuralları ile hukuk kuralları arasında hem amaç hem de işleyiş bakımından çeşitli farklılıklar ve benzerlikler bulunmaktadır. Bu kuralların niteliklerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuki bir perspektifle değerlendirildiğinde yanlıştır?
Hukuk sistemlerinde kurallar; uygulama alanı, kaynağı ve hedeflenen adalet düzeyi bakımından farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bu kapsamda pozitif hukuk, mevzu hukuk ve tabii hukuk kavramları arasındaki ilişkinin doğru analiz edilmesi hukukun temel teorisini kavramak adına elzemdir.
Buna göre, hukuk türlerinin kapsamları ve birbirleriyle olan yapısal ilişkileri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Hukuk sistemimizde haklar; ileri sürülebilecekleri çevre, konuları ve kullanılmalarının amaçları gibi çeşitli kriterlere göre sınıflandırılmaktadır. Hakların bu sınıflandırılması ve hukuki nitelikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Bir hukuk kurultayında sunum yapan bir akademisyen şu değerlendirmeyi yapmıştır: "Hukukçular olarak bizler, bir yandan sadece yetkili makamlarca usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş olan yazılı metinleri (I) analiz ederken; diğer yandan bu metinlere ek olarak toplumda kökleşmiş ve hukuk bilinciyle uygulanan örf ve adet kurallarını da içine alan geniş bir çerçeve (II) içinde hareket ederiz. Ancak asıl hedefimiz, her zaman 'olan' ile yetinmeyip akla, vicdana ve mutlak adalete en uygun olan ideal kurallara (III) ulaşmak olmalıdır."
Bu parçada numaralandırılarak belirtilen ifadeler sırasıyla aşağıdaki hukuk türlerinden hangisine karşılık gelmektedir?
Hukuk düzeni tarafından korunan menfaatlerin ihlali durumunda karşılaşılan yaptırım (müeyyide) türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?